მთავარიპოლიტიკა

თურქეთ-აზერბაიჯანის სამხედრო წვრთნები: ახალი ომი თუ პოლიტიკური წარმოდგენა?

როგორც „Sputnik სომხეთი“ წერს, ყარსში  მოსალოდნელი თურქეთ-აზერბაიჯანის სამხედრო წვრთნები საკმაოდ უსიამოვნო მოგონებებსა და პარალელებს იწვევს სომხეთში. თითქმის იგივე სამხედრო წვრთნები ჩატარდა გასული წლის ივლის-აგვისტოში და მათი დასრულებიდან დაახლოებით თვენახევრის შემდეგ დაიწყო  არცახის  ომი თურქეთის ყველაზე აქტიური მონაწილეობით.

მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონში სამხედრო-პოლიტიკური ვითარება ძალზე განსხვავდება 2020 წლის ზაფხულ-შემოდგომის მდგომარეობისგან და არ არის მოსალოდნელი კონფლიქტის ახალი ესკალაცია, აშკარაა, რომ თურქულ-აზერბაიჯანული თანამშრომლობის გაღრმავება სამხედრო სფეროში არ შეიძლება სომხეთს არ აშფოთებდეს.

სამხედრო წვრთნები ყარსის პროვინციაში 1 თებერვალს იწყება და 12 თებერვლამდე გაგრძელდება. მათში შევა სატანკო შენაერთები, საარტილერიო ნაწილები, სნაიპერული რაზმები, სპეცსამსახურები და ავიაცია. თურქეთის თავდაცვის მინისტრის განცხადებაში ნათქვამია, რომ სწავლების მიზანი იყო ერთობლივი ოპერაციების კოორდინაცია, ასევე ახალი იარაღისა და მანქანების ტესტირება.

დაგეგმილია საჰაერო დარტყმების განვითარება სავარაუდო  მტრის ობიექტების მიმართულებით, სადესანტო და ლოგიკური მხარდაჭერის გამოყენებით. პერსონალისა და აღჭურვილობის შესახებ ინფორმაცია არ არის მოწოდებული ოფიციალურ მოხსენებებში ნახსენებია მხოლოდ ”მასშტაბური” ტრენინგები.

აზერბაიჯანის მხრიდან  სამხედრო წვრთნებში მონაწილეობას მიიღებს ნახჭევანში განლაგებული მოკავშირეთა არმიის ქვედანაყოფი. თურქეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებული ვიდეოს თანახმად, ოცეული ნახჭევანდან  ყარსისკენ გაემგზავრა. ეს, რა თქმა უნდა, ბევრი არ არის, მაგრამ, როგორც სამხედრო ექსპერტი ტარონ ჰოვანისიანი ფიქრობს, აქ უფრო მეტად უნდა განიხილებოდეს მონაწილეობის პოლიტიკური კომპონენტი. იგი აღნიშნავს, რომ წინა წლებში აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა “მონაწილეობა მიიღეს ყარსის ზამთრის სამხედრო წვრთნებში” და იქ ერთ ბატალიონზე მეტი არ გაუგზავნიათ.

„ჩვეულებრივ ასეთ შემთხვევებში მოწმდება  სპეციალური ქვედანაყოფების შეთავსებადობის ხარისხი. ამით შეიძლება აიხსნას აზერბაიჯანული ჯარის მცირე რაოდენობა. მაგრამ მისი წარმოდგენის, ხმაურიანი პროპაგანდისტული კამპანიის ორგანიზებით, ის საშუალებას გვაძლევს ვისაუბროთ პოლიტიზირების მაღალ დონეზე”, – თქვა ჰოვანისიანმა „Sputnik სომხეთთან“  ინტერვიუში.

ექსპერტი ვერ ხედავს სწავლების ორგანიზების ახალ კომპონენტს, ეს იგივე აგრესიული რიტორიკა და პროვოკაციული განცხადებებია. მონაწილეთა რაოდენობა და შემადგენლობა დიდად არ შეცვლილა წინა წლების სამხედრო წვრთნებთან შედარებით. კითხვაზე, თუ რამდენად დიდია ესკალაციის საშიშროება ამგვარი ვარჯიშების კონტექსტში, სამხედრო ვებ – გვერდის Razm.info– ს კოორდინატორმა კარენ ვრთანესიანმა თქვა, რომ ნებისმიერი სამხედრო სწავლება შეიცავს გარკვეულ პოლიტიკურ მესიჯებს.  მიუხედავად ამისა, ჯერ სამხედრო კომპონენტზე უნდა ვისაუბროთ. ნებისმიერი სამხედრო სწავლება აძლიერებს იმ ჯარს, რომელიც ატარებს  ამ სამხედრო სწავლებას.

შემუშავებულია ერთობლივი ხერხები და მეთოდები პოტენციური მოწინააღმდეგის მოსაგერიებლად, დანაყოფების კოორდინაციის საკითხები და ა.შ. ამ კონტექსტში, ნებისმიერი პროცესი, რომელიც მიზნად ისახავს ჩვენი მტრების გაძლიერებას, უნდა გვაინტერესებდეს.

ექსპერტის აზრით, ეს ასევე მნიშვნელოვანია რუსული მხარისთვის, იმის გათვალისწინებით, რომ ყარსიდან არც თუ ისე შორს, საზღვრის მეორე მხარეს, მდებარეობს 102-ე რუსული სამხედრო ბაზა. ვრთანესიანი ფიქრობს, რომ რუსეთი უნდა იყოს შეშფოთებული თურქული შეიარაღებული ძალების ნებისმიერი გაძლიერებით, მისი ბაზის უშუალო სიახლოვეს.  

რუსი სამხედრო ექსპერტი და პოლიტიკური-სამხედრო ანალიზის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე ალექსანდრე ხრამჩიხინი ამბობს, რომ ყარსში ჩატარებული სამხედრო წვრთნები მხოლოდ თურქეთ-აზერბაიჯანის სამხედრო თანამშრომლობის დემონსტრირებაა. აზრი აღარ აქვს სომხეთის წინააღმდეგ ახალ ომზე საუბარს, განსაკუთრებით თურქეთის მონაწილეობით. ის ფიქრობს, რომ თურქეთის ომი სომხეთის წინააღმდეგ ნიშნავს ომს რუსეთის წინააღმდეგ.

ხრამჩიხინი ფიქრობს, რომ რუსეთი აშკარად არ არის აღფრთოვანებული თურქეთ-აზერბაიჯანის სამხედრო დაახლოებით, ამასთან, მოსკოვს არ სურს ღიად დაუპირისპირდეს ბაქოსა და ანკარას.  

ნახეთ მეტი
Back to top button