ანალიტიკამთავარი

რუსები სვლას კარნახობენ თბილისს და ელოდებიან

გაგრძელება

დასაწყისი: მოსკოვი მხარს უჭერს საქართველოსთან “ურთიერთსასარგებლო და მეგობრულ ურთიერთობებს”

,,თურქეთი თანმიმდევრულად შთანთქავს აჭარას. თურქები აქ თავს თავისუფლად გრძნობენ. სტამბოლიდან ბათუმის მიმართულებით ფრენები შიდა ფრენადაც კი ითვლება. აშკარაა, რომ თურქული ინვესტიციები აჭარაში, მასტიმულირებელი პირობები თურქი მეწარმეებისთვის, მათი კომპანიების მიერ აჭარაში განხორციელებული მშენებლობა თურქეთის ხელისუფლების თანმიმდევრული პოლიტიკაა. იბადება კითხვა, ნუთუ არ აქვს შიშები საქართველოს ხელისუფლებას თურქეთის ამ შთანმთქმელი პოლიტიკის მიმართ?“

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, რომელმაც ბიძგი მისცა თურქეთთან და აზერბაიჯანთან ურთიერთობების გაღრმავებას, დიდი ხანია აღარ არის ხელისუფლების საჭესთან. მის შემდეგ მოსულ საქართველოს ხელისუფლებას   გარკვეული შეშფოთებაც რომ ჰქონდეს, როგორც ჩანს, ამჟამად უპირატესობას ანიჭებს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების და გაძლიერების პოლიტიკას.

საქართველოში, განსაკუთრებით აჭარაში, თურქეთის მზარდი გავლენისა და ზოგადად თურქეთის ხელისუფლების აქტიურობის პარალელურად, ექსპერტებმა ახლახანს დაიწყეს იმ მტკიცების განხილვა, რომ რუსეთს შეუძლია შეაჩეროს თურქეთის მისწრაფებები სამხრეთ კავკასიაში. რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობები რჩება პარტნიორულად შიგადაშიგ წამოჭრილი და შენარჩუნებული  განსხვავებების ფონზე. ბოლო წლებში პუტინსა და ერდოღანს შორის შეხვედრებისა და სატელეფონო საუბრების დეფიციტი არ ყოფილა. თურქეთის პრეზიდენტი პუტინს მეგობრად თვლის. მაგრამ ამ პირობებშიც კი მნიშვნელოვანია, თუ რა პოლიტიკას გაატარებს რუსეთი სამხრეთ კავკასიაში თურქეთის რბილი შემწოვი პოლიტიკის წინააღმდეგ. რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები პრობლემატური გახდა მიხეილ სააკაშვილის დროს. 8 აგვისტოს  რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომიდან შესრულდა12 წელი. ხუთდღიანი ომის შემდეგ, რუსეთმა ცნო აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობა და მოსკოვსა და თბილისს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყდა. იმდროინდელი საქართველოს ხელისუფლება აცხადებდა, რომ რუსეთი წინასწარ ემზადებოდა ჯარის შეყვანისთვის ავტონომიაში  და ქართულმა არმიამ საპასუხო მოქმედებებს მიმართა. მაშინ, როცა რუსულმა მხარემ განაცხადა, რომ ჯარები რეგიონში შეიყვანა მოქალაქეების და სამშვიდობოების დასაცავად. რუსეთმა საქართველოს უპასუხა  ჯარების შეყვანით ჯერ სამხრეთ ოსეთში, შემდეგ კი საქართველოში. ომი 5 დღეს გაგრძელდა.

