მთავარიპოლიტიკა

44-დღიანი ომის შემდეგ ათობით სერიოზული სამხედრო შეტაკება მოხდა

არცახი

2020 წლის 9 ნოემბრის სამმხრივი განცხადების შემდეგ აზერბაიჯანულმა მხარემ არაერთხელ დაარღვია ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი და გამოიყენა სამხედრო აგრესია როგორც არცახის, ისე სომხეთის საზღვრებზე. ,,რადარ სომხეთი” წარმოგიდგენთ აზერბაიჯანის მიერ 2020 წლის ნოემბრის შემდეგ ცეცხლის შეწყვეტის დარღვევებს, ესკალაციას და მათ შედეგებს.

2020 წლის 11 დეკემბერს, სამმხრივი განცხადებიდან ერთი თვის შემდეგ, აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები თავს დაესხნენ არცახის ჰადრუთის რაიონის სოფელ ჰინ თაღერსა და ხწაბერდს. რამდენიმე საათიანი ბრძოლის შედეგად აზერბაიჯანულმა მხარემ მოახერხა ჰინ თაღერში შესვლა, ხწაბერდთან მიახლოება. განახლებული ბრძოლის შედეგად სომხურმა მხარემ 6 დაშავდა. 2020 წლის 13 დეკემბერს, უშიშროების საბჭოს სხდომაზე, სრ პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სოფლები ჰინ თაღერი და ხწაბერდი აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ მოექცა.

2021 წლის 12 მაისს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა გადაკვეთეს სომხეთის სახელმწიფო საზღვარი და შეიჭრნენ 3,5 კმ-მდე სიუნიკის შავი ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენულ ტერიტორიაზე შეჭრას და სომხების ტყვედ აყვანას საფუძვლად დაუდეს საზღვრების დაზუსტება. სამხედრო მოსამსახურეები საზღვრების კორექტირებით. 13 მაისს კი აზერბაიჯანელები შეიჭრნენ გეღარქუნიქის კუთში, ვერინ შორჟაში, ნორაბაკის დასახლებებში, დაახლოებით 2 კმ-ის სიღრმეზე. აზერბაიჯანელები ასევე დასახლდნენ სოთქ-ხოზნავრის რეგიონში, დაიკავეს დაახლოებით 45 კმ² ფართობი. აღსანიშნავია, რომ ამ დრომდე აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებს არ დაუტოვებიათ სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენული ტერიტორიები.

14 ივლისს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სომხეთის რესპუბლიკის სოფელ იერასხის მიმდებარე ტერიტორიაზე პროვოკაციული წინსვლა წამოიწყეს, რის შედეგადაც სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ერთი კონტრაქტორი ჯარისკაცი დაიღუპა. მსგავსი პროვოკაცია 28 ივლისსაც განმეორდა.

სასაზღვრო დაძაბულობა სომხეთსა და არცახშიც დაფიქსირდა 2021 წლის აგვისტოშიც, როდესაც აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა მიზანში ამოიღეს სომხეთისა და არცახის მთელი რიგი დასახლებები. მსგავსი შემთხვევა მოხდა 2021 წლის 11 აგვისტოს სოფელ მხითარაშენთან და შოშთან, რომელიც გაგრძელდა 16 აგვისტოს, ერასხში, სიუნიქის შავ ტბასთან და გეღარქუნიქის მიმართულებით, სამიზნე გახდა სასაზღვრო დასახლებების მშვიდობიანი მოსახლეობა, ხოლო 17 აგვისტოს მსგავსი ინციდენტი დაფიქსირდა სოთქის რაიონში.

2021 წელი 14 ოქტომბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა დაარღვია ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი, რის შედეგადაც არცახის სოფელ ნორშენთან დაიჭრა არცახის შეიარაღებული ძალების 6 სამხედრო მოსამსახურე. აზერბაიჯანულმა მხარემ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის დარღვევა განაგრძო 15 ოქტომბერსაც, არცახის ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით თავდაცვის სამინისტროს სანიტარიული მანქანის დაბომბვით.

