ეკონომიკაპოლიტიკა

სომხეთს დიდი მნიშვნელობა აქვს ირანისთვის. ინტერვიუ ირანის პრეზიდენტის მრჩეველთან

ირანის ეკონომიკური თავისუფალი ზონების პირველი გამოფენა სომხეთში 25-27 აგვისტოს ერევანში იმართება. ამასთან დაკავშირებით ერევანში იმყოფებოდა ირანის პრეზიდენტის მრჩეველი, ირანის სპეციალური და თავისუფალი სავაჭრო ზონების უმაღლესი საბჭოს მდივანი ჰოჯათოლაჰ აბდოლმალექი. NEWS.am-მა ექსკლუზიური ინტერვიუ ჩაატარა ირანელ მაღალჩინოსანთან, რომელსაც ქვემოთ წარმოგიდგენთ.

სომხეთში იმართება პირველი გამოფენა ირანის 7 სპეციალური და თავისუფალი სავაჭრო ზონის 54 კომპანიის მონაწილეობით. რამდენად მნიშვნელოვანია ეს ღონისძიება როგორც ირანისთვის, ასევე სომხეთისთვის?

ირანის ისლამურ რესპუბლიკას, რომელსაც აქვს დიდი რაოდენობით თავისუფალი ეკონომიკური ზონა, აქვს ასეთი ზონების მართვის მდიდარი გამოცდილება. ეს თავისუფალი ეკონომიკური ზონები ძალიან მნიშვნელოვანი ხიდია მსოფლიოსთან ურთიერთობისთვის. ჩვენი ექსპორტის მესამედზე მეტი თავისუფალი ეკონომიკური ზონების პროდუქციაა. შარშან წარმოების მოცულობამ ამ რაიონებში 18 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა. ირანის ტრანზიტის 70 პროცენტი სწორედ ამ თავისუფალი და სპეციალური ზონებით ხორციელდება. საერთაშორისო დონეზე ეს თავისუფალი ეკონომიკური ზონები ძალიან მნიშვნელოვანია ირანისთვის. ჩვენ მოვაწყვეთ გამოფენა ორი მიზნით, პირველ რიგში, ჩვენი საინვესტიციო პაკეტების შესახებ ინფორმაციის გასაცნობად. ამ გამოფენის ფარგლებში ჩვენ შევძელით 10 მილიარდი ევროს ღირებულების 700 საინვესტიციო პაკეტის წარმოდგენა. მეორე მიზანია თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებში მომუშავე კომპანიების შესაძლებლობების წარმოჩენა. გამოფენაში 60-ზე მეტი ძლიერი მწარმოებელი კომპანია მონაწილეობს. ჩვენი მიზანია რამდენჯერმე განვავითაროთ ურთიერთობები სომხეთის რესპუბლიკასთან ინვესტიციების და ვაჭრობის სფეროში.

რა პირობებს სთავაზობენ ირანის თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებში მოქმედ კომპანიებს?

