მთავარიპოლიტიკა

სხდომა საიუბილეოა, საკითხები სამხედრო: სომხეთმა კუხო-ს მიმართ უკმაყოფილება გამოთქვა

კუხო-ს წევრი ქვეყნების ლიდერებმა მოსკოვის საიუბილეო სამიტზე განიხილეს სამხედრო თანამშრომლობის გაღრმავებასთან, ძველ თუ ახალ გამოწვევებთან და საფრთხეებთან ეფექტურ  დაპირისპირებასთან დაკავშირებული საკითხები. მოსკოვის შეხვედრა საიუბილეოა,ის  ეძღვნება კუხო-ს  30 წლის იუბილეს.

6 სახელმწიფოს მეთაურები, სტრუქტურის მდივანი, ჯერ შესავალი სიტყვით გამოვიდნენ,შემდეგ კი  ხელი მოაწერეს 2 დოკუმენტს და დახურულ ფორმატში განიხილეს ძირითადი საკითხები. სამიტის გარდა, ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების ლიდერებს ჰქონდათ კონტაქტები სამუშაო საუზმისა და ორმხრივი მოლაპარაკებების ფორმატში. დღის წესრიგის საკითხებთან ერთად, სომხეთმა, რომელიც კუხო-ს  თავმჯდომარეა, უკმაყოფილება და გაკვირვება გამოთქვა: რატომ გაჩუმდა ორგანიზაცია, რომელსაც ეკისრებოდა უსაფრთხოების სერიოზული ფუნქციები, როდესაც მტერმა გადმოკვეთა  მისი სუვერენული ტერიტორიის საზღვრები?

6 ქვეყნიდან 5 მეტ-ნაკლებად კმაყოფილია მათ მიერ წარმოდგენილი კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის მუშაობით. სომხეთს აქვს მკაფიო დათქმები სტრუქტურის მუშაობასთან და მისი ძირითადი უსაფრთხოების ფუნქციების განხორციელებასთან დაკავშირებით, რაც სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა კუხო-ს  30 წლისთავისადმი მიძღვნილ საიუბილეო სხდომაზე გააჟღერა.

თუ ყაზახეთი მადლობას უხდის ორგანიზაციას მიმდინარე წლის იანვარში თავის ქვეყანაში არეულობის თავიდან აცილებაში და ბელორუსია მოითხოვს ერთობლივ მუშაობას რუსეთის ინტერესების სფეროებში, მათ შორის საერთაშორისო დონეზე, მაშინ სომხეთი 2020 წლის 44-დღიან ომს და სასაზღვრო შეტაკებებს იხსენებს. იმ დღეებს,  როდესაც აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენულ ტერიტორიაზე შეიჭრნენ.

პრემიერმა შეახსენა, რომ სომხეთმა მიმართა სტრუქტურას 2010 წელს ხელმოწერილი დოკუმენტის საფუძველზე, რათა მიეღო კუხო-ს  ძალების სავარაუდო პასუხი კრიზისულ სიტუაციებში. მაგრამ გაჩნდა ორგანიზაციის საქმიანობასთან დაკავშირებული არაერთი „მაგრამ“.

ფაშინიანის თქმით, ორგანიზაციამ არ უპასუხა ისე, როგორც ამას  სომხეთის რესპუბლიკას ელოდა.

ოფიციალურმა იერჯანმა არაერთხელ განაცხადა, კერძოდ, კუხო-ს მდივანთან სტანისლავ ზასთან უშუალო შეხვედრებზე, რომ კუხო-ში გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმები არ აკმაყოფილებს ოპერატიული სიტუაციის მოთხოვნებს. და ეს არის მიზეზი იმისა, რომ კუხო-ში  სომხეთის პრეზიდენტობის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი კრიზისზე რეაგირების მექანიზმების გაძლიერებაა.

