პოლიტიკა

სომხეთ-აზერბაიჯანული კონფლიქტის  აშშ-ს მიერ მოგვარებას უფრო დიდი თამაშის ერთ ნაწილს მიაგავს –  პოლიტოლოგი

მიუხედავად იმისა, რომ ვაშინგტონის ბოლო მოლაპარაკებები საკმაოდ მნიშვნელოვან პერიოდში შედგა, მიზანშეწონილი ვერ იქნება იმის თქმა, რომ დაფიქსირდა მრავალი მკვეთრი ცვლილება, რამაც მხარეები დააახლოვა სამშვიდობო ხელშეკრულების დადებასთან, რადგან ყველაზე მნიშვნელოვანი და პრობლემური პუნქტები, როგორც სახელმწიფო მდივანმა ბლინკენმაც აღნიშნა, განიხილება მომავალში.

მსგავსი მოსაზრება პოლიტოლოგმა ნორაირ დუნამალიანმა „არმპრესთან“ საუბარში გამოთქვა, რომელიც აშშ-ში გამართულ სომხურ-აზერბაიჯანულ მოლაპარაკებების მორიგი რაუნდის შესახებ ისაუბრა.

29-30 ივნისს ვაშინგტონში სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ შეთანხმების განხილვის მორიგი რაუნდი გაიმართა. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ადრე გამოაცხადა, რომ მიესალმება სომხეთისა და აზერბაიჯანის დელეგაციების მზადყოფნას გააგრძელონ დისკუსიები, რომლებიც მიზნად ისახავენ  ორ ქვეყანას შორის ხანგრძლივი და ღირსეული მშვიდობის დამყარებას.

„რამდენიმე თვის შემდეგ შესაძლებელია გარკვეული ცვლილებები, მაგრამ არა სომხურ-აზერბაიჯანულ მოლაპარაკების მაგიდასთან, არამედ სხვა გარემოებების ფარგლებში, რადგან მოლაპარაკებების პარალელურად ისმის სროლები როგორც საზღვარზე, ასევე მთიან ყარაბაღში, შესაბამისად. მცდელობა ხდება სომხურ მხარესზე ზეწოლის, კონკრეტული პირობების დაწესების“, – განაცხადა დუნამალიანმა.

მისი აზრით, როდესაც შეერთებული შტატები იღებს ისეთ ინიციატივებს, როგორიცაა პალესტინა-ისრაელის ან სერბეთ-კოსოვოს მოლაპარაკებების შემთხვევაში, მას ყოველთვის აქვს საკუთარი ხედვა და კონფლიქტების შედეგებს საკუთარი პრიზმით ხედავს, ეყრდნობა თავის პრინციპებს. სომხეთ-აზერბაიჯანული კონფლიქტის შემთხვევაში, აშშ ცდილობს წარმოაჩინოს თავისი ხედვა, გამოვიდეს  შუამავლისა და მშვიდობისმყოფელის როლში, შესაბამისად, მას გააჩნია მისი ინტერესებიდან გამომდინარე რამდენიმე მიზანი.

„ერთი მხრივ, ვაშინგტონი კონკურენციას უწევს რუსეთს მოლაპარაკების ფორმატების სფეროში და ცდილობს შექმნას პირობები, რომ სამშვიდობო ხელშეკრულება უფრო ადრე დაიდოს. მედიაციის პლატფორმის წარდგენით, აშშ ცდილობს კონფლიქტის მოგვარებას გლობალური რეგიონული პრობლემის კონტექსტში. ვაშინგტონს აქვს აზერბაიჯანზე ზემოქმედების გარკვეული ბერკეტები, მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ თურქეთის ფაქტორი ასევე არის შეერთებულ შტატებსა და აზერბაიჯანის ურთიერთობებში, რამაც შეიძლება შეუზღუდოს თეთრ სახლს აზერბაიჯანულ მხარესზე ზეწოლა. აშშ-ს ადმინისტრაციას შეუძლია სანქციების გამოყენებაც კი, მაგრამ აზერბაიჯანი ახორციელებს დაბალანსებულ პოლიტიკას, რათა თავიდან აიცილოს ისინი, ანუ ის არ ხდება რუსეთ-ამერიკის კონფლიქტის მსხვერპლი, არამედ ითვლება ენერგიის მნიშვნელოვან წყაროდ კმაყოფილი დასავლეთისთვის“, –  აღნიშნა პოლიტოლოგმა.

კითხვაზე, სურს თუ არა ბაიდენის ადმინისტრაციას სომეხ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის მოგვარება მოახლოებულ ეროვნულ არჩევნებამდე დაშემდეგ ეს მის  მიღწევად წარმოაჩინოს, დუნამალიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამ კონფლიქტს, მიუხედავად ყველაფრისა, შეერთებული შტატებისთვის პრიორიტეტი არ აქვს. ზოგადი პოლიტიკური დისკურსის თვალსაზრისით, ეს საკითხი არ არის ისეთი მნიშვნელოვანი, როგორც რუსეთ-უკრაინის შეიარაღებული კონფლიქტი.

„იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ამერიკული მხარის შუამავლობა ეფექტური და მშვიდობის მომტანი იქნება, ეს არ განიხილება როგორც რესურსი ან ბონუსი მომავალ არჩევნებში. სომხურ-აზერბაიჯანული კონფლიქტის მოგვარება უფრო დიდი თამაშის ნაწილად განიხილება, რომლის ერთ-ერთი მიზანია რუსეთთან კონკურენცია სამხრეთ კავკასიაში და რუსეთის ფედერაციის გავლენის შეზღუდვა ჩვენს რეგიონში, რათა ამ უკანასკნელმა შეცვალოს  მიდგომა ზოგიერთ საკითხთან დაკავშირებით“, – დაასკვნა დუნამალიანმა.

მანველ მარგარიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button