ზავი დაიდო ევროკავშირის სერიოზული ძალისხმევით. გასული წლის სექტემბრის ბოლოს რუსეთისა და საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები პირველად შეხვდნენ ნიუ-იორკში, 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ხუთდღიანი ომიდან 11 წლის შემდეგ. სერგეი ლავროვისა და დავით ზალკალიანის შეხვედრა შვეიცარიის შუამავლობით მოხდა. საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადებით, შეხვედრაზე განიხილეს ყველა საკითხი, ძირითადად რუსეთის ხელისუფლების მიდგომები, ასევე ჟენევის მოლაპარაკებების თემა და სიტუაცია სამხრეთ ოსეთის საზღვარზე. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადებაში ნათქვამია, რომ შეხვედრა შედგა ნიუ-იორკში შვეიცარული მხარის შუამავლობით. შეხვედრაზე განხილულ იქნა ორმხრივი საკითხები და გამოითქვა მოსაზრებები რეგიონალური უსაფრთხოების საკითხებზე. არც რუსულმა და არც ქართულმა მხარემ შეხვედრის შესახებ სხვა დეტალები არ მოგვაწოდა. ზალკალიანმა გაავრცელა ვიდეო, სადაც მან ხაზი გაუსვა, რომ ლავროვთან შეხვედრამდე კონსულტაციები ჰქონდა თავის დასავლელ კოლეგებთან და შემდეგ დათანხმდა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრთან შეხვედრაზე. საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა გაეროს ტრიბუნიდან ისაუბრა რუსეთთან კონფლიქტების მოგვარების მიზნით პირდაპირი დიალოგის აუცილებლობის შესახებ. ლავროვ-ზალკალიანის მოლაპარაკებების კომენტირებისას, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ განაცხადა, რომ ნიუ-იორკში გამართულ შეხვედრას შეუძლია დაეხმაროს ორ ქვეყანას შორის არსებული რთული პრობლემების მოგვარებაში. ლავროვი – ზალკალიანის მოლაპარაკებების წინა დღეს ,,კომერსანტ“-თან ინტერვიუში, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აღნიშნა, რომ მისი აზრით, რუსეთსა და საქართველოს შორის საჰაერო კომუნიკაცია შეიძლება აღდგეს. ”ალბათ ამ ფრენებს განვაახლებდი. ვფიქრობ, ეს სწორი იქნება, რადგან საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობამ გააცნობიერა მომხდარის პროვოკაციული ხასიათი საქართველოს პარლამენტში მართლმადიდებლური საპარლამენტო ასამბლეის სხდომაზე”, – აღნიშნა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა. აღსანიშნავია, რომ ლავროვ-ზალკალიანის მოლაპარაკებები შედგა ნიუ-იორკში, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები კიდევ ერთხელ დაიძაბა გასული წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც რუსმა დეპუტატმა სერგეი გავრილოვმა საქართველოს პარლამენტში გამართულ კონფერენციაზე დაიკავა საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოს ხელმძღვანელის სავარძელი და სცადა შეკრების სამუშაოები გაეგრძელებინა რუსულ ენაზე.

ამ სცენამ უკმაყოფილების ტალღა გამოიწვია როგორც დამსწრეებში, ასევე პარლამენტის შენობაში, რაც თბილისში ხალხმრავალი საპროტესტო აქციის დასაწყისი გახდა. მეორე დღეს, 21 ივნისს, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა საქართველოში ყველა ფრენის აკრძალვის განკარგულება გასცა. აღსანიშნავია, რომ საქართველო რუსი ტურისტებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე სასურველი მიმართულება იყო, თუნდაც რუსეთ-საქართველოს ხუთდღიანი ომისა და ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების შემდგომი შეწყვეტის ფონზე. ამ პერიოდის განმავლობაში რუსეთის ხელისუფლება რეგულარულად აცხადებს, იმედოვნებს, რომ დადგება დრო, როდესაც შეიქმნება შესაბამისი პირობები საქართველოსა და რუსეთს შორის საჰაერო კომუნიკაციის აღდგენისთვის. რამდენიმე დღის წინ რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი გაზეთ DzrtsP- სთან ინტერვიუში კვლავ შეეხო საქართველოსთან საჰაერო კომუნიკაციის განახლების საკითხს. როგორც რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შეახსენა, გადაწყვეტილება საქართველოში დროებით საჰაერო მიმოსვლის აკრძალვის შესახებ მიიღეს ქართველი ნაციონალისტების ანტირუსული პროვოკაციის საპასუხოდ. ”იმედი მაქვს, რომ საჰაერო კომუნიკაციის აღდგენა უახლოეს მომავალშია. ჩვენ ყურადღებით ვაკვირდებით საქართველოში არსებულ ვითარებას. ”ცხადია, ჩვენ ველოდებით სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის ზოგადად გაუმჯობესებას რეგიონში და მსოფლიოში, აგრეთვე რეგულარული ფრენების გახსნას სხვა მიმართულებებით”, – აღნიშნა ლავროვმა. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა საქართველოსა და რუსეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების არარსებობაზე საუბრისას განაცხადა, რომ გაწყვეტა იყო თბილისის ინიციატივა და ყოფილი პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის მთავრობის მიერ განხორციელებული ”სამხრეთ ოსეთის ავანტიურის” შედეგი. მან დასძინა, რომ რუსეთი ყოველთვის ემხრობა საქართველოსთან ურთიერთსასარგებლო და მეგობრულ ურთიერთობებს.