ფაშინიანმა შეახსენა კუხო-ს  5 პარტნიორს, რომ სომხეთმა არაერთხელ გააფრთხილა და ამ სტრუქტურაში გააჟღერა კუხო-ს წევრი ქვეყნების მიერ სომხეთის წინააღმდეგ აგრესიული სახელმწიფოსთვის იარაღის მიყიდვის დაუშვებლობის შესახებ. პასუხად მივიღეთ  დუმილი, რის შედეგადაც იარაღი საბოლოოდ სომხეთის წინააღმდეგ იქნა მიმართული, აღნიშნა ფაშინიანმა.

სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა თავს ნება მისცა თავის გამოსვლაში გულწრფელი ყოფილიყო და  მან ილაპარაკა სომხეთისა და სომეხი ხალხის შეშფოთებაზე  44-დღიანი ომის დროს, ამასთან დაკავშირებით  კუხო-ს  პარტნიორების რეაქციაზე, უფრო სწორედ, რეაქციის არ ქონაზე.   ხაზი გაუსვა მხოლოდ რუსეთის  პრეზიდენტის პუტინის პირად როლს ომის შეჩერებაში.

ეს ითქვა, ალბათ, ბელორუსის პრეზიდენტის მინიშნებებთან დაკავშირებით, რომ სტრუქტურის წევრი ქვეყნები არ არიან გაერთიანებულნი საერთაშორისო ასპარეზზე ერთმანეთის ინტერესების დასაცავად.

მიუხედავად აღნიშნული ხარვეზებისა და ნაკლოვანებების მიუხედავად  სომხეთმა გამოთქვა მზადყოფნა გააგრძელოს ძალისხმევა რათა კუხო შედგეს და გაძლიერდეს.   სხვათა შორის, სწორედ სომხეთის პრეზიდენტობის დროს, წლის დასაწყისში სტრუქტურა  სწრაფად გამოეხმაურა ყაზახეთის პრეზიდენტის განაცხადს,  არ გაიმეორა სომხეთის განაცხადის ბედი, გაიგზავნა სამშვიდობო მისია ამ ქვეყანაში.

სომხეთი კუხო-ს თავმჯდომარე ქვეყანაა   2022 წლისათვის, მომდევნო პრეზიდენტობა ბელორუსიას გადაეცემა. ამ ქვეყნის ლიდერი უკვე ფიქრობს განსახორციელებელ გეგმებზე. ყველაზე მნიშვნელოვანი, ლუკაშენკოს თქმით, არის ის, რომ ახალი საერთაშორისო არქიტექტურა კუხო-ს გარეშე დაუშვებელია.

აღსანიშნავია, რომ კუხო-ს  სამიტის წინ ბელორუსის თავდაცვის მინისტრმა მოულოდნელი განცხადება გააკეთა და აღნიშნა, რომ ორგანიზაცია უახლოეს წლებში გაფართოვდება და მოიცავს ათეულ ქვეყანას. ბელორუსს არ უთქვამს, ვის ხარჯზე უნდა გაფართოვდეს კუხო.

შესაძლო გაფართოებამდე კი კუხო  კვლავ თავისი გაფართოებული დღის წესრიგით არის დაკავებული. ამასთან, თანამშრომლობა მიმდინარეობს სხვა სამხედრო სტრუქტურებთანაც.

კუხო-ს  ლიდერები კიდევ ერთხელ ადასტურებენ მზადყოფნას ითანამშრომლონ ნატოსთან. კრემლის ოფიციალური ვებგვერდის მიერ გავრცელებულ ერთობლივ განცხადებაში ნათქვამია, რომ კუხო-ს წევრი ქვეყნების ლიდერები კონტინენტზე დაძაბულობის განმუხტვაზე მუშაობენ და კიდევ ერთხელ ადასტურებენ მზადყოფნას ნატოსთან თანამშრომლობისთვის. „ვაღიარებთ ჩვენს პასუხისმგებლობას ევრაზიის რეგიონში მდგრადი მშვიდობის უზრუნველსაყოფად, ჩვენ ხაზს ვუსვამთ კონტინენტზე დაძაბულობის შემცირების აუცილებლობას და ვადასტურებთ ჩვენს მზადყოფნას პრაქტიკული თანამშრომლობისთვის ჩრდილო ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციასთან“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ნახეთ მეტი
Back to top button