ანალიტიკამთავარი

სომხეთმა და თურქეთმა აღიარეს რეალობა: აზერბაიჯანის განგაში

4 სექტემბერს აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გამოაცხადა სერბეთ-კოსოვოს შეთანხმების შესახებ, რომელსაც ვაშინგტონში აშშ-ს პრეზიდენტის თანდასწრებით ხელი მოაწერეს სერბეთის პრეზიდენტმა და კოსოვოს პრემიერ-მინისტრმა.

ხელშეკრულების დეტალები არ გასაჯაროვდება. ტრამპმა მას ისტორიული უწოდა. ხელშეკრულება ეხება ეკონომიკურ თანამშრომლობას. სერბეთი და კოსოვო შეთანხმდნენ ითანამშრომლონ ეკონომიკურ საკითხებში, მიუხედავად პოლიტიკური განსხვავებებისა. აშშ-ს პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ეკონომიკური თანამშრომლობა შეიძლება პოლიტიკური დაძაბულობის განმუხტვის საშუალება გახდეს.

წლების წინ  ამ რეზოლუციას  ერევანი მოიხსენიებოდა არცახის  საკითხტან დაკავშირებით. ჯერ კიდევ რობერტ ქოჩარიანის პრეზიდენტობის პერიოდში ერევანმა თქვა, რომ ღირს რეგიონალური ეკონომიკური ურთიერთობების საკითხის განხილვა და არ უნდა შეფერხდეს ისინი პოლიტიკური უთანხმოებებით და კონფლიქტებით. მაგრამ  ბაქომ უარყო და კვლავ უარყოფს ასეთ პოზიციას, იგი ამას  მიიჩნევს რეალობების ეტაპობრივი აღიარების ტექნოლოგიად.

ეს ალბათ მიზეზია იმისა, რომ აზერბაიჯანი ამჟამად შიშით უყურებს თუ როგორ იყენებს შეერთებული შტატები ამ ტექნოლოგიას. იერუსალიმის ისრაელის დედაქალაქად აღიარების შემდეგ  ტრამპის პოლიტიკაში შემდეგი  სერბეთ-კოსოვოს შეთანხმება  გახდა. ამას წინ უძღოდა ისტორიული შეთანხმება ისრაელსა და არაბთა გაერთიანებულ საემიროებს შორის. ამავე დროს, საუბარია სხვა არაბულ ქვეყნებსა და ისრაელს შორის შეთანხმების პერსპექტივაზე.

აშშ-ს პრეზიდენტი ტრამპი, ალბათ, საპრეზიდენტო არჩევნების წინ ცდილობს პოლიტიკური კაპიტალის გაზრდას უცხოური ისტორიული შეთანხმებებით. ეს მარაგი განგაშს იწვევს ბაქოში. ისინი მოუთმენლად ელიან აშშ-ს  “რეალობების აღიარების“ პოლიტიკა როდის მიაღწევს არცახს.

უფრო მეტიც, ბაქოსთვის ამ საკითხის კიდევ ერთი საგანგაშო ფაქტორია თურქეთის უზურპაციის პოლიტიკა, რადგან ის, თავის მხრივ, წარმოადგენს ”რეალობის” უნიკალურ ”აღიარებას”. იმ გაგებით, რომ მსოფლიო განვითარების თანამედროვე გადამწყვეტ ეტაპზე, ანკარამ  აზერბაიჯანის ივლისის დამარცხებით ისარგებლა და მინიშნება გააკეთა, რომ  აზერბაიჯანი მეტწილად არ არსებობს, არის თურქეთი. აღსანიშნავია, რომ თურქეთის თავდაცვის მინისტრი ღიად აცხადებს, რომ ანკარა კონფლიქტის მხარეა.

როდესაც საერთაშორისო ლოგიკის თვალსაზრისით შეუქცევადი ხდება რეალობის აღიარება და ამ საკითხში არცახის ჩართვა,  ანკარა თავის მხრივ აგზავნის სიგნალს, რომ რეალობა არის თურქეთი და არა აზერბაიჯანი. ერევანმა მიიღო ეს სიგნალი, ასე ვთქვათ, მან მიიღო გამოწვევა.

აზერბაიჯანის მითვისებით, თურქეთი ნებით თუ უნებლიედ აღიარებს არცახის სტატუს კვოსა და  რეალობას. სამაგიეროდ კი  ̶  ერევანი აღიარებს თურქეთს აზერბაიჯანის ნაცვლად და ტავუშის გამარჯვების გმირებს აჯილდოებს სარდარაპატში.

ნახეთ მეტი
Back to top button