მან ასევე იმედი გამოთქვა, რომ კორონავირუსის გამო კარასინ-აბაშიძის ფორმატში შეწყვეტილი პოლიტიკური დიალოგის სწრაფი განახლება მოხდება. ”ჩვენ დარწმუნებულნი ვართ, რომ ჩვენი ქვეყნებისა და ხალხების გრძელვადიან ინტერესებში შედის სწრაფად მოგვარდეს არსებული უთანხმოებები, აღდგეს და სრულად განვითარდეს ორმხრივი ურთიერთობები.” შეგახსენებთ, რომ საქართველოსა და რუსეთს შორის პირდაპირ დიალოგს მხარს უჭერენ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის სპეციალური წარმომადგენელი ზურაბ აბაშიძე და ფედერაციის საბჭოს წევრი გრიგორი კარასინი. ლავროვის ინტერვიუს შემდეგ არ დააგვიანა  ოფიციალური თბილისის რეაქციამ. საქართველო არ აპირებს რუსეთთან შეწყვეტილი დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენას, რადგან რუსეთის ფედერაცია ცნობს აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთს დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად, განუცხადა TASS- ს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის სპეციალურმა წარმომადგენელმა რუსეთთან ურთიერთობებში. ”მინდა შეგახსენოთ, რომ 2008 წელს დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყდა საქართველოს ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილებით,” – დასძინა ზურაბ აბაშიძემ და განაგრძო: ”სანამ რუსეთი განაგრძობს ორი ტერიტორიის (აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის) დამოუკიდებლობის აღიარებას, დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენა დღის წესრიგში არ იქნება”. როგორც ჩანს, თბილისის პოზიცია რუსეთ-საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენის შესახებ მტკიცე და უცვლელი რჩება. მოსკოვი აშკარად მხარს უჭერს როგორც საჰაერო კომუნიკაციის განახლებას, ასევე საქართველოსთან ურთიერთობებს. უკვე დიდი ხანია აშკარაა, რომ ბურთი ოფიციალური თბილისის მოედანზეა. რუსეთს შეუძლია შეაჩეროს თურქეთის მზარდი გავლენა საქართველოში: ბოლო პერიოდში რუსულმა პროპაგანდისტულმა წრეებმა წამოიწყეს ეს თეზისი და აქტიურად განიხილავენ მას. ალბათ, ამ გზით, რუსული მხარე ცდილობს ოფიციალურ თბილისს უკარნახოს ნაბიჯები, რათა საქართველოში ყურადღება გაამახვილონ არა მხოლოდ ”რუსულ პოლიტიკაზე” საქართველოში, არამედ თურქეთის რბილი, მაგრამ შთამნთქმელი პოლიტიკის შესაძლო შედეგებზე.

ავტორი ემა გაბრიელიანი

გაზეთი „არავოტ“

ნახეთ მეტი
Back to top button
Close