პოლიტიკა

ინდური 155 მმ ჰაუბიცა რუსული 152 მმ-ის ნაცვლად. სომხეთი კალიბრს ზრდის

ინდოეთის ერთ-ერთი სამხედრო სპეციალიზებული ვებგვერდი იუწყება, რომ სომხეთმა ინდოეთს MArG თვითმავალი ჰაუბიცები შეუკვეთა. რუსულისგან განსხვავებით, ამ ჰაუბიცებს აქვთ 155 მმ-ის კალიბრი ნაცვლად რუსული 152-ისა. სამხედრო ექსპერტები კალიბრის ამ ცვლილებას სხვადასხვაგვარად განმარტავენ. ისინი ამჩნევენ, რომ ინდოეთის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ გეგმებში ინდოეთი-სპარსეთის ყურე-შავი ზღვის მარშრუტით დასავლეთში მისასვლელად, ირანსა და სომხეთს მნიშვნელოვანი როლი ეკისრებათ. ამასთან დაკავშირებით, ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ სომხეთ-ინდოეთის სამხედრო თანამშრომლობას თავდაცვის სფეროში გრძელვადიანი პერსპექტივა აქვს. სომხეთისა და ინდოეთის მაღალი რანგის წარმომადგენლების დონეზე უკვე გამოცხადდა, რომ მხარეები მიდრეკილნი არიან თავდაცვის სფეროში გრძელვადიანი თანამშრომლობისკენ. ექსპერტების აზრით, ამ კუთხით ინდოეთი მნიშვნელობას ანიჭებს სომხეთის უსაფრთხოებას და მისი სამხედრო შესაძლებლობების გაზრდას.

სომხეთმა ინდურ კომპანიას MArG თვითმავალი ჰაუბიცები შეუკვეთა. ინდოეთის თავდაცვის კვლევითი ფრთის სპეციალიზებული ვებგვერდის Indian Defence Research Wing ცნობით, სომხურმა დელეგაციამ, რომელიც გასულ წელს ინდოეთში იმყოფებოდა, უკვე გამოსცადა ჰაუბიცები. თუმცა სომხური ოფიციალური წყაროები ამის შესახებ არაფერს ავრცელებენ.

ინდური მედია წერს: „თვითმავალი MArG 155/39 ჰაუბიცა კვლავ გამოსცადეს სომხეთის ოფიციალური პირების თანდასწრებით დაახლოებით 40 დღეში და გარიგება დაიდო თავდაცვის გამოფენაზე მას შემდეგ, რაც მან დააკმაყოფილა სომხეთის არმიის მიერ დადგენილი ცეცხლის ყველა სტანდარტი.”

ცნობილია, რომ ახლა სომხეთის არსენალშია რუსული 152 მმ-იანი ჰაუბიცები, ხოლო ინდური MarG 155 მმ დიამეტრის.

რას გულისხმობს ეს?

  „ასე არ არის, რომ მხოლოდ კალიბრი პასუხობს ყველა კითხვას. კალიბრის გარდა, ასევე არსებობს ჭურვების მრავალი სხვა მნიშვნელოვანი პარამეტრი და ყოველთვის არ ხდება, რომ თუ კალიბრი ემთხვევა, მაშინ შეგიძლიათ გამოიყენოთ იგივე თავსებადი ჭურვები“.

კალიბრის დამთხვევა ჯერ კიდევ არ არის იმის გარანტია, რომ მათი გამოყენება შესაძლებელია ახალ ჰაუბიცებთან“, – ამბობს სამხედრო ექსპერტი ლევონ ჰოვჰანნისიანი. მისი შეფასებით, კალიბრის შეცვლის გარემოება არასოდეს მომხდარა, ეს სხვადასხვა დროს სხვადასხვა მიდგომებზე დაყრდნობით ხდებოდა.

„საბჭოთა კავშირში, ზოგიერთ შემთხვევაში დასავლეთში, ცნობილი მიზეზების გამო ცდილობდნენ კალიბრების გამოყენების განზოგადებას და გაერთიანებას, რათა თავიდან აეცილებინათ ლოგისტიკური სირთულეები, თავსებადობა სხვადასხვა მოდელებს შორის და ა.შ. ამ მომენტში, ჩვენს კონტექსტში, ბუნებრივია, იქნებ უფრო, ასე ვთქვათ, სასიამოვნო იქნებოდა  იმავე კალიბრის ახალი ჰაუბიცების ქონა, მაგრამ საერთოდ არ მგონია, რომ ეს პრობლემებს შეუქმნის. ყოველ შემთხვევაში, ახალი 155 მმ-იანი ჰაუბიცების ქონას თან მოაქვს მისთვის განკუთვნილი საბრძოლო მასალაც.

რაც შეეხება პერსონალის საკითხს, რაიმე ახალი მოწყობილობის შეძენის შემთხვევაში პერსონალი მაინც უნდა გადამზადდეს.

სამხედრო ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ამ დროისთვის ინდოეთი არის სომხეთის არა მხოლოდ მთავარი, არამედ ერთადერთი მიმწოდებელი რამდენიმე მიმართულებით.

