საზოგადოება

პირველი სომხური წარმოების თანამგზავრი კოსმოსში SpaceX-ის რაკეტით ნოემბრის ბოლოს გაიგზავნება

სომხური Bazoomq კოსმოსური კვლევის ლაბორატორია, რომლის მისიაა შექმნას და განუწყვეტლივ განავითაროს შესაძლებლობები სომხეთში უახლესი კოსმოსური კვლევის, განათლებისა და სტარტაპის ფორმირებისთვის, მუშაობს სომხური წარმოების CubeSat ფორმატის თანამგზავრზე სახელად Hayasat-1.

Bazoomq-ის თანადამფუძნებელმა, გამგეობის წევრმა და ტექნიკურმა დირექტორმა ჰაიკ მარტიროსიანმა Armenpress-თან საუბარში აღნიშნა, რომ თანამგზავრის ტესტირება სექტემბრის ბოლოს დასრულდება და ნოემბერში ის SpaceX Falcon-9 რაკეტით კოსმოსში გაიგზავნება.

„Hayasat-1-ს, რომელსაც ვქმნით სამეცნიერო ინოვაციებისა და განათლების ფონდთან ერთად (CSIE – მეცნიერული ინოვაციებისა და განათლების ცენტრი), აქვს საგანმანათლებლო დანიშნულება. ფრენის შემდეგ ჩვენ მივიღებთ უზარმაზარ ცოდნას და გამოცდილებას, რომელიც შეგვიძლია გამოვიყენოთ მომავალში უფრო რთული თანამგზავრების კოსმოსში გაგზავნისას. შევეცადეთ დავიწყოთ უმარტივესით, რადგან არსებობს მრავალი სადოკუმენტაციო საკითხი, რომელსაც სომხეთი პირველად გადის. თანამგზავრის კოსმოსში გაგზავნას სხვადასხვა დამტკიცება სჭირდება. ბევრი ნაბიჯი პირველია ჩვენი სახელმწიფოსთვის და წარმოიდგინეთ, სომხეთს ექნება ქონება, რომელიც არა მხოლოდ ჩვენს ქვეყანაში არაა, არამედ კოსმოსშია“, – აღნიშნა მარტიროსიანმა.

დაახლოებით ერთი კილოგრამის წონით თანამგზავრი დედამიწას გარშემო 90 წუთში ერთხელ შემოუვლის. Bazoomq-ში აცხადებენ, რომ მათ წინაშე დასახულ ამოცანას 6 თვეში შეასრულებენ, რის შემდეგაც თანამგზავრის კოსმოსში გაშვებას წარმატებულად განიხილავენ.

„ჩვენი ამოცანაა გავიაროთ ყველა დე ფაქტო პროცესი, იქნება ეს დოკუმენტაციის შეგროვება თუ ტესტირება, სტრუქტურებთან თანამშრომლობა.

გამოყენებადობის მხრივ სატელიტი ბევრს არ მოგცემს, ოპტიკა არ აქვს. ჩვენ მას განვიხილავთ, როგორც საგანმანათლებლო ინსტრუმენტს. 6 თვის შემდეგ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ სომხეთში შექმნილმა მოწყობილობამ კოსმოსში გამოცდა გაიარა და საერთაშორისო სტანდარტებს აკმაყოფილებს. სამომავლოდ სატელიტზე ნებისმიერი ცვლილების შეტანა შეგვიძლია, რაც ბევრ პრობლემას გადაჭრის“, – ამბობს თანადამფუძნებელი.

კლასგარეშე ჯგუფიდან პირველი საშინაო თანამგზავრის შექმნამდე

35 წლის წინ ავეტიკ გრიგორიანმა დააარსა AYAS კოსმოსური სამეცნიერო კლუბი, რომელმაც მრავალი კურსდამთავრებული გამოუშვა.

მარტიროსიანის თქმით, დადგა მომენტი, როდესაც ისინი დარწმუნდნენ, რომ დრო იყო კოსმოსური ლაბორატორიის შექმნა. Bazoomq-ის დამფუძნებელი სამუშაოები 2020 წელს დაიწყო.

Bazoomq-ის მთავარი მიზანია შექმნას კოსმოსური ეკოსისტემა, მაქსიმალურად ჩართოს სომეხი და საერთაშორისო პარტნიორები კოსმოსურ ტექნოლოგიებში, განაახლონ კოსმოსური ტექნოლოგიების განვითარება სომხეთში“, – განაცხადა მარტიროსიანმა.

სომხეთის კოსმოსური სტრატეგიის შემუშავება

მარტიროსიანმა აღნიშნა, რომ ისინი თითქმის ნულიდან იწყებენ. საბჭოთა წლებში სომხეთმა საკმაოდ დიდი წვლილი შეიტანა კოსმოსურ სექტორში, როგორც სპეციალისტების, ისე სამეცნიერო კვლევების კუთხით. ცოდნის ბაზა შენახულია. მარტიროსიანი ხედავს სტაბილური ნაბიჯებით წინსვლის პოტენციალს.

მისი რწმენით, აუცილებელია სომხეთისთვის ძლიერი სტრატეგია, ძლიერი კოსმოსური გეგმა.

Bazoomq-ისა და კოსმოსური ტექნოლოგიების როლი სომხეთის უსაფრთხოების საკითხებში

ლაბორატორიის თანადამფუძნებელი დარწმუნებულია, რომ უსაფრთხოების საკითხებში კოსმოსურ ტექნოლოგიებს სახელმწიფოსთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს. მისი თქმით, რაც უფრო მოწინავეა სახელმწიფოს კოსმოსური ტექნოლოგიები გლობალურად, მით უფრო ძლიერია სახელმწიფო.

მასის კუმრიგიანმა, CSIE ფონდის კოსმოსური პროგრამების ტექნიკურმა დირექტორმა, რომელიც რეპატრირდა და შეუერთდა დიდ მისიას, აღნიშნა, რომ თუ ნება იქნება, შესაძლებლობებიც გამოვლინდება.

„გარედან და შიგნიდან ამბობენ: სომხეთი პატარა ქვეყანაა, მისი შესაძლებლობები შეზღუდულია, საჭირო არაა ბევრი ამბიციები, უნდა ვიცოდეთ ჩვენი ზომა. სინამდვილეში კარგია ოცნება, მნიშვნელოვანია ნების ჩამოყალიბება და თუ გექნება ნება, იპოვი შესაძლებლობებს“, – ამბობს კუმრიგიანი.

მომავალი ამოცანები და მიზნები

Bazoomq ამჟამად ფოკუსირებულია თანამგზავრზე. დრო ცოტაა, სამუშაო ბევრი. მათ უახლოეს მომავალში სახელმწიფოსთან თანამშრომლობის გაფართოება აქვთ დაგეგმილი. ისინი ასევე ემზადებიან უნივერსიტეტებთან მუშაობის დასაწყებად. ლაბორატორიას აქვს მუდმივად წინსვლის და განვითარების ტენდენცია.

ნახეთ მეტი
Back to top button