მთავარიპოლიტიკა

აზერბაიჯანი ცდილობს გადაწეროს შუშის ისტორია, “გაანადგუროს” სომხური ფესვები. დავით ბაბაიანი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ატარებს კულტურული გენოციდის პოლიტიკას არცახის რესპუბლიკის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. ამის შესახებ NEWS.sm– ის კორესპონდენტის თხოვნით განაცხადა არცახის (მთიანი ყარაბაღის) საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ბაბაიანმა, კომენტარი გააკეთა რა “შუშის ციხის აღდგენისა და პირვანდელ იერსახეზე დაბრუნების” განზრახვაზე.

„ეს ვლინდება ყველა სფეროში, მაგრამ განსაკუთრებით შუშში. ეს განპირობებულია რიგი ფაქტორებით. შუშის იზოლირება შეუძლებელია, ის ყოველთვის სომხური მხარის და გარკვეულწილად საერთაშორისო საზოგადოების ყურადღების ცენტრშია. ამიტომაც, აზერბაიჯანელები სომხურ ძეგლებს დაუსჯელად ვერ გაანადგურებენ. უფრო შორეულ ადგილებში, თვალისგან შორს, როგორც სომხური არქიტექტურული და კულტურული ძეგლების, ასევე უბრალოდ საფლავების სრულად განადგურების პოლიტიკა იმართება.

ის, რაც ხდება შუშში, ფაქტობრივად გამოწვევაა საერთაშორისო საზოგადოებისათვის, იმ თვალსაზრისით, რომ ისტორიის თავხედური გადმოწერა ხდება. შუში დაარსდა სომეხი მელიქების მიერ, როგორც დამოუკიდებელი სომხური სახელმწიფოს შესაძლო დედაქალაქი. ეს ცნობილი ფაქტია. 1820 -იანი წლების განმათავისუფლებელი ბრძოლის დროს მიღებული ჭრილობების აღმოფხვრის შესაძლებლობისთვის ალბათ, უპრეცედენტო მოდელი შეიქმნა არცახისთვის, როდესაც ირანის ერთ -ერთი მომთაბარე ტომის წარმომადგენელი დაინიშნა ხელმძღვანელად, მაგრამ სინამდვილეში ძალაუფლება სომეხი მელიქების ხელში იყო… ამის აშკარა დადასტურება ის იყო, რომ არც მას – ხანს, და არც მის შთამომავლებს არ ჰქონდათ უფლება დაკრძალულიყვნენ შუშში.

ციხე აშენდა სომხების მიერ, მოგვიანებით იგი ნაწილობრივ რეკონსტრუირებული იქნა. რეკონსტრუქციის დროს შენარჩუნდა ზოგადად აღმოსავლეთ სომხეთისთვის დამახასიათებელი არქიტექტურული სტილი.  “გადახედვის” და სტილის რადიკალურად შეცვლის მცდელობა პირველად მოხდა 1960 -იან წლებში. უთანხმოება, არქიტექტურული კაკოფონია ჩანს შუშის შესასვლელთან, მე -17-18 საუკუნეების ციხე იმდენად დაბალ დონეზეა “აღდგენილი”, რომ სამშენებლო მასალებიც კი ძალიან განსხვავებულია. არქიტექტურისგან შორს, შეუიარაღებელი თვალი ხედავს ადაპტაციას მუსულმანურ სტილში.

ჩვენ ახლა მოწმენი ვართ თაღლითობისა და კულტურული გენოციდის მორიგი მცდელობისა. არ არის გამორიცხული, წარწერა “აზერბაიჯანი” მის კედლებზე გამოჩნდეს, როგორც ციხის წარმოშობის “მტკიცებულება”, თუმცა აზერბაიჯანი გაცილებით გვიან გამოჩნდა. ეს ყველაფერი ახსენებს ხუმრობას, როდესაც მუშებს ეკითხებიან რას აშენებენ და ისინი პასუხობენ ძვ.წ. მეხუთე საუკუნის ციხეს. ჩვენ უკვე ვნახეთ რას აკეთებს აზერბაიჯანის ხელისუფლება მაცხოვრის ქრისტეს ღაზანჩეცოცის ტაძართან, წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მწვანე ეკლესიასთან მიმართებაში. იგივე ხდება შუშის ციხესთან დაკავშირებით, მალე ძველი “აზერბაიჯანული ძეგლების” ახალი “დიდი აღმოჩენები” გველოდება. ეს ყველაფერი არის ჯაჭვის რგოლები: კულტურული ტერორიზმი სომხური მიწების სომხური კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობის წინააღმდეგ. აზერბაიჯანი ამას არ მალავს. ცოტა ხნის წინ ილჰამ ალიევი ეწვია არცახის ოკუპირებულ ტერიტორიებს. ის, რაც მან თქვა ქარვაჭარში, სხვა არაფერია, თუ არა  “სამოქმედო გეგმა” გეოპოლიტიკური შეტევისთვის. ალიევი პირადად აყალბებს, აყენებს ტერიტორიულ მოთხოვნებს, საერთაშორისო ორგანიზაციების დუმილის საპასუხოდ. აუცილებელია ძალიან სერიოზულად მივუდგეთ მომხდარს, მაგრამ პანიკის გარეშე, ნათლად გვესმოდეს ვისთან გვაქვს საქმე”, – განაცხადა დავით ბაბაიანმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button