პოლიტიკა

დავით ბაბაიანი: აზერბაიჯანელი ხალხის დამაარსებელი და „მშობელი“ იყო იოსებ სტალინი

აზერბაიჯანული სახელმწიფოს შექმნისას მრავალი მოღვაწის სახელი იყო გადახლართული. მთიანი ყარაბაღის საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ბაბაიანმა პასუხი გასცა NEWS.am-ის შემდეგ კითხვას: თუ „უკრაინას ვლადიმერ ილიჩ ლენინის სახელი ეწოდა“, მაშინ შეიძლება ჩაითვალოს, რომ აზერბაიჯანი იოსებ სტალინის სახელს ატარებს?

შეგახსენებთ, რომ გუშინ რუსეთის მოქალაქეებისადმი მიმართვაში რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა დსრ-სა  და ლსრ-ის აღიარებასთან დაკავშირებით  აღწერა უკრაინის სახელმწიფოს შექმნის  წინაპირობების  ისტორიული მომენტი.

„აქ რამდენიმე ფიგურის სახელია გადაჯაჭვული. ძალიან ბევრი პარალელია უკრაინასთან. განსხვავება ისაა, რომ, მიუხედავად ამისა, უკრაინელები და რუსები ერთი და იგივე ხალხის ნაწილია. ეროვნული გეოპოლიტიკის შეცდომებმა განაპირობა ის, რომ ოდესღაც ერთიანი ეთნოპოლიტიკური სივრცის ნაწილები მტრები გახდნენ. ეს საშინელებაა,   ეს ტრაგედიაა.

პრობლემა არცახში უფრო რთულია. არცახელი  სომხები აღმოჩნდნენ მათთვის უცხო  პოლიტიკურ სტრუქტურაში. ხელოვნურად შეიქმნა აზერბაიჯანის სახელმწიფოც. აქ უფრო მეტი ავტორია. ჯერ ის შექმნა ოსმალეთის იმპერიამ, თურქეთმა, ავტორები იყვნენ ორგანიზაცია „ახალგაზრდა თურქების“ წარმომადგენლები, რომლებმაც მოაწყვეს სომხების, ასურელების, ბერძნების, იეზიდების, ქურთების გენოციდი. მათ ხელოვნურად შექმნეს აზერბაიჯანი სხვადასხვა პოლიტიკური მიზნებისთვის. შემდეგ მოხდა აზერბაიჯანის გასაბჭოება, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ აზერბაიჯანი გასაბჭოების გარიჟრაჟზე შეიძლება გაქრეს, რადგან ადგილობრივ მოსახლეობას და ბოლშევიკებს არ სურდათ ცალკე რესპუბლიკა, არამედ რუსეთის სახელმწიფოს შემადგენლობაში ყოფნა უნდოდათ.

აქ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მიკოიანმა, რომელიც  დე ფაქტო გეოპოლიტიკური თვალსაზრისით ასაბუთებდა აზერბაიჯანის სსრ-ის შექმნის აუცილებლობას, მის მნიშვნელობას, როგორც აღმოსავლეთში რევოლუციის საკვანძო ფორპოსტისა. საბოლოო გადაწყვეტილება სტალინმა, ლენინმა და ორჯონიკიძემ მიიღეს.

ეს ეხებოდა  აზერბაიჯანის ტერიტორიულ- სახელმწიფოებრიობის  შექმნასა და შენარჩუნებას. ხოლო აზერბაიჯანელი ხალხის მამად, მშობელად, შეიძლება ჩაითვალოს იოსებ სტალინი. სწორედ მისი „ნებაყოფლობითი გადაწყვეტილებით“ შეიქმნა აზერბაიჯანელი ხალხი 1936 წელს.

მანამდე აზერბაიჯანი იყო ერთადერთი რესპუბლიკა სსრკ-ში, რომლის სახელიც იქ მცხოვრები ხალხისგან არ მომდინარეობდა, რადგან აზერბაიჯანელები უბრალოდ არ არსებობდნენ. და იმ ხალხის შექმნა გეოპოლიტიკური იმპერატივი იყო მეორე მსოფლიო ომის გარდაუვალობის, თურქეთ-გერმანიის მჭიდრო კავშირების, კავკასიაში მათი ამბიციების, ბაქოს ნავთობის მოპოვების სწრაფვის გათვალისწინებით.  მოსახლეობის უმრავლესობა, დაახლოებით 50%, მაშინდელ აზერბაიჯანში თურქები იყვნენ, როგორც მათ ყველა წყაროში მოიხსენიებდნენ. ასე შეიქმნა აზერბაიჯანელი ხალხი.

ეს პროცესი ჯერ არ დასრულებულა, რაც აზერბაიჯანში მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტისა და შოვინისტური, ნაცისტური იდეოლოგიის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია“, – დაასკვნა საგარეო საქმეთა მინისტრმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button