მთავარიპოლიტიკა

ნიკოლ ფაშინიანი სთავაზობს საერთაშორისო დამკვირვებლების განთავსებას სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე

დღეს სომხეთის უსაფრთხოების საბჭომ მოიწვია სხდომა, რომელზეც ასევე მოწვეულნი არიან ეროვნული კრების ფრაქციების ხელმძღვანელები და კომიტეტების თავმჯდომარეები.

პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელმა ნიკოლ ფაშინიანმა, სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა:

”ძვირფასო კოლეგებო, მე დღეს დავბრუნდი გეღარქუნიქის რეგიონიდან, კერძოდ, ჩვენი სასაზღვრო ტერიტორიებიდან, სოფელ კუთიდან. ადგილზე გავეცანი სიტუაციას და მინდა გაგიზიაროთ ჩემი შთაბეჭდილებები. მაგრამ მე ასევე მინდა შემოგთავაზოთ სიტუაციის გადაწყვეტა.

სიტუაცია დაძაბულია და ამ დაძაბულობის დინამიკა იზრდება. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ის არა მხოლოდ სტატიკურად დაძაბულია, არამედ მუდმივად იძაბება და, სავარაუდოდ, კიდევ დაიძაბება. რატომ? იმის გამო, რომ აზერბაიჯანელი ჯარისკაცები, რომლებმაც შეაღწიეს ჩვენს ტერიტორიაზე  და ჩვენი ჯარები, ჩვენი ქვედანაყოფები ბოლო 15 დღის განმავლობაში, ორმხრივი შეღწევის მდგომარეობაში არიან. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სინამდვილეში, ისინი არა მხოლოდ პირისპირ არიან, არამედ, სინამდვილეში, შერეული შეღწევის მდგომარეობაში. ვითარება დაიძაბება არა მხოლოდ იმიტომ, რომ ხალხი 15 დღის განმავლობაში პირისპირ დგანან, უკვე დაფიქსირებულია სხვადასხვა ინციდენტები და საბოლოოდ დაძაბულობამ შეიძლება გამოიწვიოს სიტუაციის აფეთქება, მაგრამ დღევანდელი ინციდენტის შემდეგ არსებობს ალბათობა, რომ ჩვენმა შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლებმა შეეცადონ ტყვეები აიყვანონ, შემდეგ ისინი შეეცდებიან საპასუხო ნაბიჯი გადადგან და ა.შ.

ჩემი შეფასებით, თუ სიტუაცია არ მოგვარდება, ეს პროვოკაცია შეიძლება მასშტაბურ კონფლიქტში გადაიზარდოს. მე მინდა შემოგთავაზოთ სიტუაციის მშვიდობიანი დიპლომატიური გადაწყვეტა, რაც გამოიწვევს დეესკალაციას.

თქვენ იცით, რომ აზერბაიჯანი ამართლებს თავის მოქმედებას მის ხელთ არსებული რაღაც რუქებით, რომ ჩვენი და მათი შეხედულებები სასაზღვრო ხაზის ადგილმდებარეობისა და გეოგრაფიის შესახებ განსხვავდება. რა თქმა უნდა, ჩვენ არ ვიზიარებთ ამ შეფასებას და გვაქვს მკაფიო პოზიცია. მაგრამ მას შემდეგ, რაც ვითარებამ ამ ფეთქებად სიტუაციას მიაღწია, მე ღია შეთავაზებით გამოვდივარ, მივმართავ საერთაშორისო საზოგადოებას. ეს შეთავაზება ასევე მიმართულია აზერბაიჯანის მთავრობისადმი. შეთავაზება შემდეგია, რომ ჩვენ ვთანხმდებით, რომ ძალზე სწრაფად ორივე მხარის შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფები სარკისებურად დატოვებენ საზღვარს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, განსხვავებაა საზღვრის გარკვეული კილომეტრების წამოსახვაში. სავარაუდოდ, ჩვენ ვთავაზობთ, რომ ზოგადად, ამ ტერიტორიებიდან შეიარაღებული ძალების ნაწილები დაუბრუნდნენ თავიანთ მუდმივ დისლოცირების  ადგილებს. ამის ნაცვლად, საზღვრის მთელ სავარაუდო სიგრძეზე განლაგდნენ საერთაშორისო დამკვირვებლები, რომლებიც წარმოადგენენ რუსეთს ან ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეობას. დამკვირვებელთა ყოფნა აუცილებელია იმისთვის, რომ მხარეები დარწმუნდნენ, რომ მეორე მხარე ასრულებს შეთანხმებას, ანუ ჯარს არ აახლოებს საზღვართან. ჩვენ ვსაუბრობთ სოთქ-ხოზნავარის სასაზღვრო მონაკვეთზე, ამ შემთხვევაში სწორედ ამ მონაკვეთში გაჩნდა სასაზღვრო დაძაბულობა.

ამის შემდეგ ჩატარდება სასაზღვრო გამშვები პუნქტების დაზუსტების სამუშაო  საერთაშორისო ეგიდით. ამ შემთხვევაში, ჩემი იდეა არის ის, რომ წარმოდგენილი უნდა იყოს დამკვირვებლები, რომლებიც წარმოადგენენ რუსეთს ან მინსკის ჯგუფს და ეს უნდა მოხდეს რუსეთის ფედერაციის ან მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეობის ეგიდით.

ესაა შეთავაზება ”.

მან დასძინა, რომ დამკვირვებლების განლაგების შემდეგ, მომდევნო ეტაპზე დაიწყება საზღვრების დაზუსტების სამუშაოები, სოთქიდან ხოზნავარამდე. ”ეს არის ჩემს მიერ შემოთავაზებული გეგმა, რომელიც თუ აზერბაიჯანს ნამდვილად აქვს სასაზღვრო პუნქტების გარკვევის პრობლემა, ამ გეგმის უარყოფის საფუძველი არ უნდა ჰქონდეს. ჩვენ, ჩვენი მხრიდან, დარწმუნებული ვართ, რომ საერთაშორისო დამკვირვებლებს შეუძლიათ დაადასტურონ ჩვენი პოზიცია. შესაძლოა, მათაც აქვთ თავიანთი წილი ნდობა. მაგრამ ამ ეტაპზე ეს არის სიტუაციის დეესკალაციის და მშვიდობიანი დიპლომატიური მოგვარების საკითხი. ეს შეიძლება ჩაითვალოს ოფიციალურ შეთავაზებად რუსეთისთვის, ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარე ქვეყნებისთვის და, რა თქმა უნდა, აზერბაიჯანისთვის. იმედი მაქვს, რომ ეს წინადადება მიიღება.

ადგილზე სიტუაციის გაცნობის შემდეგ მივედი დასკვნამდე, რომ ეს არის უმოკლესი, ყველაზე ეფექტური, ყველაზე გონივრული გზა სიტუაციის მოსაგვარებლად. თუ ამ გზით არ წავალთ, სიტუაცია აუცილებლად გამოვა კონტროლიდან და ამის დაშვება არ შეგვიძლია. ამ შეთავაზების გარდა, ჩვენ ასევე დავიწყებთ კონსულტაციებს ჩვენს საერთაშორისო პარტნიორებთან. ამ თემაზე უკვე ვისაუბრეთ საგარეო საქმეთა მინისტრთან. ვიმედოვნებთ, რომ სწრაფად შევძლებთ ამ შეთავაზების განხორციელებას”, – ხაზგასმით აღნიშნა ფაშინიანმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button