მთავარიპოლიტიკა

მირზოიან-ბაირამოვის შეხვედრა – რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ვაშინგტონის მეორე ტურს?

სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრები გუშინ ვაშინგტონში შეხვდნენ. ზოგიერთი მედიის ცნობით, მირზოიანსა და ბაირამოვს შორის მოლაპარაკებები შესაძლოა რამდენიმე დღე გაგრძელდეს. შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის გზავნილის თანახმად, საგარეო საქმეთა მინისტრები ვაშინგტონში იმყოფებიან სომხეთ-აზერბაიჯანის სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე. ორმხრივი შეხვედრის დაწყებამდე მირზოიანი და ბაირამოვი ცალ-ცალკე შეხვდნენ სახელმწიფო მდივან ენტონი ბლინკენს.

ვაშინგტონის მიერ დაფინანსებული მირზოიან-ბაირამოვის შეხვედრის დღის წესრიგის დეტალები არ ვრცელდება, მაგრამ ინფორმაცია სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო შეთანხმების პროექტზე მოლაპარაკებების მორიგი რაუნდის შესახებ პროპაგანდისტული არხებით ვრცელდება.

აღსანიშნავია, რომ ლაჩინის დერეფნის ბლოკადის დროს ორი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრებს შორის არანაირი შეხვედრა და მოლაპარაკება არ ყოფილა  და ეს, ფაქტობრივად, პირველი შეხვედრაა არცახის ბლოკადის პირობებში. შესაბამისად, პოლიტოლოგი არა პოღოსიანი მიიჩნევს, რომ შეხვედრა რუსეთ-დასავლეთის კონკურენციის კონტექსტში უნდა განიხილებოდეს, ამ ეტაპზე საკითხავია, რომელი ზესახელმწიფო აიღებს ინიციატივას და დაიჭერს კონფლიქტის მოგვარების გასაღებს.

„ეს შეხვედრა ზოგადად ბოლო ესკალაციას უკავშირდება. შეგახსენებთ, რომ ბლოკადის შემდეგ მოლაპარაკებები არ ყოფილა. შემდეგ რუსეთმა ისაუბრა შესაძლო შეხვედრის ინიციატივაზე, რის შემდეგაც, ფაქტობრივად, პირველი ნაბიჯი აშშ-მ გადადგა“.

პოლიტოლოგი სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე რაიმე შეთანხმებას ამ ეტაპზე ნაკლებად სავარაუდოს მიიჩნევს, რადგან საინფორმაციო ველში ვრცელდება  ბაქოს ცალმხრივი მოთხოვნები. მისი ვარაუდით,  ვაშინგტონში, სახელმწიფო მდივნის ბლინკენის ხელმძღვანელობით, სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრები ლაჩინის დერეფანში აზერბაიჯანული საგუშაგოს მოწყობის საკითხს და მის შედეგებს განიხილავენ.

„აზერბაიჯანული გზავნილები მოწმობს, რომ ამ მოლაპარაკებების გასაღები იქნება აზერბაიჯანული მოთხოვნების დაფიქსირება საერთაშორისო პლატფორმებზე და ამ მოთხოვნებისთვის რაიმე სტატუსის მინიჭება, ამიტომ ვფიქრობ, რომ ეს შეხვედრა იქნება მორიგი შეხვედრა. ამ შეხვედრის დროს, ვფიქრობ, განიხილება ჰაკარის ხიდზე აზერბაიჯანული საგუშაგოს მოწყობის საკითხი“.

გუშინ აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა ენტონი ბლინკენმა აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევთან სატელეფონო საუბრისას  ხაზი გაუსვა სომხეთ-აზერბაიჯანის სამშვიდობო მოლაპარაკებების მნიშვნელობას, ასევე შეშფოთება გამოხატა ლაჩინის დერეფანში საგუშაგოს განლაგების გამო და აღნიშნა, რომ ეს ძირს უთხრის მშვიდობისაკენ მიმართულ ძალისხმევას, არყევს  ნდობას სამშვიდობო პროცესების მიმართ. ბლინკენმა ასევე ხაზი გაუსვა ლაჩინის დერეფნის რაც შეიძლება მალე გახსნის მნიშვნელობას. პოლიტოლოგის თქმით, ეს იმაზე მეტყველებს, რომ საგუშაგოს საკითხს ვაშინგტონში გვერდს არ აუვლიან. მანამდე არა პოღოსიანი არცახის  მოქალაქეებს აზერბაიჯანის საგუშაგოზე გავლის ცდუნებისგან თავის შეკავებაზე მოუწოდებს.

„თუ ახლა არის თეორიული შესაძლებლობა, რომელიც ჩვენ მოგვიანებით შევძლებთ პრაქტიკულ შესაძლებლობად გადავაქციოთ, ვიბრძოლოთ და მოკლევადიან პერსპექტივაში მაინც მოვიშოროთ, მაშინ შერიგებისა და მოძრაობის დაწყების შემთხვევაში ეს შეუძლებელი გახდება.

ვაშინგტონში, ჩემი თანამოსაუბრის თქმით, რა თქმა უნდა, იქნება მცდელობა დაფიქსირდეს და გამოიყენონ საგუშაგოს არსებობა, მაგრამ სომხური მხარე ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დათანხმდეს.

მირზოიანისა და ბაირამოვის ბოლო შეხვედრა გასული წლის 7 ნოემბერს, ლაჩინის დერეფნის გადაკეტვამდე შედგა. ამ პერიოდში ბაქომ არათუ არ გადადგა ნაბიჯები არცახის ბლოკადის მოსახსნელად, არამედ სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერის წინაპირობად ახალი მოთხოვნები წამოაყენა. საუბარია, მაგალითად, არცახიდან შეიარაღებული ძალების გაყვანაზე ან სოფლების დაბრუნებაზე.

„ბევრი ამბობს, რომ 2020 წელი 9 ნოემბრის განცხადება იყო კაპიტულაცია, მაგრამ მე ვფიქრობ, რომ ეს არ იყო კაპიტულაცია, მაგრამ სამშვიდობო შეთანხმების ხელმოწერა, რომელსაც აზერბაიჯანი გვთავაზობს, ჩვენთვის კაპიტულაციის აქტი იქნება, რადგან ის ეხება სომხეთის რესპუბლიკისთვის მიუღებელ მოთხოვნებს.

დღეს არ არის ყველაზე ხელსაყრელი დრო სომხეთისთვის, მაგრამ აუცილებელია გაუძლოს და წინააღმდეგობა გაუწიოს, რადგან სიტუაცია დიდი ალბათობით შეიძლება შეიცვალოს – ირწმუნება პოლიტოლოგი.

ავტორი: ანნა ნაზარიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button