პოლიტიკა

ასე მკაცრად რატომ გაამახვილა ყურადღება ერდოღანმა ე.წ „ზანგეზურის დერეფნის“ საკითხზე? მარკედონოვი

თურქეთის პრეზიდენტის რეჯეფ ერდოღანის ჩრდილოეთ კვიპროსსა და აზერბაიჯანში ორდღიანი ვიზიტის შედეგები (პირველი ქვეყნის პრეზიდენტად ხელახლა არჩევის შემდეგ) კვლავ ფართოდ განიხილება პოლიტიკოსებისა და ექსპერტების მიერ. მაგრამ თუკი ერდოღანის გეგმის კონსტრუქციული ნაწილი (ბაქოსა და ანკარას შორის სტრატეგიული თანამშრომლობის გაძლიერება, ჩრდილოეთ კვიპროსის არაღიარებულ თურქულ რესპუბლიკაში “ტაქსიმის” იდეების მხარდაჭერა) უკვე დეტალურად არის აღწერილი, მისი კრიტიკული ელემენტები კი არც ისე აქტიურადაა  ინტერპრეტირებული. თუმცა ღირს მათზე ყურადღების მიქცევა. News.am-ის გადმოცემით, ამის შესახებ Telegram -ის თავის არხზე დაწერა რუსმა პოლიტოლოგმა სერგეი მარკედონოვმა.

„ტრადიციულად აზერბაიჯანისა და თურქეთის ურთიერთობებზე საუბრისას, ერდოღანი (და ანკარას სხვა მაღალი რანგის წარმომადგენლები) ხაზს უსვამენ სომხეთის „არაკონსტრუქციულ ქცევას“. ამჯერად ერდოღანმა შეაქო პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი, მაგრამ ამავე დროს უკმაყოფილება გამოთქვა ოპონენტების ქმედებით. მეტიც, ერდოღანის კრიტიკის მთავარი სამიზნე ირანი გახდა. ეს კითხვა ე.წ „ზანგეზურის დერეფნის“ პერსპექტივების განხილვისას გაჩნდა. ერდოღანის თქმით, „ამ საკითხს არაფერი აქვს საერთო სომხეთთან. ზანგეზურის დერეფანი ირანის პრობლემაა. ანუ ეს არის ორი ქვეყანა [აზერბაიჯანი და ირანი], რომელთა მოსახლეობის უმრავლესობა მუსლიმია.

„ირანის საქციელი აღაშფოთებს როგორც აზერბაიჯანს, ასევე ჩვენ“, – განაცხადა ერდოღანმა. რატომ გადაწყვიტა ერდოღანმა ამ საკითხზე ასე მკაცრად საუბარი? აქ რამდენიმე მიზეზია. მიმდინარე წლის იანვრიდან ირანსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობა არც თუ ისე კარგ პერიოდს განიცდის. ამ დროისთვის, ორმხრივი უკმაყოფილება ძირითადად რიტორიკის სფეროთი შემოიფარგლება. მაგრამ ასევე არის საკმაოდ ბევრი საგანგაშო მომენტი. ამდენად, უაღრესად მნიშვნელოვანი იყო ერდოღანისთვის, ეჩვენებინა როგორც თურქეთის შიგნით თავისი ამომრჩევლისთვის, ისე მოკავშირე აზერბაიჯანის მოქალაქეებისთვის, რომ ანკარა მზადაა მხარი დაუჭიროს „მოძმე ქვეყანას“ ირანის მიმართულებით დაძაბულობის ესკალაციის შემთხვევაში.

მით უმეტეს, ირანის ქმედებები სომხეთის „ტერიტორიული მთლიანობის“ მხარდასაჭერად ბაქოშიც უარყოფითად აღიქმება. მაგრამ არის კიდევ ერთი სიუჟეტი, რომელიც მხოლოდ ირიბად უკავშირდება ამიერკავკასიის თემატიკას. თურქეთის არჩევნებმა აჩვენა მნიშვნელოვანი განხეთქილება მის მოქალაქეებს შორის. და ერთ-ერთი წყალგამყოფი არის თურქეთის დასავლეთთან ურთიერთობის საკითხი. თურქული საზოგადოების მნიშვნელოვან ნაწილს აქვს მოთხოვნა, დაუბრუნდეს „ძველ ნორმალურობას“, როდესაც ვაშინგტონსა და ანკარას შორის დიალოგში ნაკლები პრობლემა იყო (ყოველ შემთხვევაში, საზოგადოებრივ დომენში). და ამ კონტექსტში, ირანის გაკრიტიკება შეიძლება ჩაითვალოს ერდოღანის დასავლელ პარტნიორებთან ურთიერთობაში „ყინულის დნობის“ მცდელობად. ეს, რა თქმა უნდა, არ ნიშნავს, რომ თურქეთის ლიდერი „საბოლოო არჩევანს“ გააკეთებს და ყველა გეოპოლიტიკურ პუნქტს თავის ადგილზე დააყენებს. მაგრამ მანევრირება დასავლეთისკენ, გარკვეული გადანაცვლებით, არ შეიძლება გამოირიცხოს“, – წერს მარკედონოვი.

ნახეთ მეტი
Back to top button