ეკონომიკამთავარი

„არმჰაიტექ 2022“:  დამრტყმელი დრონებიდან დაწყებული  შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების ცხოვრების გამამარტივებელ მოწყობილობებამდე (ფოტო)

დამრტყმელი დრონები, დისტანციური მართვის სატვირთო მანქანები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების ცხოვრების გამამარტივებელ მოწყობილობები,   ეს ყველაფერი წარმოდგენილი  იყო  თავდაცვის ტექნოლოგიების მესამე საერთაშორისო გამოფენაზე „ArmHighTech 2022“.

გამოფენაზე წარმოდგენილ ზოგიერთ კომპანიას „არმენპრესი“ ესაუბრა და გაარკვია, რომ გამოფენაზე ამჯერად დრონების  მწარმოებელი კომპანიები გამოირჩეოდნენ, მათი პროდუქცია ძირითადად ადვილად სამართავი და იაფი მოდელებია.

სომხური კომპანია Davaro-ს წარმომადგენლის არმენ იენოკიანის თქმით, მათი კომპანიის უპილოტო საფრენ აპარატებს შეუძლიათ 20 საათს დაჰყონ ჰაერში და იფრინონ  500 კმ, ატარონ 15 კილოგრამიანი ქობინი,  აქვთ 150 კმ  საბრძოლო დიამეტრი. ამჯერად პირველად წარმოადგინეს კომპანიის ლაზერული მართვის, სადაზვერვო, დამრტყმელი, დრონების ახალი მოდელები.

„ისინი განკუთვნილნი არიან  მოწინააღმდეგის  აეროპორტების, იარაღის საცავების და საერთოდ   უძრავი ნივთის დასაზიანებლად“, – განაცხადა მან.

ხდება  მართვის სისტემის დახვეწა, ამ შემთხვევაში საომარი მოქმედებების მართვა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით მოხდება.

UAVLAB-ის კომპანიის წარმომადგენელმა ალექსანდრე ჯაღინიანმა აღნიშნა, რომ გარდა სომხური „ხოჭოსი“, რომელიც მიეკუთვნება კამიკაზის ტიპს, კონტროლის სისტემის გასაუმჯობესებლად სხვა დამრტყმელი დრონების წარმოებაც დაიწყეს.

„შესაძლებელია2 დრონის მართვა ერთი მანქანიდან. იგი მთლიანად იწარმოება სომხეთში“, – განაცხადა კომპანიის წარმომადგენელმა.

ProMac-ის წარმომადგენლის არშავირ სტეპანიანის თქმით, კომპანია აწარმოებს სადაზვერვო  დამრტყმელ დრონებს, მცირე სატვირთო თვითმფრინავებს და რადიო თვალთვალის და საკომუნიკაციო სისტემებს. სახელმწიფოსთან თანამშრომლობა დინამიურად იზრდება, განსაკუთრებით 44-დღიანი ომის შემდეგ.

„ეს ის სფეროა, რომელიც ყოველ დღე ვითარდება, ყოველ ახალ დღეს ახალი იდეები მოჰყვება, არის ახალი მიზნები, არის ახალი პროექტები, რომლებიც ხორციელდება. მისი თქმით, ბაზარი დინამიურად ვითარდება.

შპს „არაგაცი“, რომელიც ეწევა თერმომხედველობის მარკირების სისტემების წარმოებას, დაარსდა 1992 წელს. კომპანიის წარმომადგენელმა ლეონ მარგარიანმა აღნიშნა, რომ არმიასთან თავიდანვე თანამშრომლობდნენ.

„პავილიონში წარმოდგენილია თერმომხედველობის ზოგიერთი ნიმუში. „შემოტანილი ნიმუშების დაახლოებით 80 პროცენტმა გაიარა ყველა სახელმწიფო ტესტი და მრავალი წლის განმავლობაში გამოიყენება ჯარში“, – განაცხადა მან.

კომუნიკაციების კვლევითი ინსტიტუტის წარმომადგენელმა ედგარ ჰარუთიუნიანმა აღნიშნა, რომ მათ შექმნეს სომხური სარადარო სადგური „ნაირი“. გამოფენაზე ის პირველად იყო წარმოდგენილი.