ლევონ ჰოვჰანნისიანს უჭირს იმის თქმა, აქვს თუ არა ამ გარემოებას პოლიტიკური კონტექსტიც. მიუხედავად ამისა, იგი თვლის, რომ სომხეთსა და ინდოეთს შორის გაძლიერებულ ურთიერთობებს, მათ შორის სამხედრო სფეროში, სხვადასხვა კუთხით შეიძლება შევხედოთ. ის ხაზს უსვამს, რომ უფრო მეტად ამ მომენტისთვის ეს ჩვენი ერთადერთი ვარიანტია.

სამხედრო ექსპერტის ვან ჰამბარძუმიანის თქმით, ამის მიზეზი უკრაინაში ომი და დასავლეთის სანქციებია რუსეთის წინააღმდეგ.

„ამ მომენტში ის, რაც სომხეთსა და ინდოეთს შორის ხდება, საკმაოდ პერსპექტიული, საკმაოდ პოზიტიურია. ერთი მნიშვნელოვანი რამ უნდა გვესმოდეს: რუსეთის ფედერაცია, სომხეთის რესპუბლიკის იარაღის ნომერ პირველი მიმწოდებელი, ამჟამად გამორიცხულია მსოფლიო ბაზრის იმ ქვეყნების სიიდან, რომლებიც ახორციელებენ სამხედრო პროდუქციის ექსპორტს.

ამიტომ, ექსპერტის აზრით, სომხეთმა ალტერნატივა უნდა მოძებნოს. ვან ჰამბარძუმიანის თქმით, ინდოეთი ამ მხრივ ყველაზე შესაფერისია რამდენიმე თვალსაზრისით, რადგან ის არის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქვეყნებს შორის, რომლებსაც ამ საკითხში პრობლემები არ აქვთ და ასევე არიან დაინტერესებული სომხეთის სამხედრო შესაძლებლობების გაზრდით.

„ვინც იარაღს მოგაწოდებთ, შეიძლება გააფუჭოს ურთიერთობა აზერბაიჯანთან, თურქეთთან, მოკლედ, ძალიან რთული პრობლემებია. ამ ყველაფრის შემხედვარე ინდოეთი სომხეთისთვის იარაღის მიყიდვის დიდი მომხრეა. ეს ორივე ქვეყნისთვის ძალიან პერსპექტიულია“.

წარმოგიდგენთ სომხურ-ინდოეთის ამ გარიგების მოკლე ისტორიას, გასულ წელს სომხეთისა და ინდოეთის თავდაცვის მინისტრები შეხვდნენ ინდური იარაღის გამოფენის DEFEXPO-ს ფარგლებში. მანამდე ინდურმა მხარემ, ფაქტობრივად, ოფიციალურად დაადასტურა, რომ სომხეთმა შეუკვეთა სამი მოდელის მრავალჯერადი ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები Pinaka, რომლებიც დელიდან ერევანში ორ წელიწადში უნდა ჩამოსულიყვნენო. ინდური პრესა თავის წყაროებზე დაყრდნობით ამტკიცებდა, რომ სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობა შეიძლება გაფართოვდეს ახალი იარაღის შეძენის ხარჯზე. მიმდინარე წლის დასაწყისში მედიაში გაჩნდა ინფორმაცია, რომ სომხური მხარე განიხილავს ინდოეთის საჰაერო თავდაცვის MR-SAM-ს საშუალო სიშორის სისტემების შეძენის შესაძლებლობას.

შესაბამისად, ამით უნდა შეიცვალოს სომხური არმიის არსენალის რუსული წარმოების S-125 Pechora საჰაერო თავდაცვის სისტემები. სომხური მხარე აღნიშნულ ინფორმაციას არც უარყოფს და არც ადასტურებს.

სომეხი ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ირანი და სომხეთი მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ინდოეთის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ გეგმებში ინდოეთი-სპარსეთის ყურე-შავი ზღვის მარშრუტით დასავლეთთან მისასვლელად. ამ თვალსაზრისით, ინდოეთი მნიშვნელობას ანიჭებს სომხეთის უსაფრთხოებას მისი სამხედრო შესაძლებლობების გაზრდით.

ინდური “Yousanas Foundation” ტვინის ცენტრის მკვლევარი, არარატ კოსტანიანი აღნიშნავს:

„ეს ასევე აღელვებს ინდოეთსაც, რადგან აქ არის ტერორიზმის პრობლემა, მზარდი საფრთხე პაკისტანის ღიად მხარდაჭერისა თურქეთისა და აზერბაიჯანის მიმართ. ეს არის ინდოეთის საგარეო პოლიტიკისა და მისი გავლენის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი ამ რეგიონში. მით უმეტეს, რომ ინდოეთმა შესთავაზა თავისი გეგმა ეკონომიკურ რეგიონში შესვლის შესახებ. ასე რომ, ინდოეთი სომხეთს მიიჩნევს თავის საიმედო მეგობარ-პარტნიორად ამ რეგიონში“.

თანამედროვე სომხურ-ინდური ურთიერთობა განსაკუთრებით 44-დღიანი ომის შემდეგ გააქტიურდა. ორი ქვეყნის დღის წესრიგში შესამჩნევად იყო სამხედრო თანამშრომლობის საკითხი. სომხეთისა და ინდოეთის მაღალი რანგის წარმომადგენლების დონეზე უკვე გამოცხადდა, რომ მხარეები მიდრეკილნი არიან თავდაცვის სფეროში გრძელვადიან თანამშრომლობაზე.

ნახეთ მეტი
Back to top button