მთავარისაზოგადოება

დღეს სომხური ეკლესია აღნიშნავს შობასა და ნათლიღებას

სომხეთის სამოციქულო ეკლესია (სსე) – ერთადერთია ქრისტიანულ ეკლესიებს შორის, რომელიც  ქრისტეს შობის დღესასწაულს აღნიშნავს ნათლისღებასთან ერთად,  საერთო სახელით –  ღვთის გამოცხადება.

სომხური სამოციქულო ეკლესიის წინამძღვარი, ყოველთა სომეხთა კათოლიკოსი გარეგინ II, საზეიმო საშობაო ლიტურგიას ასრულებს წმიდა ეჯმიაწინის საკათედრო ტაძარში . წირვას  ესწრებიან ქვეყნის ლიდერები, მთავრობის წევრები, დეპუტატები, ერევანში აკრედიტირებული ელჩები, პოლიტიკოსები და მორწმუნენი.

მხოლოდ სომხურმა ეკლესიამ შეინარჩუნა უძველესი ჩვეულება – ქრისტეს შობისა და ნათლიღების აღნიშვნა ერთ  და იმავე დღეს. სხვა ეკლესიები შობას 25 დეკემბერს ან 7 იანვარს, ნათლისღებას კი 6 ან 19 იანვარს აღნიშნავს.

ძველი აღთქმის თანახმად, არავის ჰქონდა ქადაგების უფლება 30 წლის ასაკამდე. ეკლესიამ შობა და ნათლისღება იმავე დღეს აღნიშნა, რადგან ქრისტემ ქადაგება 30 წლის ასაკში,  ნათლობის შემდეგ დაიწყო.

ყველა ქრისტიანი  მეოთხე საუკუნემდე აღნიშნავდა შობას 6 იანვარს. ამასთან, ქრისტიანობის მიღების შემდეგაც, რომაელებს შორის წარმართობას არ  თავისი პოზიციები.  25 დეკემბერს, მზის თაყვანისცემის დღესასწაული მასობრივად აღინიშნებოდა. წარმართული წეს-ჩვეულებების აღმოსაფხვრელად, 336 წელს რომის ეკლესიამ ოფიციალურად გადაწყვიტა 25 დეკემბერი იესო ქრისტეს შობის დღედ ჩაეთვალა.

მარხვა და საშობაო ლიტურგია

შობის წინა კვირა – 30 დეკემბრიდან  5 იანვრის საღამომდე – მარხვის კვირაა.  ამ დღეებში გამოიყენება მხოლოდ მცენარეული წარმოშობის პროდუქტები. ძველი კალენდრის მიხედვით, სომხებმა ახალი წელი აღნიშნეს ნავასარდის თვის პირველ დღეს, ანუ 11 აგვისტოს, როდესაც მარხვა არ იყო. ახალი ქრონოლოგიის მიღებით ახალი წლის აღნიშვნა დაიწყო 31 დეკემბერს – დღეს, რომელიც ემთხვევა შობის წინა დღესასწაულს. მარხვა მთავრდება 5 იანვარს, შობის ღამეს, საღამოს, როდესაც ეკლესიებში საშობაო ლიტურგიას აღავლენენ. ხალხი ერთმანეთს ესალმება სიტყვებით:

„ქრისტე დაიბადა  და  გამოგვეცხადა! კურთხეულია  გამოცხადება ქრისტესი! “

შობის და ნათლისღების დღესასწაული არის სამყაროში მოვლენის დღე, ანუ იესო ქრისტეს გამოცხადება. იგი იწყება 5 იანვრის საღამოს, რადგან საღამოს მსახურების შემდეგ ეკლესიის დღე იცვლება.

პირველ რიგში, იმართება  ჭრაგალუისის  წმიდა ლიტურგია, რომელსაც წელიწადში ორჯერ აღნიშნავენ – შობისა და აღდგომის დღესასწაულებზე. “ჩრაგალუისი” ნიშნავს “ლამპრების ანთებას”, რომელიც ბეთლემის ვარსკვლავის  სიმბოლოა, რომელმაც მოგვებს  უჩვენა გზა ახალდაბადებული იესოსაკენ.  აგრეთვე ლიტურგიის დროს ანთებენ სანთლებს, რომლებიც განასახიერებენ ღვთიურ სინათლეს, ეკლესიის კურთხევას.  ამიტომ საეკლესიო სანთლები ანთებულ მდგომარეობაში  მორწმუნეებს  სახლებში მიაქვთ.

წყლის კურთხევა

6 იანვარს, საშობაო ლიტურგიის შემდეგ, აღესრულება წყლის კურთხევა, რომელიც სიმბოლურად გამოხატავს ქრისტეს ნათლობას მდინარე იორდანეში. წყალს აკურთხებს ბიბლია, ჯვარი და სფერო,  რის შემდეგაც იგი დაურიგდება დამსწრეებს. მეორე დღეს, სომხურ ეკლესიაში მიცვალებულთა ხსენების წირვა აღევლინება, პანაშვიდის  რიტუალი ტარდება მიცვალებულთა სულების მოსახსენებლად.

7 იანვარს, ისევე როგორც ძირითადი დღესასწაულების შემდეგ დაუყოვნებლივ ყველა შემდეგ დღეს, ტარდება გარდაცვლილთა ხსოვნის დღე – „მერელოც“.   საღმრთო ლიტურგიის შემდეგ,  ყველა ეკლესია ლოცულობს სულთა სიმშვიდისათვის , რის შემდეგაც ხალხი საფლავებს სტუმრობს.

საშობაო ცერემონიალი გრძელდება 13 იანვრამდე,   უფლის ხსენების  დღემდე.

ნახეთ მეტი
Back to top button