მთავარიპოლიტიკა

არცახის ხალხის უფლებები და უსაფრთხოების საკითხები ვერ განიხილება საერთაშორისო ჩართულობისა და ძალისხმევის გარეშე. სრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო

საერთაშორისო საზოგადოებას არ შეუძლია ბრმად მოაჩვენოს თავი და ჰქონდეს ილუზიები, რომ მთიანი ყარაბაღის ხალხის უფლებები და უსაფრთხოების საკითხები შეიძლება გადაიჭრას განსაკუთრებული და სასწრაფო საერთაშორისო ყურადღების ჩართულობისა და ძალისხმევის გარეშე, ხაზგასმულია მთიან ყარაბაღში საერთაშორისო მექანიზმის დანერგვის აუცილებლობის შესახებ  საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაში.

„რეგიონში რეალური და გრძელვადიანი მშვიდობის დამყარების მიზნით, სომხეთმა და აზერბაიჯანმა უნდა იპოვონ ურთიერთ მისაღები გადაწყვეტილებები მოლაპარაკებების პროცესში არსებული ყველა პრობლემისთვის, რათა თავიდან აიცილონ სიძულვილისა და მტრობის შემდგომი გამოვლინებები.

ეს საკითხები, სხვათა შორის, მოიცავს როგორც სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სახელმწიფო საზღვრის დემარკაციისთვის მყარი საკანონმდებლო ბაზის შექმნას ალმა-ატას დეკლარაციისა და საბჭოთა პერიოდის უახლესი რუქების შესაბამისად, ასევე რეგიონის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განბლოკვას, რომელიც ეფუძნება ქვეყნების სუვერენიტეტს, იურისდიქციას, თანასწორობასა და ორმხრივობას, ასევე მთიანი ყარაბაღის მოსახლეობის უფლებებისა და უსაფრთხოების მკაფიო გარანტიას. უფრო მეტიც, დარწმუნებული ვართ, რომ ამ უკანასკნელის შემთხვევაში საუკეთესო გზაა პირდაპირი და არსებითი დისკუსიები ბაქოსა და სტეფანაკერტს შორის საერთაშორისო მონაწილეობით.

იმავდროულად, მტრობისა და სიძულვილის უწყვეტი რიტორიკა, ძალის გამოყენების მუქარა და აზერბაიჯანის ხელისუფლების პროვოკაციები როგორც სომხეთის რესპუბლიკის სუვერენული ტერიტორიის, ისე მთიანი ყარაბაღის სომხების მიმართ სერიოზულად ეჭვქვეშ აყენებს სამხრეთ კავკასიაში მშვიდობის მისაღწევად ამ სახელმწიფოს უმაღლესი ხელმძღვანელობის გულწრფელობას და პოლიტიკურ ნებას. მეტიც, აზერბაიჯანის ქმედებები არა მხოლოდ მიზნად არ ისახავს სტეფანაკერტთან კონსტრუქციული დიალოგის გზით არსებული მრავალი პრობლემის მოგვარებას, არამედ, პირიქით, თანმიმდევრულად იწვევს ეთნიკურ წმენდას მთიან ყარაბაღში.

ამის უახლესი მტკიცებულებაა 2023 წლის 22 ივნისს  აზერბაიჯანის მიერ ლაჩინის დერეფანში ბეტონის ბარიერების მონტაჟი და ხალხის, საქონლისა და ტრანსპორტის ყოველგვარი გადაადგილების გამორიცხვა. შედეგად, წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტმაც კი მთლიანად შეაჩერა მთიანი ყარაბაღისთვის საკვების, მედიკამენტების და პირველადი საჭიროების ნივთების მიწოდება და მძიმედ დაავადებული პაციენტების ტრანსპორტირება. ლაჩინის დერეფნის უკანონო ბლოკირებასთან ერთად, 6 თვეზე მეტია მთიანი ყარაბაღი გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდება შეფერხებულია. აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების თანამშრომლების მიერ სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების განმახორციელებელი მოქალაქეების დამიზნება და დივერსიული მოქმედებები არ წყდება. ჰუმანიტარული კრიზისის გაუარესების პირობებში კვლავ შეფერხებულია საერთაშორისო ჰუმანიტარული და ფაქტების დამდგენი მისიების შესვლა მთიან ყარაბაღში.

ამ კონტექსტში ასევე აუცილებელია გავიხსენოთ აზერბაიჯანის მიერ მთიანი ყარაბაღის მშვიდობიანი მოსახლეობის დაშინება სოციალური ქსელების, ასევე ადგილზე დინამიკების საშუალებით, ჰადრუთიდან და შუშის რეგიონებიდან დევნილთა დაბრუნების უზრუნველსაყოფად ვალდებულების მიზანმიმართული უგულებელყოფა, 2020 წ. 9 ნოემბრის ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ ხწაბერდის, ჰინ თაღერისა და ფარუხის დასახლებების დაპყრობა და სომხებისგან სრული დაცლა, სომხური კულტურული მემკვიდრეობის განადგურება აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ მყოფ სომხურ დასახლებებში და ა.შ.

ეს ქმედებები ხორციელდება გაეროს მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს სავალდებულო გადაწყვეტილებებისა და საერთაშორისო თანამეგობრობის მრავალი მოწოდების წინააღმდეგ. ამ პირობებში, საერთაშორისო საზოგადოებას არ შეუძლია ბრმად მოაჩვენოს თავი და ჰქონდეს ილუზიები, რომ მთიანი ყარაბაღის ხალხის უფლებები და უსაფრთხოების საკითხები შეიძლება გადაიჭრას განსაკუთრებული და სასწრაფო საერთაშორისო ყურადღების ჩართულობისა და ძალისხმევის გარეშე. ბაქო-სტეფანაკერტის დიალოგის მეშვეობით საერთაშორისო მექანიზმის ფარგლებში მთიანი ყარაბაღის 120 ათასი სომეხის უფლებებსა და უსაფრთხოებაზე საუბარი აუცილებელია და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. საჭიროდ მიგვაჩნია კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღვნიშნოთ, რომ სომხეთის რესპუბლიკა გააგრძელებს გულწრფელ ძალისხმევას რეგიონში მშვიდობის დასამყარებლად“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ნახეთ მეტი
Back to top button