მთავარიპოლიტიკა

ერდოღანის თურქეთი უნდა შეაჩერონ.

,,Aravot.am“ წერს, რომ თურქეთის წინააღმდეგ სანქციების განხილვის მიზნით ამ კვირაში დაგეგმილია ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა. ყოველ შემთხვევაში, ასე განაცხადა ბრიუსელის მთავარმა დიპლომატმა, ჟოზეპ ბორელმა. ძნელი სათქმელია, რა სანქციებზეა საუბარი და რას შეცვლიან ეს სავარაუდო სანქციები, მაგრამ აშკარაა, რომ ევროპელების მიერ ნაშვილებ „კონსტრუქციულობას“, რომელიც მათ ნამდვილად მცდარად გაიგეს, მცდარად გაიგებს ყველა, ვისაც, რბილად რომ ვთქვათ არ სურთ წესებით თამაში.

თურქებმა გადაწყვიტეს, რომ ესენი არიან ჰეგემონები ხმელთაშუაზღვისპირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ხოლო დანარჩენებმა ხმა უნდა გაკმინდონ  და “პატივი სცენ” ყველა მათ ხელყოფას დამკვიდრებული საერთაშორისო საზღვაო საზღვრების წინააღმდეგ. და თურქებმა ეს გადაწყვიტეს მას შემდეგ, როდესაც გადაწყვიტეს, რომ მათი უსაფრთხოების საზღვრები უფრო შორსაა, ვიდრე თურქეთის სახელმწიფო საზღვრები – ბალკანეთი, ახლო აღმოსავლეთი, კავკასია. უფრო მეტიც, მათ გადაწყვიტეს, რომ სწორედ ისინი ხელმძღვანელობენ როგორც ყველა თურქს, ასევე ყველა მუსლიმს. ამ თავიანთი განზრახვების განსაზღვრას ისინი  ავლენენ ძალისა და ზიზღის გამოხატვით.

გახსოვთ კი რამდენად კარგად იწყებოდა ყველაფერი? “ნულოვანი პრობლემა მეზობლებთან”, “მარადიული მშვიდობა”, ჩავუშოღლი ანტალიაში მღეროდა “ჩვენ სამყარო ვართ” და ა.შ. და ეს ყველაფერი დასრულდა, რადგან, თურქების აზრით, ყველა დამნაშავეა მათ გარდა, ყველა ცუდია მათ გარდა. ამიტომ ყველა “არაფერში არ სჭირდებათ”, “ღირსი არ არიან” მათ გარდა. არ ეთანხმებით? ახლა ისინი მოდიან თქვენს შემდეგ იმის დასამტკიცებლად, რომ თქვენ  დამნაშავე ხართ, რომ არასწორი ხართ, ისინი მართლები არიან.

ვინ არის ამ სიგიჟის ავტორი, ერდოღანი? პრობლემა ის არის, რომ ერდოღანი არ არის პრობლემა და არც განსაკუთრებით ვითარების ავტორი ან არქიტექტორი. ერდოღანი  არის სისტემური დაავადების აშკარა სიმპტომი და შედეგი, დაავადება კი დასავლური პოლიტიკური კლასის მორალური კრიზისია. ერდოღანი კი არ არის, ”ჭკვიანი” და ”ძლიერი”, არამედ დასავლეთია პოლიტიკურად ბრმა, შეშინებული და ეგოისტი, მზადაა გაყიდოს ყველაფერი იაფად და უპასუხისმგებლოა. აი ესაა “კონსტრუქციული” გარემო, რომელზეც ხდება გაუნათლებელი დიქტატორების პარაზიტირება, რომლებსაც ეჩვენებათ, რომ მათ მიეცათ “ისტორიის გამოჭედვა”, ისტორიის, რომლის მნიშვნელობა მათ არასოდეს გაუგიათ.

და ჯერჯერობით ერდოღანმა ყველაფერი გააკეთა, მან გააკეთა ის, რაც სურდა, როგორც უნდოდა და ევროპამ “გადაყლაპა” ყველაფერი და, ფაქტობრივად, ხმაც არ ამოიღო, ალბათ იმ იმედით, რომ “ეს თავისით გაივლის”, “საჭიროა კონსტრუქციულობა” და ა.შ.

