მთავარიპოლიტიკა

თბილისს შეუძლია გადამწყვეტი როლი ითამაშოს სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობებში: მოსაზრება

საქართველოს შეუძლია გადამწყვეტი როლი ითამაშოს მეზობელ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობების ნორმალიზებაში, თუ მხარეები მსგავს სურვილს გამოთქვამენ. ამის შესახებ “ალიქ მედიასთან” საუბარში საქართველოს რეინტეგრაციის ყოფილმა მინისტრმა, კონფლიქტოლოგმა პაატა ზაქარეიშვილმა განაცხადა.

კომენტარი გაუკეთა  რა   ქვეყნის ხელისუფლების განცხადებებს სომხურ-აზერბაიჯანული დიალოგის მიმართულებით აქტიური მზადყოფნის შესახებ, ექსპერტმა  აღნიშნა.

„საქართველოს შეუძლია რეგიონში „მოთამაშე“ გახდეს, თუ სურს, მაგრამ სურვილი არ აქვს.  საქართველო ერთადერთი ქვეყანაა, რომელსაც აქვს კეთილმეზობლური ურთიერთობა სამხრეთ კავკასიის ყველა ქვეყანასთან – სომხეთთან, აზერბაიჯანთან, თურქეთთან და ირანთან“.

კონფლიქტის ექსპერტის თქმით, საქართველოს შეუძლია იყოს შუამავალი ბევრ საკითხში, კერძოდ სომხურ-თურქულ, სომხურ-აზერბაიჯანულ, ირან-აზერბაიჯანულ ურთიერთობებში. ამ ქვეყნებს ერთმანეთთან განსხვავებული პრობლემები გააჩნიათ და  საქართველოსთან კარგი ურთიერთობა აქვთ.

„და ეს შეიძლება გახდეს საქართველოსთვის უპირველესი ფაქტორი, რომ იყოს შუამავალი სომხეთ-თურქეთის, სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების ნორმალიზებისთვის, სომხეთის სუვერენიტეტის დასაცავად კავკასიაში და ა.შ.

საქართველოს სტრატეგიული ანალიზის ცენტრის ექსპერტი გელა ვასაძე საპირისპიროს ამბობს: საქართველო ვერ არის  პოტენციური მოთამაშე რეგიონში, მიუხედავად კარგი გეოგრაფიული მდებარეობისა.

“ერთადერთი როლი, რაც საქართველოს შეუძლია ითამაშოს სომხეთ-აზერბაიჯანულ მოლაპარაკებებში, არის ორმხრივი შეხვედრებისთვის სივრცის უზრუნველყოფა”, – განაცხადა ვასაძემ.

კავკასიის საკითხებში ექსპერტის აზრით, რეგიონში მშვიდობის დამყარება მხოლოდ იმ ძალებს შეუძლიათ, რომლებსაც ძალუძთ  გავლენა მოახდინონ რეგიონის სახელმწიფოებზე, შესაბამისად, მშვიდობის დამყარება მხოლოდ დასავლეთს და შეერთებულ შტატებს შეუძლიათ.

მისი თქმით, ჩინეთმა, რომელიც ამჟამად არ არის დაინტერესებული კავკასიის რეგიონით, შესაძლოა დღეს ამ საკითხში გარკვეული როლი ითამაშოს.

საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოებისა და საგარეო პოლიტიკის ექსპერტის, გიორგი ბილანიშვილის თქმით, ის, რაც საქართველოს შეუძლია გააკეთოს,  არის წარმატებული სახელმწიფო მოდელი  გახდეს აზერბაიჯანისა და სომხეთისთვის.

ექსპერტის თქმით, ეს მოიცავს საქართველოში დემოკრატიულ განვითარებას, ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციას. ამ ყველაფრის შედეგად, საქართველო უნდა ეცადოს, გახდეს სამაგალითო მოდელი მეზობლებისთვის, დაეხმაროს მათ დასავლეთთან დაახლოებაში.

„საქართველო პატარა სახელმწიფოა, ამიტომ რთული იქნება მნიშვნელოვანი როლის შესრულება სომხურ-აზერბაიჯანულ მოლაპარაკებებში, მით უმეტეს, რომ არ მონაწილეობდა ორ ქვეყანას შორის არსებული პრობლემების გადასაჭრელად გატარებულ ღონისძიებებში. საქართველოს გაუჭირდება ახალი, ეფექტური ლიანდაგის შექმნა. ასე რომ, მე უნდა გავამახვილო ყურადღება სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობების გასაუმჯობესებელი  პლატფორმის შექმნაზე”, – განუცხადა ბილანიშვილმა “ალიქ მედიას”.

ქართულ-ევროპული ინსტიტუტის (EGI) პრეზიდენტი გიორგი მელაშვილი ხაზს უსვამს, რომ ამ ეტაპზე საქართველოს შესაძლებლობები საკმაოდ შეზღუდულია, რადგან არსებობს მრავალი პოტენციური რესურსი დიალოგისა და ერთობლივი პროექტების განხორციელების სახით.

„საქართველო ერთნაირად მნიშვნელოვანია როგორც სომხეთისთვის, ასევე აზერბაიჯანისთვის, რადგან ის არის ორი ქვეყნის მთავარი საექსპორტო დერეფანი, მთავარი რგოლი საექსპორტო ბაზრებთან. ამ ყველაფერს ემატება საქართველოს ამბიციები გაწევრიანდეს ევროკავშირსა და ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსში, რაც მნიშვნელოვნად გაზრდის მის დასავლურ გავლენას კავკასიაში“, – განაცხადა მელაშვილმა.

მელაშვილის თქმით, ამ გავლენის გაზრდა და დასავლეთის ინტერესების გაღრმავება რეგიონში მშვიდობის გასაღებია, ერთადერთი გზაა რეგიონში ნეგატიური აქტორების გავლენის განეიტრალების მიმართულებით.

მისი თქმით, მნიშვნელოვანია საქართველოს შიგნით არსებობდეს  სამოქალაქო ინტეგრაციის პროცესები, ეთნიკურად სომეხი და აზერბაიჯანელი მოქალაქეების ინტეგრაციის დონის ამაღლება, მათი ქართული სახელმწიფოს ცხოვრებაში ჩართვა.

„თუკი შესაძლებელი იქნება საქართველოში წარმატებული ინტეგრაციისა და მშვიდობიანი თანაცხოვრების უზრუნველყოფა, ეს იქნება მაგალითი მთელი კავკასიის რეგიონისთვის.

მელაშვილი ასევე აღნიშნავს, რომ საქართველოს დამოუკიდებელი როლი სომხეთ-აზერბაიჯანულ კონფლიქტში საკმაოდ შეზღუდულია.

„როგორც ეკონომიკურად, ასევე სამხედრო თვალსაზრისით, საქართველოს არ აქვს საკმარისი ბერკეტები, რომ უფრო აქტიური როლი ითამაშოს კონფლიქტის მოგვარებაში, მაგრამ გააჩნია ურთიერთნდობის რესურსები, რაც ზრდის დასავლური პოზიტიური გავლენის პოტენციალს“, – განაცხადა მელაშვილმა.

როგორც ის ხაზს უსვამს, რომ აქ მთავარი კითხვაა, სურს თუ არა დასავლეთს უფრო აქტიურად ჩაერთოს კავკასიაში,  უკრაინაში რუსული აგრესიის დასრულებამდე.

ავტორი: ნორაირ მისკარიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button