ანალიტიკა

ინდოეთი შესანიშნავი კანდიდატია სომხეთის სუ-30 გამანადგურებლების გასაუმჯობესებლად. Forbes

ვრცელდება ჭორები, რომ სომხეთი „დაინტერესებულია“, რომ ინდოეთმა იარაღი მიაწოდოს და რუსული წარმოების Su-30SM Flanker გამანადგურებლების პილოტები მოამზადოს. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი შეთანხმება ჯერ არ არის დადასტურებული, ნიუ დელის, რა თქმა უნდა, შეუძლია მნიშვნელოვნად განაახლოს ეს სომხური თვითმფრინავები. „არმენპრესის“ ცნობით, ამის შესახებ წერს ჟურნალი Forbes. https://www.armenpress.am/arm/news/1101502/? სტატიის ავტორი, პოლ აიდონი, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის სამხედრო და პოლიტიკურ საკითხებს აშუქებს, წერს, რომ ინდოეთს ჰყავს 272 Su-30MKI „Flanker“ გამანადგურებლის უზარმაზარი ფლოტი, რომელთა უმეტესობა დამზადებულია ნიუ დელის მიერ. გარდა იმისა, რომ 20 წლის განმავლობაში მართავდა ამხელა რაოდენობის გამანადგურებლებს, ინდოეთმა ასევე მათთვის შეიძინა და შეიმუშავა დიდი რაოდენობით არარუსული იარაღი.

”რაც განასხვავებს ინდურ Su-30MKI-ს Flankers-ისგან მთელ მსოფლიოში, არის ის, რომ იგი სრულყოფილად აერთიანებს სხვადასხვა იარაღს, სენსორებსა და ავიონიკას მთელი მსოფლიოდან”, – იანვარში ადგილობრივ მედიას  განუცხადა გამოცდილმა ინდოელმა პილოტმა, რომელიც ამ გამანადგურებლებს მართავდა.

ეს რაკეტები განსაკუთრებით მოიცავს ადგილობრივ ზებგერითი ფრთიანი რაკეტის BrahMos საჰაერო სადესანტო ვერსიას, რომელიც  Su-30MKI-ს აძლევს მნიშვნელოვანი კონტრზომების შესაძლებლობას და,,ჰაერი-ჰაერი“ კლასის Astra-ს მხედველობის არეს გარეთ რაკეტას (BRAAM).

 „ბოლო თვეებში, ინდოეთსა და სომხეთს შორის თავდაცვის კავშირები შესამჩნევად გაიზარდა. ერევანი გახდა ინდური წარმოების Pinaka სარაკეტო გამშვები სისტემის პირველი უცხოელი მომხმარებელი, რომელმაც 2022 წელს შეუკვეთა დაახლოებით 250 მილიონი დოლარის ღირებულების ოთხი ბატარეა. გარდა ამისა, ორი ქვეყანა შეშფოთებულია თურქეთს, აზერბაიჯანსა და პაკისტანს შორის მზარდი სამმხრივი სამხედრო კავშირებით. ამიტომ მათი თანამშრომლობა სომხეთის სუ-30-ის ფლოტის გაუმჯობესებაში გონივრული იქნება“, – ნათქვამია სტატიაში.

ამავდროულად, სტატიის ავტორი ვარაუდობს, რომ ერევანს შესაძლოა ჰქონდეს დათქმები ამ თვითმფრინავებში მეტი ინვესტიციის ჩადებასთან დაკავშირებით.

სომხეთმა 2019 წელს ოთხი Su-30SM შეიძინა. ნიკოლ ფაშინიანის მთავრობამ მაღალი შეფასება მისცა თანამედროვე მოიერიშე თვითმფრინავების შეძენას და განაცხადა, რომ ქვეყანა საბოლოოდ საბჭოთა ეპოქის იაფი, დაბალტექნოლოგიური, მეორადი სისტემების ყიდვაზე წინ მიდის.

