მთავარიპოლიტიკა

მთავარი უთანხმოება ეხება მთიან ყარაბაღს, მაგრამ არა მხოლოდ  –  ნიკოლ ფაშინიანი

მთავარი უთანხმოება ეხება მთიან ყარაბაღს, მაგრამ არა მხოლოდ, განაცხადა სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ფაშინიანმა, პრაღაში „თავისუფლების“ კითხვაზე პასუხის გაცემისას: კითხვაზე,სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრები ვაშინგტონის მოლაპარაკებების რა საკითხებზე ვერ შეთანხმდნენ?

მიუხედავად იმისა, რომ პრაღასა და სოჭში დაფიქსირდა, რომ სომხეთი და აზერბაიჯანი აღიარებენ ერთმანეთის ტერიტორიულ მთლიანობას, ჩვენ ჯერ კიდევ ვერ მივაღწევთ შეთანხმებას სამშვიდობო ხელშეკრულების პროექტის ფორმულირებაზე, რომელიც გვარწმუნებს, რომ აზერბაიჯანი აღიარებს სომხეთის ტერიტორიულ მთლიანობას 29,800 კვადრატული კილომეტრში“, – უპასუხა ფაშინიანმა.

ნიკოლ ფაშინიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არსებობს განსხვავებები მთიანი ყარაბაღის სომხების უფლებებთან დაკავშირებითაც.

„შემდეგი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი არის ის, რომ ნებისმიერ ხელშეკრულებას, თუნდაც ყველაზე მკაფიოდ დაწერილს, აქვს ინტერპრეტაციები. როგორ უნდა იქნას ის გაგებული? არის პრობლემა დელიმიტაციის პროცესთან დაკავშირებით, ძალიან მნიშვნელოვანი პრობლემაა,  სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ,  მშვიდობის გარანტიის საკითხიც. მხედველობაში მიიღება როგორც საერთაშორისო, ასევე ადგილობრივი მექანიზმები, კერძოდ, ჯარების და ძალების პოზიციონირებასთან დაკავშირებული საკითხები: ვინ სად უნდა განთავსდეს, როგორ უნდა განლაგდეს, გვქონდეს თუ არა  დემილიტარიზებული ზონა? რაც შეეხება მთიანი ყარაბაღის სომხების უფლებებს, ამ საკითხში, თითქოს ერთმანეთს მივუახლოვდით, მაგრამ უფსკრული ჯერ კიდევ დიდია.

კითხვაზე: რომელი ვარიანტისკენ მიდის სომხეთი, რომ არცახის საკითხი შეჩერდეს და რუსი სამშვიდობოები წავიდნენ, ან არცახში მცხოვრები  სომხებისთვის დასავლეთმა უზრუნველყოს უსაფრთხოების გარანტიები, ფაშინიანმა უპასუხა, რომ სომხეთი მუშაობს იმ ვარიანტზე, რომ მთიანი ყარაბაღის სომხების უსაფრთხოებისა და უფლებების საკითხი უნდა განიხილებოდეს ბაქო-სტეფანაკერტის დიალოგის პლატფორმაზე, რომელსაც გარკვეული საერთაშორისო ჩართულობა უნდა ჰქონდეს. „წინააღმდეგ შემთხვევაში, ეს თემა და დღის წესრიგი შეიძლება უბრალოდ დაივიწყოს აზერბაიჯანმა.

ამასთან, პრემიერ-მინისტრმა დაჟინებით მოითხოვა, რომ ვაშინგტონში დაწყებული დისკუსია შეიძლება გაგრძელდეს მოსკოვში და უარყო მტკიცება, რომ არსებობს დასავლური და რუსული პროექტები, რომლებიც ერთმანეთისგან განსხვავდება.

