ანალიტიკამთავარი

ირანოლოგი: აზერბაიჯან-თურქეთის ინტეგრაცია სიუნიქსა და სომხეთში ირანის პრიორიტეტად აქცევს

როგორც „არმინფო“ წერს,  აზერბაიჯანისა და თურქეთის შემდგომმა ინტეგრაციამ, მათ შორის უკვე ჩამოყალიბებულმა დე ფაქტო ერთობლივმა სამხედრო-პოლიტიკურმა და ეკონომიკურმა სივრცემ, მნიშვნელოვნად შეამცირა ირანის შესაძლებლობები ჩრდილოეთ მიმართულებით. „არმინფოს“  კორესპოდენტთან ასეთი მოსაზრება გამოთქვა ირანოლოგმა, ექსპერტმა ვარდან ვოსკანიანმა.

„ამ ფონზე, თეირანის თვალსაზრისით, პანთურქიზმის თურქული იდეოლოგიის ფარგლებში, ყველა ამ პროცესმა ირანის თვალში  ზოგადად სხვა საკითხებთან ერთად,  პრიორიტეტი მიანიჭა სომხეთს  და განსაკუთრებით სიუნიქის რეგიონს.  არავითარ შემთხვევაში საშუალება არ მიეცეს  პან-თურქული ჯაჭვის შემდეგი რგოლის,  ეგრეთ წოდებული “ზანგეზურის დერეფნის” პროექტის განხორციელებას, “- აღნიშნა მან.

ექსპერტის აზრით, დღევანდელი მდგომარეობით ირანის ინტერესი ასეთი პროექტის განხორციელების თავიდან აცილების მიზნით პრაქტიკულად არ ჩამოუვარდება სომხეთის ინტერესს. ვოსკანიანი თეირანში ამგვარ განწყობას მიაწერს იმ ფაქტს, რომ თუ ალიევის  და ერდოღანის პანთურქული ოცნებების “ზანგეზურის” ნაწილი ახდება, ირანი უდავოდ დაკარგავს სახმელეთო კავშირს სომხეთთან ჩრდილოეთით. იმავდროულად, ეს არის წითელი ხაზი, რომელსაც თეირანი რეგულარულად აცხადებს, რაც გულისხმობს სომხეთის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევის დაუშვებლობას.

ვოსკანიანი მიიჩნევს, რომ თეირანის დაინტერესება მეღრის თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ფართომასშტაბიანი ექსპლუატაციით არის სომხეთით ირანის ინტერესის კიდევ ერთი კომპონენტი. მისი თქმით, ირანულმა მხარემ  ამ საკითხზე  განსაკუთრებით გაამახვილა  ყურადღება სომხეთის პრემიერ -მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანისა და ირანის ისლამური რესპუბლიკის ახალი პრეზიდენტის იბრაჰიმ რაისის თეირანში შეხვედრის შემდეგ.

კერძოდ, მეღრის თავისუფალი ეკონომიკური ზონა შეიძლება გახდეს  შუამავალი თეირანისთვის, რომელიც აკავშირებს ირანს და ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირს.

5 აგვისტოს პრემიერ -მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი სამუშაო ვიზიტით ირანში იმყოფებოდა. ეს იყო მისი პირველი საზღვარგარეთული ვიზიტი თეირანში ფაშინიანის ხელახალი არჩევის  შემდეგ. ირანის პრეზიდენტ იბრაჰიმ რაისთან შეხვედრისას ნიკოლ ფაშინიანმა განიხილა მეღრის თავისუფალი ეკონომიკური ზონის ფუნქციონირებასთან და ევრაზესთან  თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმთან დაკავშირებული საკითხები.  ირანის პრეზიდენტმა მიიღო ნიკოლ ფაშინიანის წინადადება  სომხეთში მოწვევის შესახებ.

ირანელი ექსპერტის თქმით, თეირანმა ასევე ხაზი გაუსვა ირანის დაინტერესებას სომხეთის მონაწილეობით უკვე ნაწილობრივ განხორციელებული “ჩრდილოეთი-სამხრეთის” სატრანსპორტო დერეფნის პროექტში, რომელიც სპარსეთის ყურეს შავ ზღვასთან აკავშირებს. ვოსკანიანის თქმით, თურქეთის ექსპანსიის ბოლოდროინდელი გამოვლინებების ფონზე, მეღრის თავისუფალი საწარმო და “ჩრდილოეთი-სამხრეთი” არა მხოლოდ ეკონომიკურადაა  მნიშვნელოვანი ირანისთვის, არამედ იძენენ დამატებით კომპონენტს ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის თვალსაზრისით. “სწორედ ამიტომ დღეს ირანი აქტიურად ცდილობს გააძლიეროს სომხეთთან სახმელეთო კავშირები. პარალელურად, ვითარდება ეკონომიკური ურთიერთობები ჩვენს ქვეყანასთან. ჩვენ ვსაუბრობთ კომპლექსურ საკითხებზე, საკითხებზე, სადაც გაერთიანებულია  ეკონომიკა, კომუნიკაციები და უსაფრთხოება. ფაშინიან-რაისის შეხვედრისას განხილული ყველა საერთო პუნქტი სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა სომხეთისთვის. არის ძლიერი სიგნალები თეირანიდან, რომლებიც სათანადოდ უნდა იქნას გაგებული და გაანალიზებული ერევანში”,-დაასკვნა ვოსკანიანმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button