სომხური ფლანკერები არ განლაგდნენ აზერბაიჯანის წინააღმდეგ 2020 წლის მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის განმავლობაში, რადგან მათ არ გააჩნდათ კრიტიკული იარაღი, განსაკუთრებით მართული ,,ჰაერი-მიწა“ კლასის საბრძოლო მასალა. ამ გამანადგურებლების უმართავი რაკეტებით ბრძოლაში გაგზავნა უდავოდ გამოიწვევდა ზარალს და თითქმის არანაირ სარგებელს არ მოუტანდა ბრძოლის ველზე“, – აღნიშნავს გაზეთი და დასძენს, რომ ომის დროს აზერბაიჯანმა გაანადგურა სომხური საჰაერო თავდაცვის რამდენიმე სისტემა ისრაელის წარმოების უპილოტო მფრინავი აპარატების Harop-ის გამოყენებით.

სტატიაში ნათქვამია, რომ სომხეთს თავდაპირველად სულ მცირე 12 Su-30SM-ის შეძენის იმედი ჰქონდა. ჯერჯერობით უცნობია, შეიძენს თუ არა სომხეთი ამ მებრძოლთა კიდევ 8-ს, წინა გამოცდილების გათვალისწინებით. მეორე მხრივ, არსებული ოთხი თვითმფრინავის რუსეთისთვის უკან მიყიდვა,  დიდად სავარაუდოა, მიზანშეწონილი არ იქნება უკრაინაში რუსეთის სამხედრო ოპერაციების გათვალისწინებით. გასული წლის მარტში ერევანმა უკვე უარყო ჭორები იმის შესახებ, რომ მან თავისი “ფლანკერი” უკან გადასცა მოსკოვს ამ ომში გამოსაყენებლად.

სტატიის ავტორის თქმით, სომხეთის მიერ სუ-30-ების შეძენა საბაბი გახდება აზერბაიჯანისთვის, რომ შეიძინოს ჩინეთისა და პაკისტანის მიერ ერთობლივად შემუშავებული JF-17 Thunder გამანადგურებელი, რაც მას წლების განმავლობაში სურდა.

„ჩინური PL-15 BVRAAM-ით შეიარაღებული JF-17 Block 3 ათეული გამანადგურებელი საგრძნობლად გააძლიერებს აზერბაიჯანის საჰაერო ძალებს და, სავარაუდოდ, სომხეთს ჩამოართმევს უპირატესობას, რაც შეუძლიათ „ფლანკერებს“. ამიტომ, ერევანი შეიძლება დათანხმდეს რაღაც შუაზე“, აღნიშნავს პოლ ეადონი და დასძენს, რომ შესაძლოა ეს იყოს ინდოელი სპეციალისტების მიერ უკვე არსებული  ოთხი „ფლანკერი“-ს განახლება, რათა ისინი გარკვეულწილად გამოსადეგი გახადონ სხვა შესაძლო დაპირისპირებაში აზერბაიჯანთან ომის შემთხვევაში.

ინდოელ ინჟინერებს შეუძლიათ თვითმფრინავის მოდიფიცირება ისე, რომ მას შეეძლოს Astra და BrahMos-ის ტარებაც კი, რაც სომხეთს აზერბაიჯანის სიღრმეში სამიზნეების დარტყმის საშუალებას მისცემს. ბაქომ უკვე გააუმჯობესა თავისი საბჭოთა Su-25 Frogfoot თავდასხმის თვითმფრინავები, რომლებსაც შეუძლიათ, სხვა საკითხებთან ერთად, თურქული წარმოების საბრძოლო მასალის გადატანა, მათ შორის შორი მანძილის საკრუიზო SOM რაკეტის.

„ასეთი შეთანხმება შეიძლება დაეხმაროს სომხეთს სახის გადარჩენაში და დაამტკიცოს, რომ ფლანკერის თავდაპირველი შენაძენი არ იყო სრული ფუჭი, იმ უნიკალური შესაძლებლობების წყალობით, რისი მიცემაც შეუძლია ინდოეთს“, – ასკვნის სტატიის ავტორი.

ნახეთ მეტი
Back to top button