დღეს ევროპას სხვა არჩევანი არ აქვს, ვიდრე ძალისა და ნებისყოფის გამოვლენა, რადგან საბერძნეთი და კვიპროსი ონტოლოგიური საფრთხის წინაშე დგანან და მზად არიან საბრძოლველად. რა თქმა უნდა, ევროპას შეუძლია არაფერიც არ გააკეთოს, როგორც 1919-1922 წლებში, როდესაც რუსების მიერ გამოყვანილი ქემალი ამთავრებდა ბერძნების და სომხების გენოციდს მცირე აზიაში, სომხეთის მთიანეთსა და კილიკიაში. ევროპამ შეიძლება ასევე უგულებელყოს ის ფაქტი, რომ მას არაბი მოკავშირეები ჰყავს (ვის ახსოვს საიქსი და პიკო…), რომ ისრაელი არის პირდაპირი მოკავშირე, რომ დადგება დღე, როდესაც არაბთა გაერთიანებული საემიროების საჰაერო ძალები მოვლენ კუნძულ კრეტაზე თურქებისგან დასაცავად. თუმცა, ეს ის შემთხვევაა, როდესაც ერთადერთი არასწორი ნაბიჯი, რაც შესაძლებელია, არაფრის გაკეთებაა.

არის თუ არა ევროპა მზად დღეს განაცხადოს, რომ თურქეთი საფრთხეა და შესაბამისი პოლიტიკა შექმნას? ეს კი ნიშნავს ნულოვანი სამხედრო და სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის მინიმუმამდე დაყვანას და ევროპაში თურქეთის ექსპორტის შეჩერებას, თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმის შეწყვეტით (აღმოსავლეთის პარტნიორობა, როგორც ალტერნატივა), “მეხუთე სვეტის” განდევნას, ერდოღანის მიერ დაფინანსებული “იმამის” პროპაგანდისტების სახით. ნატოს ევროპელი მოკავშირეები მზად არიან დაიცვან ევროკავშირის საზღვრები იმ თურქული „ავტომატებისგან“, რომელიც მათ ევროპის ფრონტზე განათავსეს ზღვიდან და ხმელეთიდან? ყველა შესაძლებლობა არსებობს, უფრო მეტიც, მაგრამ გააკეთებენ თუ იქნებიან “კონსტრუქციული”, როგორც 30-იან წლებში … მხოლოდ ღმერთმა იცის.

… 500 და უფრო მეტი წლის წინ, სანამ ევროპაში “კონსტრუქციული” დავა იყო იმის თაობაზე, ხატები ღვთის მოსაწონი იყო თუ არა, რიგითობის წესით უნდა მიენიჭებინა თუ არა ეკლესიის იერარქის სახელი, ვინ იყო პირველი და ვინ უკანასკნელი? დიდი აბრეშუმის გზა გადაკეტეს ველურმა მომთაბარეებმა, სხვა მომთაბარეებმა კი დაიპყრეს კონსტანტინოპოლი და დახურეს გზა სპარსეთისა და ინდოეთისკენ…

დღეს მათ სუეცის არხის ჩრდილოეთით და სამხრეთით დომინირების დამყარება სურთ, დღეს ისინი ღიად აჩვენებენ, რომ მათ არც არავინ და არც არაფერი არ აინტერესებთ, როგორც აღმოსავლეთი და დასავლეთი, ასევე აღმოსავლეთის და დასავლეთის სიწმინდეები. მუსულმანები? ერდოღანის “სექტა” ისეთივე “მაჰმადიანია”, როგორც ჩეკისტები “ქრისტიანი”. გუშინ ისინი თავს “პრობლემის გადამჭრელად” წარმოაჩენდნენ, დღეს კი, როგორც პრობლემას, თავის ტკივილს, გამოწვევას. მაშასადამე, როგორც “აღმოსავლეთს”, ისე “დასავლეთს” აქვთ სათქმელი და გასაკეთებელი, ხოლო ბრჭყალებში, რადგან დღეს არ არის ცნობილი რაა  აღმოსავლეთი და დასავლეთი, მაგრამ აშკარაა, რა არის ცივილიზაცია და ანტი ცივილიზაცია. მისი კრიტერიუმია ადამიანი და დამოკიდებულება ადამიანის მიმართ. ასე რომ, ერდოღანის თურქეთი უნდა შეაჩერონ. ეს არის ცივილიზაციის დაჟინებული მოთხოვნა.

რუბენ მეჰრაბიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button