კულტურა

თბილისის სომხური გეოგრაფია

პირველი რუკა 140 მისამართით, რომელიც მოიცავს ძველი ქალაქის ყველა უბანს, გამოქვეყნდა ბუკლეტში „ძველი თბილისის სომხური კვალი, მათთვის, ვინც თბილისში სომხურ „კვალს“ ეძებს.

საუბარია სომხების აქტიურ როლზე ქალაქ თბილისის დაარსებასა და განვითარებაში, მათ მიერ დატოვებულ არქიტექტურულ, კულტურულ და მატერიალურ ფასეულობებზე, თანდართულ რუკაზე ასევე ნაჩვენებია ამ სტრუქტურების მდებარეობა მისამართებით.

უნიკალური გზამკვლევი საქართველოს დედაქალაქში ერთკვირიანი ტურით აღფრთოვანებულმა ადვოკატმა ედუარდ ბაბაიანმა შეადგინა.

კავკასიის პარიზი:  ეს ქალაქი ყურადღებას იპყრობს  დღემდე შემორჩენილი ასობით თანამედროვე სტილის შენობით.  აქ მაინც შეგიძლიათ აღმოაჩინოთ არტ-ნუვოს სტილში დამალული შენობები, ასევე უნიკალური ახალი, ფერადი სახლები ქალაქისთვის დამახასიათებელი ხის აივნებით.

საქართველოს დედაქალაქში ერთკვირიანი ტურის დასასრულს ედურად ბაბაიანმა წარმოადგინა სომხური „კვალის“ სია, რომელშიც შედის ძველი თბილისი მთელი თავისი უბნებით.

ამბობს, რომ მდიდარი სომხები ერთმანეთს ულამაზესი, უჩვეულო და შთამბეჭდავი სახლების აშენებაში ეჯიბრებოდნენ. მათი ფინანსური რესურსებისა და მსოფლიო არქიტექტურული ტენდენციებისადმი ინტერესის წყალობით დაიბადა თანამედროვე კავკასიური ფენომენი, თბილისის ევროპული სახე.

ავტორი იხსენებს, რომ შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, სომხები უპირატესობას ანიჭებდნენ ავლაბარისა და სოლოლაკის რაიონებს, ხოლო მათ შორის მდებარე ტერიტორიიდან, მეიდანის მოედნიდან, გადაჭიმული იყო ყველაზე დიდი კომერციული და ხელოსნობის ცენტრი, არამიანსკის ბაზარი. გზამკვლევში მარშრუტი იწყება მეიდანიდან, საიდანაც დაიწყო ქალაქის ისტორია.

„წიგნი შევადგინე, მეიდანიდან დაწყებული, აფხაზეთის ქუჩიდან ყოფილი ერევნის მოედნამდე, თავისუფლების ცენტრალურ მოედანამდე, შემდეგ სოლოლაკი – დადიან-ასათიანის სახლი, ამაღლება – თუმანიანის სახლი, მაჩაბლის, ქიქოძის, ლერმონტოვ-ჭონქაძის, რუსთაველის გამზირებზე… შემდეგ მდინარე მტკვრის  მარცხენა სანაპირო: აღმაშენებელი, უზნაძე და სხვ. მე  ეს მარშრუტი ვარჩიე, მაგრამ ვისაც გიდი ჰყავს, შეუძლია აირჩიოს საკუთარი, ქალაქის რომელი ნაწილიდანაც სურს იქედან დაიწყოს“.

„ამ დროისთვის მსგავსი წიგნი არ გვაქვს. ეს განსაკუთრებით საინტერესო გზამკვლევია თბილისში ჩასული სომხებისთვის. წიგნი და რუკა იძლევა შესაძლებლობას დავინახოთ მთელი ქალაქი, მივიღოთ წარმოდგენა იმ მძლავრ კულტურაზე, რომელიც ოდესღაც სომხებმა ქალაქ თბილისში შექმნეს“.

ავტორი გიტა ელიბეკიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button