როგორც აღვნიშნე, ჩვენთან მოვიტანეთ 700 საინვესტიციო პაკეტი, რომელიც ეხება სხვადასხვა სექტორს, მათ შორის ეკონომიკას, ტურიზმის, ვაჭრობის ინდუსტრიას. ეს საინვესტიციო პაკეტები იწყება 1 მილიონი დოლარიდან და გვაქვს პაკეტები, რომლებიც 1 მილიარდამდე აღწევს. მიგვაჩნია, რომ ეს საინვესტიციო პაკეტები ძალიან კარგი შესაძლებლობებია სომეხი ინვესტორებისთვის, რადგან ჩვენი თავისუფალი ეკონომიკური ზონები ნამდვილად განიხილება ინვესტიციების სამოთხედ. მათ აქვთ მომგებიანობის გამაძლიერებელი ხუთი უპირატესობა, რომელთაგან ძალიან ცოტა გვხვდება მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში. პირველი ის არის, რომ ჩვენი პროდუქტის ხარჯი ძალიან ცოტაა, განსაკუთრებით შრომის, ენერგიისა და ნედლეულის ხარჯი. მეორე უპირატესობა ის არის, რომ ამ ტერიტორიებზე ინფრასტრუქტურა ძალიან მოსახერხებელია, მათ შორის გზების, წყალის, ელექტროენერგიის, გაზის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების მისაწვდომობა. აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებში მომუშავეებისთვის ბაზარი ძალიან ადვილი ხელმისაწვდომია, რადგან საქმე გვაქვს ირანის 85-მილიონიან ბაზართან და ასევე შეგვიძლია კომუნიკაციის უზრუნველყოფა მეზობელი ქვეყნების 600-მილიონიან მოსახლეობასთან, ასევე ზღვით გასვლა სხვა ქვეყნებში. მეოთხე უპირატესობა არის ის, რომ თავისუფალ ეკონომიკურ ზონებში გვაქვს საგადასახადო და საბაჟო შეღავათები და იქ მომუშავე კომპანიები 20 წლით გათავისუფლდებიან გადასახადებისგან. გარდა ამ ყველაფრისა, ირანში ბიზნესის დაწყების პირობები მსოფლიო დონეზე ძალიან მარტივი და კონკურენტუნარიანია. ეს 5 თვისება მსოფლიოს ძალიან ცოტა ქვეყანაშია და ჩვენ ნამდვილად ვხედავთ, რომ ჩვენი თავისუფალი ეკონომიკური ზონები სამოთხედ ითვლება უცხოელი ინვესტორებისთვის. ვფიქრობ, ჩვენი საინვესტიციო შესაძლებლობები საინტერესო იქნება სომეხი ინვესტორებისთვის. ყველას გეპატიჟებით მოვიდნენ და ეწვიონ გამოფენას.

სომხეთი არის ერთადერთი ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის წევრი ქვეყანა, რომელსაც აქვს სახმელეთო საზღვარი ირანთან. ამ მხრივ, რა შესაძლებლობებს ხედავს თეირანი სომხეთთან თანამშრომლობისთვის?

მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთი მოსახლეობის მხრივ პატარა ქვეყანაა, ირანისთვის მას დიდი მნიშვნელობა აქვს. პირველ რიგში, უნდა აღვნიშნო, რომ სომხეთს ჰყავს ძალიან ძლიერი და ცნობილი მეწარმეები და ბიზნესმენები. და მეორე გარემოება, რაც უნდა აღვნიშნო, არის ის, რომ, მოგეხსენებათ, ბევრი სომეხი ცხოვრობს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში და ამ თვალსაზრისით სომეხ ვაჭრებთან თანამშრომლობა შეიძლება იყოს კომფორტული. მესამე, სომხეთი არის კარიბჭე ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის  ბაზარზე. ჩვენ ამჟამად ვცდილობთ საბოლოო სახე მივცეთ ჩვენს თანამშრომლობას ევრაზიის ეკონომიკური კავშირითან. ბოლოს და ბოლოს, სომხეთში ჩვენი ყოფნა ასევე ნიშნავს ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის ბაზარზე შესვლას და ყველა იმ შესაძლებლობის გამოყენებას, რაც ამ ბაზარზე არსებობს.

სომხეთსა და ირანს შორის სავაჭრო ბრუნვა ყოველწლიურად იზრდება, მაგრამ ის ჯერ კიდევ შორს არის ორივე ქვეყნის მთავრობის მიერ დადგენილ 3 მილიარდი დოლარისგან. თქვენი აზრით, რამდენ დროში და რა ნაბიჯების შედეგად იქნება შესაძლებელი ამის მიღწევა?

