ანალიტიკა

უსაფრთხო კომუნიკაციები გენეტიკური სიძულვილის ფონზე: რამდენად უსაფრთხო იქნება სომხეთ-აზერბაიჯანის ტრანზიტი?

ინფრასტრუქტურების განბლოკვის თაობაზე სომხეთის პრემიერ-მინისტრის ბოლო განცხადებების შემდეგ, მთავარი საკითხი გზების უსაფრთხოებაა.

ფაშინიანმა საზოგადოებრივ ტელევიზიასთან ინტერვიუში აღწერა სომხური მხარის მიდგომა განბლოკვის საკითხისადმი.  აზერბაიჯანმა  უნდა შეძლოს ნახიჩევანთან კომუნიკაცია სომხეთის სუვერენული გზებით, ხოლო სომხეთს, თავის მხრივ, აზერბაიჯანის ტერიტორიით უნდა ჰქონდეს კომუნიკაცია ირანთან და რუსეთთან.

დერეფნის უზრუნველყოფის საკითხი დღის წესრიგში არ დგას, ირწმუნება ნიკოლ ფაშინიანი. ექსპერტები ამბობენ, რომ მთავარი შეშფოთება მოხსნილია, მაგრამ რისკები მაღალია.

ექსპერტები ამბობენ, რომ მთავარი შეშფოთება მოხსნილია, მაგრამ რისკები მაღალია.

აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დირექტორი, აკადემიკოსი რუბენ საფრასტიანი „რადიოლურთან“ საუბარში იხსენებს, რომ საბჭოთა წლებშიც იყო საშიში აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გავლა.

„ერევანიდან ბაქოში მატარებლით წავედი, ბავშვები შორს იდგნენ ქვებით, ჩვენ კი ფანჯრებს მიღმა ვიმალებოდით.  მიჭირს წარმოდგენა, როგორ უნდა იყოს უზრუნველყოფილი ახლა სომხური მატარებლების უსაფრთხოება, რომელთა მარშრუტი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გადის. თუ რუსი სამშვიდობოები შეასრულებენ ამ მისიას, ვფიქრობ, ეს პრობლემას მოაგვარებადია.

რეგიონულ საკითხებში ექსპერტი მანველ ღუმაშიანი არ გამორიცხავს ინციდენტების შესაძლებლობას, მისი აზრით, ამ შემთხვევაში გამოსავალი საერთაშორისო სასამართლოში უნდა ვეძებოთ.

„არსებობს უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საშუალება, მაგალითად, საერთაშორისო ტვირთების დაზღვევა. ვინაიდან ჩვენ და აზერბაიჯანი ვართ საერთაშორისო საზოგადოების სუბიექტები, მოქმედებს საერთაშორისო ხელშეკრულებები და ვალდებულებები. თუ, მაგალითად, აზერბაიჯანის ტერიტორიის გავლით გავგზავნით ტვირთს ირანში ან რუსეთში და ეს ტვირთი დაზიანებულია, უნდა მივმართოთ საერთაშორისო სასამართლოს, რომელიც აზერბაიჯანს კომპენსაციას დააკისრებს. ერთი-ორი ასეთი შემთხვევა და ვფიქრობ, ყველაფერი კარგად იქნება“.

რისკებს ზრდის გზების განბლოკვის პერსპექტივა, დარწმუნებულია აკადემიკოსი რუბენ საფრასტიანი.

„რა თქმა უნდა, ყველა განსახილველ პროგრამაში არის რისკები. წარმოიდგინეთ, რომ თურქეთი ნახიჩევანის გავლით უკავშირდება აზერბაიჯანის ძირითად ტერიტორიას. რა თქმა უნდა, ეს ახლა არ მოხდება, რადგან ეს რკინიგზა ჯერ კიდევ არ აშენებულა“.

მანველ ღუმაშიანი ხაზს უსვამს სამშვიდობოების ფაქტორს. ექსპერტის თქმით, სანამ რუსი სამშვიდობოები სომხეთის ტერიტორიაზე იმყოფებიან, უსაფრთხოების რეჟიმი შენარჩუნდება.

„როგორც რუსები იცავენ სომხეთ-თურქეთის საზღვარს, ასე მგონია ტრანზიტული გზების შემთხვევაშიც.

ქვეყანა, რომლითაც გადის კომუნიკაციები, აკონტროლებს მათ, ეს გასაგებია, გვარწმუნებს აკადემიკოსი. საფრასტიანის თქმით, აზერბაიჯანულ-თურქული დაჟინებული მოთხოვნა დერეფნის გამოყოფის შესახებ მხოლოდ ზეწოლის საშუალებაა.

ნახეთ მეტი
Back to top button