„ხანდახან ვკითხულობ მასალებს, ვუსმენ ინტერვიუებს, მინდა გავიგო, რას ლაპარაკობს ხალხი. მე რომ არ ვიყო პრემიერი, ვიფიქრებდი, რომ რაღაც არ ვიცი“, – განაცხადა ფაშინიანმა და დასძინა, რომ იყო მიდგომები დასავლეთიდან, მაგრამ არა ქაღალდზე დაწერილი ვარიანტი.

„მიდგომა სიტყვიერია და ქაღალდზე რომ დავდოთ, შეიძლება აღმოჩნდეს, რომ არასწორად გავიგეთ, ასე არ არის. 2022 წლის აგვისტოში რუსულმა მხარემ წარმოადგინა წერილობითი წინადადება, ჩვენ მივიღეთ, აზერბაიჯანმა უარყო. ჩვენ არ გვინახავს პროცესი, რომ რუსეთმა ეს ვარიანტი მეორედ დადო მაგიდაზე“, – აღნიშნა პრემიერმა.

დამაზუსტებელ კითხვაზე: სოჭში ასეთი მცდელობა არ ყოფილა?, ფაშინიანმა გაიმეორა პასუხი, რომ მოსკოვს მსგავსი მცდელობა არასდროს ჰქონია.

„როდესაც ის დაიდება მოლაპარაკების მაგიდაზე, ჩვენ მზად ვართ წინ წავიწიოთ. მაგრამ რამდენად მიჰყვება რუსეთის ფედერაცია ამ ვარიანტს“, – განაცხადა სომხეთის მთავრობის მეთაურმა.

დაკვირვებაზე, რომ ბაქომ გაეროში წარმოადგინა მოთხოვნა, სომხეთს დაებრუნებინა „ჯერ კიდევ ოკუპირებული 8 სოფელი“, ერევანმა განაცხადა, რომ აზერბაიჯანმა თავის მხრივაც დაიკავა სოფლები, არის თუ არა დღის წესრიგში მათი გაცვლა-დაბრუნების საკითხი? ფაშინიანმა უპასუხა: „თუ აზერბაიჯანი მზად არის დასაბრუნებლად, ჩვენც მზად ვართ“.

„ჩვენც გვაქვს ოკუპირებული სოფლები და სოფელი არ არის მხოლოდ სოფლის გამგეობის შენობა, ანუ, ვთქვათ, სოფელი ბერქაბერი, ვაზაშე, აიგეჰოვიტი, პარავაქარი, მზად არის თუ არა აზერბაიჯანი დასაბრუნებლად, [თუ მზად არის], დიახ, ჩვენც  ვართ მზად. მაგრამ აქ სხვა კითხვაა. დავუშვათ, რომ ამ ხაზზე დგას აზერბაიჯანის ან სომხეთის არმია და უნდა გამოვიდეს ამ ხაზიდან, პრინციპში ამას ვეთანხმებით, მაგრამ უნდა გაიყვანოს, სად დადგება? ეს ნიშნავს, რომ იქ არის საზღვარი, თუ არის საზღვარი, მაშინ ავიღოთ ეს საზღვარი და აზერბაიჯანის ჯარები არ უნდა იყვნენ საზღვრის ამ მხარეს, სომხური ჯარები არ უნდა იყვნენ საზღვრის მეორე მხარეს“, – თქვა მან.

ფაშინიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შესაძლებელია ამის ნაცვლად, ახალი სამშვიდობო შეთანხმება გაფორმდეს, მაგრამ გაფორმდება შეთანხმება, თუ როგორ და რა პირობებში უნდა მოხდეს ეს ფიზიკურად.

„ჩვენ მზად ვართ არა იმისთვის, რომ უკან დაბრუნდნენ და ხელახლა მოაწერონ ხელი, არამედ ხელი მოაწერონ და დაბრუნდნენ, ჩვენც და ისინიც, მაგრამ ისე უნდა იყოს დაწერილი და ხელმოწერილი, რომ არასწორი ინტერპრეტაციის ადგილი აღარ დარჩეს“, – დასძინა ფაშინიანმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button