ჩვენი ერთ-ერთი მიზანია სომხეთთან სავაჭრო მიმოქცევის განვითარება. გარდა იმ დაკვირვებისა, რომელიც წარმოვადგინე ვაჭრობისა და ექსპორტის, ასევე ინვესტიციების განვითარებასთან დაკავშირებით, მივაღწიეთ შეთანხმებას ირანის ისლამურ რესპუბლიკასა და სომხეთს შორის თავისუფალი ეკონომიკური ზონის შექმნის შესახებ. და თავისუფალი ეკონომიკური ზონის არსებობამ, თავის მხრივ, შეიძლება გაზარდოს ორ ქვეყანას შორის ვაჭრობის მოცულობა. გუშინ მქონდა შეხვედრები სრ ორ პატივცემულ მინისტრთან და მივაღწიეთ შეთანხმებებს, რათა განვავითაროთ ტრანსპორტის სექტორი, მათ შორის ტრანზიტი. ამისთვის აუცილებელია სომხეთში  განვითარდეს ინფრასტრუქტურა და საბედნიეროდ, გავიგეთ, რომ სომხეთში ამ მიმართულებით უკვე აქტიური სამუშაოები მიმდინარეობს. მეორე ნაბიჯი ეხება სატრანსპორტო საშუალებების ხარჯების შემცირებას, გადასახადების ჩათვლით, რაც ხელს შეუწყობს პროცესის გაადვილებას. გუშინ ამ საკითხთან დაკავშირებით წინასწარი შეტანხმებები იქნა მიღებული. თუ ეს შეთანხმებები განხორციელდება, ვფიქრობ, რომ 2-3 წელიწადში შეიძლება ჩვენი სავაჭრო ბრუნვის გაორმაგების მოწმენი გავხდეთ.

სომხეთში ირანიდან განხორციელებული ინვესტიციები ყოველწლიურად იზრდება, მაგრამ ინვესტიციის განსახორციელებლად ძალიან მნიშვნელოვანია ხელსაყრელი გარემო – ყოფნა ქვეყანაში, სადაც ინვესტიცია ხორციელდება. ამ დროისთვის სომხეთში არასტაბილური მდგომარეობაა შესაძლო ომის საფრთხის გამო და თეირანი რეგულარულად აცხადებს, რომ მხარს უჭერს სომხეთის ტერიტორიულ მთლიანობას. ის, რომ არასტაბილური ვითარების მიუხედავად, ირანიდან ინვესტიციების დეფიციტი არ არის, ნიშნავს თუ არა იმას, რომ თეირანი დარწმუნებულია, რომ არსებული სტაბილურობა არ დაირღვევა?

ჩვენთვის მნიშვნელოვანია რეგიონის და ყველა მეზობელი ქვეყნის უსაფრთხოება, ისევე როგორც ჩვენი უსაფრთხოება ირანში. ჩვენმა უზენაესმა ლიდერმა ძალზე მკაფიოდ განაცხადა, რომ ჩვენ კატეგორიულად წინააღმდეგი ვართ რეგიონში გეოგრაფიული საზღვრების ნებისმიერი ცვლილებისა. ჩვენ ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში წინააღმდეგი ვართ დაძაბულობის შემქმნელი ნებისმიერი ნაბიჯის, რომელიც ძირს უთხრის რეგიონის უსაფრთხოებას. ჩვენთვის ასევე მნიშვნელოვანია სომხეთის უსაფრთხოება და სომხეთთან საზღვრები. ეს ირანის შეიარაღებულმა ძალებმაც მკაფიოდ განაცხადეს და თუ საჭირო იქნება, ჩვენ დიპლომატიურად გადავდგამთ ნებისმიერ ნაბიჯს რეგიონის, სომხეთისა და ჩვენი საზღვრების უსაფრთხოებისთვის. მიგვაჩნია, რომ ამ რეგიონის ეკონომიკა ძალიან სწრაფად ვითარდება, ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის შედეგად რეგიონის ქვეყნებს უკეთესი ეკონომიკური განვითარება ელის და ნებისმიერი დაძაბულობა ხელს შეუშლის ამ განვითარებას.

ნახეთ მეტი
Back to top button