„მისი მოქმედებაში მოყვანა  შესაძლებელია რამდენიმე წუთში, რაც ძალიან მნიშვნელოვან როლს ასრულებს თანამედროვე ომებში. ის მუშაობს 4000 კილომეტრამდე მანძილზე, ამჩნევს საშუალო და დიდ მფრინავ ობიექტებს”, – ხაზგასმით აღნიშნა ჰარუთიუნიანმა.

კომპანია „ისატეკ რობოტიკსის“ დირექტორის ვაჰან ისაჯანიანის თქმით, მათ წარმოადგინეს  ორი  სიახლე. პირველი არის დისტანციური მართვის სატვირთო მანქანა, მუხლუხა ჯიპი, რომელიც შექმნილია ტვირთის გადასატანად სახიფათო ადგილებში და დაჭრილების ევაკუაციისთვის ფრონტის ხაზიდან.

მეორე არის დისტანციური მართვის საბრძოლო მანქანის საბოლოო მოდელი. ის ცვლის ჯარისკაცს პირდაპირი საბრძოლო მოქმედებების დროს. ანუ მათ შეუძლიათ სრულფასოვანი  ბრძოლა.

ასევე წარმოდგენილი იყო ტექნოლოგიები, რომლებიც ხელს უწყობს შშმ პირთა ომის შემდგომ ცხოვრებას.

სომხური კომპანია „კაიტექის“ დამფუძნებელმა დავით არსენიანმა განაცხადა, რომ მათ გამოფენაზე მოიტანეს  მოწყობილობა, რომლითაც შშმ პირს სახლში ვარჯიში და სარეაბილიტაციო მკურნალობა შეუძლია. გაჩნდა ისეთი თამაშის შექმნის იდეა, რომელშიც შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს შეუძლიათ განიცადონ რეალობის განცდა ვირტუალურ სივრცეში. მისი თქმით, ეს იქნება სარეაბილიტაციო სტიმული, რომელიც გამოიწვევს ნეირონულ  კავშირებს თავის ტვინსა და ზურგის ტვინში.

„გვინდა შევქმნათ შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ელექტრონული სპორტი, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე კიბერ ტურიზმი, რათა შშმ პირებმა მოწყობილობის საშუალებით დაუკავშირდნენ სისტემას და შეძლონ მათთვის სასურველი ადგილების შემოვლა. „თამაშში არის ის, რომ ერთმანეთის თანასწორობის პირობებში მათ შეუძლიათ კომუნიკაცია და საუბარი, განურჩევლად მდებარეობისა“, – ხაზგასმით აღნიშნა მან.

კიდევ ერთი კომპანია, რომელიც ხელს უწყობს ომის შემდგომ ადაპტირებას, არის სომხური სტარტაპი Oqni, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის საფუძველზე ქვედა კიდურების პროთეზებს აწარმოებს. Oqni-ის თანადამფუძნებელმა ჰაიკ ბაგრატიანცმა აღნიშნა, რომ იგი ფსიქოლოგიურ დახმარებას გაუწევს შშმ პირებს სომხეთის მასშტაბით და არცახში. კომპანია ასევე უზრუნველყოფს ინტეგრირებულ სარეაბილიტაციო დახმარებას.

„ჩვენ ვახორციელებთ პროექტს, რომლის დროსაც ვქმნით AI Bionic და 3D ბიომექანიკურ ფეხის პროთეზებს“, – თქვა მან.

31 მარტიდან 2 აპრილის ჩათვლით ერევნის კარენ დემირჩიანის სახელობის სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსში თავდაცვის ტექნოლოგიების მე-3 საერთაშორისო გამოფენა ArmHighTech 2022 გაიმართა.

გამოფენაზე სამი დღის განმავლობაში  48 პავილიონში , 50-ზე მეტმა კომპანიამ წარმოადგინა თავისი პროდუქცია და მომსახურება 24 თემატურ განყოფილებაში.

თავდაცვის ტექნოლოგიების მე-3 საერთაშორისო გამოფენა „ArmHighTech 2022“ ჩატარდა სომხეთის მაღალტექნოლოგიური მრეწველობის სამინისტროს ორგანიზებით. თანაორგანიზატორები არიან სომხეთის  თავდაცვის სამინისტრო,  სს “ერევნის მათემატიკური მანქანების ქარხანა”,   სს ” საგამოფენო კომპანიების გაერთიანება „ბიზონი“.

ნახეთ მეტი
Back to top button