ანალიტიკამთავარი

ირანის პასუხი შუშის დეკლარაციაზე არის მოთხოვნა – არანაირი ამბიცია სომხეთის ტერიტორიის მიმართ. რუსი ექსპერტი

საეჭვოა, რომ ირანის საგარეო პოლიტიკის ძირითადი პრინციპები შეიცვლება ამ ქვეყანაში საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ. ამის შესახებ NEWS.am- ს განუცხადა ექსპერტმა რუსეთიდან, ირანოლოგმა კარინე გევორგიანმა.

”ამ ყველაფრის გარდა, ირანმა ასე თუ ისე გარკვეულწილად მიაღწია შეთანხმებას ბაიდენის ადმინისტრაციასთან. ირანული ნავთობი წავიდა შეერთებულ შტატებში, ირანული თხევადი ბუნებრივი აირი ჩინეთში მიდის ყოველგვარი დაბრკოლების გარეშე, სანქციები თანდათან მოიხსნება”, – აღნიშნა გევორგიანმა

მისი თქმით, არჩევნების შემდეგ სამხრეთ კავკასიაში ირანის პოლიტიკისა და ქმედებების გააქტიურების ალბათობა დიდია.

”მე დამაინტერესა იმ განცხადებამ, რომელიც ეხება წინადადებებს ნახჭევანსა და აზერბაიჯანს შორის კავშირის დამყარებას ირანის ტერიტორიის გავლით და სომხეთის ტერიტორიის მიმართ ამბიციების არ ქონის პირდაპირ მოთხოვნას. მე ვფიქრობ, რომ არანაირი ცვლილება არ მოხდება, შეიქმნება გარკვეული სიმკაცრე თურქეთისა და აზერბაიჯანის პოლიტიკის მიმართ, აზერბაიჯანისა და ისრაელის თანამშრომლობისა და ამ მხრივ ირანის უკმაყოფილების გათვალისწინებით.

ირანის განცხადება მისი ტერიტორიის მეშვეობით კომუნიკაციების დამყარების შესახებ არის უნიკალური პასუხი შუშის დეკლარაციაზე, რაც ადასტურებს ბაქოსა და ანკარაში დაჩქარებასა და საგანგაშო განწყობებზე, დაკავშირებულს ორი ქვეყნის შიდა მდგომარეობასა და საერთაშორისო ვითარებაზე.

აზერბაიჯანი ოფიციალურად არ გაერთიანების მოძრაობის წევრია და ამასთან დაკავშირებით, ამ ქვეყნის ტერიტორიაზე უცხოური ბაზების არსებობა არ შეიძლება. თუ ბაქო მოძრაობას დატოვებს, ირანისა და რუსეთის პოზიციები ამ საკითხთან დაკავშირებით გამკაცრდება.

რაც შეეხება თურქეთს, 2007 წელს მიღებული დოკუმენტის თანახმად, მას საქართველოში 10 000 ჯარის განლაგების შესაძლებლობა აქვს. სხვა ვარიანტი არ არსებობს. ერდოღანის განცხადებები აზერბაიჯანში სამხედრო ბაზის შექმნის შესახებ, ამ ქვეყნის კოლონიზაციის განაცხადია. მაგრამ ეს, ჩემი აზრით, არც ისე რეალისტურია.

ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ირანს შეუძლია ერევანთან დაიწყოს ერთობლივი პროექტები, რაც დამოკიდებულია სომხეთში სიტუაციის სტაბილიზაციასა და, რა თქმა უნდა, შეთანხმებებზე, მათ შორის რუსეთთან, რადგან თეირანი, სავარაუდოდ, არ აპირებს რაიმე დაპირისპირებას და რეგიონში მოსკოვის ინტერესების უგულებელყოფას. ”ამ შემთხვევაში, ეს ინტერესები ნაწილობრივ ემთხვევა – თავიდან აიცილონ ან შეამცირონ თურქეთის გავლენა სამხრეთ კავკასიაში, სადაც ანკარა საკმაოდ სერიოზულად არის დამკვიდრებული (ვგულისხმობ საქართველოსა და აზერბაიჯანს),” – თქვა გევორგიანმა.

შეგახსენებთ, რომ თურქეთისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტებმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა და ილჰამ ალიევმა 15 მაისს ხელი მოაწერეს შუშის დეკლარაციას, რომელშიც აღნიშნულია ე.წ. ზანგეზურის დერეფნის გახსნის მნიშვნელობა. ერდოღანი ასევე არ გამორიცხავს აზერბაიჯანში თურქული სამხედრო ბაზის შექმნას.

ნახეთ მეტი
Back to top button