კულტურა

იერუსალიმის ძველ ქალაქში სომხური მუზეუმი გაიხსნა

ასი წელი გავიდა მას შემდეგ  რაც იერუსალიმის  სომხური კვარტალის ბავშვთა სახლმა მიიღო სომეხთა გენოციდს გადარჩენილი ბავშვები. ამ ბავშთა სახლის კარები კვლავ გაიხსნა, მაგრამ ახლა სულ სხვა დანიშნულებით. აქ გარემონტებულ შენობაში  ბინა დაიდო მუზეუმმა, რომელიც კიდევ ერთხელ შეგვახსენებს ამ მტკივნეულ ისტორიას.   ამის შესახებ წერს „ნიუს.ამ“-ი https://news.am/arm/news/739813.html

მარტიკიანის მუზეუმში წარმოდგენილია სომხური კულტურა და მოგვითხრობს თემის მრავალსაუკუნოვან კავშირზე წმინდა ქალაქთან. ამავდროულად, ეს არის მემორიალი, რომელიც ეძღვნება დაახლოებით 1,5 მილიონი სომეხის ხსოვნას, რომელიც დაიღუპა ოსმალეთის თურქების ხელით  პირველი მსოფლიო ომის დროს, რომელიც მე-20 საუკუნის პირველ გენოციდად ითვლება.

მუზეუმი ხელახლა გაიხსნა 2022 წლის ბოლოს ხუთ წელზე მეტი ხნის რემონტის შემდეგ. მანამდე ეს შენობა, რომელიც თავდაპირველად 1850-იან წლებში აშენებული მომლოცველთა პანსიონი იყო, მსახურობდა მონასტერად, გენოციდს გადარჩენილი ბავშვების ბავშვთა სახლად, სემინარიად და, ბოლოს, პატარა მუზეუმად და ბიბლიოთეკად.

იერუსალიმში 6000-მდე სომეხი ცხოვრობს, რომელთა უმეტესობა გენოციდისგან გაქცეული ადამიანების შთამომავლები არიან. უმეტესობა ცხოვრობს ისტორიული ძველი ქალაქის ერთ-ერთ მთავარ უბანში, რომელიც პირველ რიგში მე-12 საუკუნის სომხური წმინდა იაკობის საკათედრო ტაძრის მიმდებარე კომპლექსია.

მაგრამ სომხების კავშირი წმინდა ქალაქთან საუკუნეებს ითვლის, გვიან რომის იმპერიის დროს ბერებიდან და მომლოცველებიდან იერუსალიმის სომეხ დედოფლებამდე.

მუზეუმის ცენტრალურ ნაწილშ,   მზიანი ეზოში არის V ან VI საუკუნის დახვეწილი მოზაიკა, შემკული იშვიათი ფრინველებითა და ვაზებით, რომელიც აღმოაჩინეს 1894 წელს ძველ სომხურ სამონასტრო კომპლექსში. მას აქვს სომხური წარწერა, რომელიც ეძღვნება “ყველა სომეხის ხსოვნას და ხსნას, რომელთა სახელები უფალმა იცის”.

ათწლეულების განმავლობაში მოზაიკა  დაცული იყო პატარა მუზეუმში ძველი ქალაქის დამასკოს კარიბჭის მახლობლად. 2019 წელს ისრაელის სიძველეების სამსახურმა და სომხეთის საპატრიარქომ მოახდინეს  მოზაიკური  იატაკის დემონტაჟი და ქალაქის მასშტაბით ახლად გარემონტებულ მუზეუმში გადატანა.

მოჩუქურთმებული ქვის ჯვრებიდან, რომლებიც ცნობილია როგორც “ხაჩქარერი”, ფერწერული ფილებითა და სამღვდელო სამოსით დამთავრებული, მუზეუმში გამოფენილია სომხური მატერიალურ ხელოვნებას და ასევე მომხიბვლელად მოგვითხრობს სომხების გადარჩენის ამბავს. სანამ იმპერიების აღზევებასთან და დაცემასთან ერთად იერუსალიმი ხელიდან ხელში გადადიოდა,  სომხები არსებობას აგრძელებდნენ.

ნახეთ მეტი
Back to top button