ანალიტიკამთავარი

ერდოღანის “გაზის რევოლუცია”: ექსპერტმა აჩვენა ბლეფისა და რეალობის ზღვარი

როგორც „სპუტნიკი სომხეთი“  წერს, თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეპ ტაიპ ერდოღანმა მისთვის დამახასიათებელი  რიტორიკით გამოაცხადა, რომ მან შავი ზღვის ფსკერზე აღმოაჩინა ბუნებრივი აირის დიდი მარაგი. საუბარია “ცისფერ  საწვავზე “, რომელიც სავარაუდოდ ტუნა-1-ის პერსპექტიულ ნაწილში იქნა ნაპოვნი , რომლის მოცულობა 320 მილიარდი კუბური მეტრია. ზონა მდებარეობს დუნაის ბლოკის შესართავთან, ბულგარეთის, რუმინეთის საზღვაო საზღვრისა  და თურქეთის კვეთაზე.

ერდოღანის აზრით, ეს აღმოჩენა საშუალებას მისცემს ქვეყნის ენერგეტიკული პოლიტიკის სრულად განახლებას, 2023 წლისათვის  გაზის წარმოების დაწყებას.

ცხადია, 320 მილიარდი კუბური მეტრი არ არის მცირე რაოდენობა. მაგრამ ღირს ლაპარაკი ქვეყნის ენერგეტიკულ პოლიტიკაში რადიკალურ ცვლილებებზე?  შედარებისთვის, თურქეთში გაზის მოხმარება 2019 წელს შეადგენდა 44 მილიარდ კუბურ მეტრს, ანუ, ის რაც იქნა აღმოჩენილი ქვეყანაში გაზის მოხმარების მოცულობის  7 წლიანი მარაგია.

ალექსეი გრივაჩი, რუსი ექსპერტი და ენერგეტიკული უსაფრთხოების ეროვნული ფონდის დირექტორის მოადგილე, ამბობს, რომ ერდოღანის შენიშვნა ბლეფად  არ უნდა იქნას მიღებული, მაგრამ მხედველობაში თუ მივიღებთ ტექნიკურ და კომერციულ ღირებულებას, მაშინ არც  “სრულყოფილი ინფორმაციად ” შეიძლება ჩაითვალოს.

„სპუტნიკი სომხეთ“-თან  ინტერვიუში გრივაჩმა თქვა, რომ ბევრ ქვეყანას და კომპანიას აქვთ იმედი შავი  ზღვის გეოლოგიურ გამოკვლევასთან დაკავშირებით, მაგრამ ჯერჯერობით ისინი არ გამართლდნენ და რეგიონში ვითარება სავალალოა რეალური მოპოვების თვალსაზრისით.

მისივე თქმით, იგივე რუმინეთმა, სადაც 8 წლის წინ მოხდა შავი ზღვის შელფზე გაზის მარაგის ყველაზე დიდი აღმოჩენა, მისი ექსპლუატაცია ვერ მოახერხა, თუმცა პროექტში ჩართული იყო მსოფლიო დონის ისეთი კომპანიები, როგორებიცაა Exxon და OMV.

”ინფორმაციის ნაკლებობის პირობებში, არ მსურს ამ თემებით მანიპულირება. თეორიულად, თუ 320 მილიარდი კუბური მეტრი რეზერვის არსებობა დადასტურდება, ის საშუალებას მისცემს იქ წელიწადში 5-10 მილიარდი კუბური მეტრი გაზის წარმოებისათვის. ამჟამინდელი თურქული ბაზრის პირობებში ის 12-25% -ს შეადგენს. ”მაგრამ ეს პირობითია”, – თქვა გრივაჩმა.

იგი თვლის, რომ დამატებითი წყაროების  წარმოქმნა უდავოდ გაზრდის კონკურენციას სხვა მომწოდებლებს შორის და რომ თურქეთი დაინტერესებულია  გამოიყენოს “აღმოჩენა” თურქეთის გაზის ექსპორტიორებთან მოლაპარაკებებში. ამასთან, ეს შეიძლება იყოს სტიმული გაზზე მოთხოვნილების ზრდისთვის.

ვსაუბრობთ მოპოვების ტექნიკურ კომპონენტზე, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თურქეთს არ აქვს გამოცდილება ღრმა წყლებში ბუნებრივი აირის  მოპოვებაში. ამავე დროს, გრივაჩი აღნიშნავს, რომ თუ რეზერვები დადასტურდება, ანკარა  შეეცდება ტექნოლოგიური პარტნიორის მოზიდვას  დასავლეთის ნავთობისა და გაზის გიგანტების რიგებიდან.

საუბრისას თურქეთსა და რუსეთს შორის შემდგომი თანამშრომლობის შესახებ,  რუსეთის ეროვნული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ფონდის დირექტორის მოადგილემ აღნიშნა, რომ რუსეთს გაზის სექტორში თურქეთთან თანამშრომლობის 30 წელზე მეტი ხნის გამოცდილება აქვს.

რუსული გაზი თურქეთში გაზის მოხმარების კულტურის განვითარების საფუძველი გახდა. ორ ქვეყანას აკავშირებს  დიდი და ურთიერთსასარგებლო პროექტები – “ცისფერი ნაკადი” და “ჩრდილოეთი ნაკადი”. ეს არის გაზსადენის გრძელვადიანი პროექტები. გრივაჩი თვლის, რომ ეს კარგი საფუძველია მომავალში რუსეთსა და თურქეთს შორის გაზის თანამშრომლობის შენარჩუნებისთვის.

აღსანიშნავია, რომ 2019 წელს რუსეთმა  თურქეთს მიაწოდა 15,5 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი. ამ მაჩვენებლით  თურქეთი მეორე ადგილზეა ევროპის ქვეყნებში, ჩამორჩება მხოლოდ  გერმანიასა და იტალიას.

ნახეთ მეტი
Back to top button