2021 წელი 8 ნოემბერს აზერბაიჯანის არმიამ სტეფანაკერტი-შუშის საავტომობილო გზის მონაკვეთთან, რუსი სამშვიდობოების პასუხისმგებლობის ზონაში ცეცხლი გაუხსნა სამოქალაქო პირებს, რომლებიც ინფრასტრუქტურის აღდგენის მიზნით სამშენებლო სამუშაოებს აწარმოებდნენ, რის შედეგადაც სამი ადამიანი დაიჭრა, ერთი დაიღუპა.

2021 წელი 16 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა შეტევა დაიწყეს სომხეთის საზღვრის აღმოსავლეთ მიმართულებით და შეიჭრნენ სომხეთის სუვერენულ ტერიტორიაზე. აზერბაიჯანული მხარის მიერ განხორციელებული შეტევითმა მოქმედებებმა ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. 10 დეკემბერს მსგავსი პროვოკაციის შედეგად ერთი სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა და რვა დაიჭრა.

2022 წელს 11 იანვარს, სომხეთის რესპუბლიკის აღმოსავლეთ სასაზღვრო ზონის მიმართულებით, აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა არტილერიისა და უპილოტო მფრინავი აპარატების გამოყენებით უხეშად დაარღვიეს ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი, რის შედეგადაც დაიღუპა სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ორი სამხედრო მოსამსახურე, ორი კი – დაშავდა. ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი წელსაც დაირღვა. 7 მარტს სრ სასაზღვრო ზონის დასავლეთ მიმართულებით, რის შედეგადაც სომხურ მხარეს ერთი მსხვერპლი და ერთი დაჭრილი ჰყავდა.

2022 წელს 24 მარტს აზერბაიჯანის არმიის მიერ მთიანი ყარაბაღის სოფელ ფარუხში შეჭრას წინ უძღოდა სომხური დასახლებებისა და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის უწყვეტი დაბომბვა, ასევე აზერბაიჯანული მხარის მიერ დღეების განმავლობაში რუპორით გაჟღერებული დასახლების დატოვების მუქარა ფარუხის მახლობლად მდებარე სოფელ ხრამორტის მოსახლეობის მიმართ. 9 და 10 მარტს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა მსხვილკალიბრიანი იარაღით დაუმიზნეს მარტუნის რაიონში ხნუშინაკისა და კარმირ შუკას, ასკერანის რაიონის სოფელ ხრამორთის მშვიდობიან მოსახლეობას. აღსანიშნავია, რომ არცახის შეიარაღებულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ ასკერანის რაიონის სოფელი ფარუხი და მიმდებარე სიმაღლეები აზერბაიჯანული მხარის კონტროლის ქვეშ მოექცა, შემდეგ კი არცახის აღმოსავლეთ სასაზღვრო ზონაში წინსვლა სცადეს. მტერი ქარაგლუხის ბორცვის მიმართულებითაც იყო დაწინაურებული.

2022 წელი 3 აგვისტოს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა კიდევ ერთხელ დაარღვიეს 2020 წლის 9 ნოემბრის სამმხრივი განცხადება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის ზონაში, არცახის სხვადასხვა რაიონში სამხედრო ოპერაციების ინიცირებით. სომხურ მხარეს ჰყავდა 2 მსხვერპლი და 19 დაჭრილი. აზერბაიჯანული მხარის ზეწოლის შედეგად, არცახელმა სომხებმა 25 აგვისტომდე უნდა დატოვონ ბერძორი, აღავნო და სუს დასახლებები. ამ დროისთვის ოფიციალური ინფორმაცია პოზიციური დაწინაურების შესახებ არ არსებობს.

შეგახსენებთ, ვითარება არცახაზერბაიჯანის საზღვარზე კვლავ დაძაბულია.

ჰაიკ მაგოიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button