ანალიტიკამთავარი

“3 + 3” – იზოლაციიდან გამოსვლის შესაძლებლობა თუ სომხური ინტერესების საფრთხე?

 სომეხ პოლიტოლოგებს ურთიერთგამომრიცხავი მოსაზრებები აქვთ იმ საკითხზე, უნდა შეუერთდეს თუ არა სომხეთი სამხრეთ კავკასიის რეგიონული თანამშრომლობის პლატფორმას „3+3“. როგორც “არსენპრესი” წერს პოლიტოლოგი გარიკ ქერიანი ფიქრობს, რომ სომხეთმა უნდა მიიღოს მონაწილეობა „3+3“ ფორმატით მოლაპარაკებაში, რათა გამოვიდეს რეგიონული იზოლაციიდან და გამონახოს გზა მეზობელ ქვეყნებთან, მათ შორის თურქეთთან და აზერბაიჯანთან თანაარსებობისთვის. თურქოლოგ რუბენ საფრასტიანის აზრით, სომხეთისთვის თანამშრომლობის „3+3“ პლატფორმა უფრო არახელსაყრელია, ვიდრე სომხეთ-რუსეთი-აზერბაიჯანის სამმხრივი მოლაპარაკებები, მოლაპარაკებების პროცესი ეუთოს მინსკის ჯგუფის ეგიდით.

სრ მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსის, თურქოლოგ რუბენ საფრასტიანის თქმით, ის ვერ ხედავს რაიმე სარგებელს სომხეთის “3+3”-ში მონაწილეობაში. თავის მხრივ, თურქოლოგი ფიქრობს, რომ თუ არ იქნება მცდელობა, რომ სომხეთისთვის სტრატეგიული საკითხები, უპირველეს ყოვლისა, მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მოგვარება მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეებიდან ამ პლატფორმაზე გადაიტანოს, მაშინ ზიანი  დიდი არ იქნება. მისი თქმით, „3+3“  პლატფორმის მომავალი და მისი ამოქმედების პერსპექტივა კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას.

  კითხვაზე, თურქეთის პრეზიდენტის ერდოღანისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ალიევი ინიციატივა „3+3“ იყო თუ არა ინიცირებული 2020 წელს არცახში მათ მიერ გაჩაღებული ომის შედეგების დასაფიქსირებლად, თურქოლოგმა რუბენ საფრასტიანმა უპასუხა დიახ. ფაქტობრივად, ეს თურქეთის ინიციატივაა.

უფრო მეტიც, ეს არ არის პირველი შემთხვევა. საფრასტიანმა შეახსენა, რომ 2008წლის აგვისტოში, როდესაც რუსეთ-საქართველოს ხანმოკლე ომი დაიწყო სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთში, მაშინდელი თურქეთის პრემიერ-მინისტრი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი გაემგზავრა მოსკოვში „სტაბილურობისა და თანამშრომლობის კავკასიური პლატფორმის“ დასაწყებად, რომელიც მაშინ რუსეთისთვის საინტერესო არ გამოდგა.

 თუმცა დღეს სიტუაცია შეიცვალა.

თურქოლოგის თქმით, მეორე მიზეზი, რის გამოც რუსეთი “3+3”-ში გაწევრიანებას დათანხმდა, არის დასავლეთის რეგიონული პროცესიდან ჩამოშორების მცდელობა. თურქეთი თავის მხრივ, როგორც რუბენ საფრასტიანია დარწმუნებული,  ორმაგ თამაშს თამაშობს რუსეთითან და დასავლეთთან, თანამშრომლობს მოსკოვთან ერთი მხრივ, აფართოებს თავის გავლენას რეგიონში, მაგრამ მეორე მხრივ არწმუნებს თავის დასავლელ მოკავშირეებს, რომ ის წარმოადგენს ამ რეგიონში დასავლეთს.

რაც შეეხება სხვა დიდი მოთამაშის, ირანის, “3+3”-ში მონაწილეობას, რუბენ საფრასტიანის თქმით, თეირანისთვის ამ პლატფორმაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ ის შევიდეს იმ პროცესში,  სადაც დასავლეთი არ არის, კიდევ ერთხელ ხაზი გაუსვას მის როლს აქ მიმდინარე გეოპოლიტიკური თვალსაზრისით.

რაც შეეხება საქართველოს მონაწილეობას, პოლიტოლოგი გარიკ ქერიანის თქმით, ქართული მხარის უარის მთავარი მიზეზი ის არის, რომ ის დასავლეთის მოკავშირეა და “3 + 3” განზომილებაში დასავლური გეოპოლიტიკური მოთამაშეები არ არიან და გამოდის, რომ “3 + 3” საქართველოს უარის შემდეგ იქცევა “3 + 3-1” ფორმატად.  

ნახეთ მეტი
Back to top button