ანალიტიკა

CNN სომხეთის შესახებ. ტოვებს თუ არა რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი მოკავშირე კრემლის ორბიტას?

ამერიკელი ჯარისკაცების სომხეთში ჩამოსვლამ სამშვიდობო წვრთნებში მონაწილეობის მისაღებად გააღიზიანა რუსეთის მთავრობა, რომელიც ათწლეულების მანძილზე მოქმედებდა როგორც ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკის უსაფრთხოების ერთადერთი გარანტი. ორშაბათს დაწყებულ Eagle Partner-ის 10-დღიან წვრთნებში 85 ამერიკელი და 175 სომეხი ჯარისკაცი მონაწილეობს. მისი მიზანია სომხების მომზადება საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში მონაწილეობისთვის, წერს CNN.

„ეს წვრთნები, თუმცა მცირე მასშტაბით,  რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს  სიაში  საბოლოოა, მისი ტრადიციული მოკავშირის მიერ ინიცირებული „არამეგობრული ნაბიჯების“ რიგში.

სომხეთმა ახლახანს პირველად გაუგზავნა ჰუმანიტარული დახმარება უკრაინას და მისი პარლამენტი მზად არის მოახდინოს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს რომის სტატუტის რატიფიცირება, რაც იმას ნიშნავს, რომ იგი ვალდებული იქნება დააპატიმროს რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი, თუ ის ფეხს დადგამს ქვეყანაში, რომელსაც რუსეთი დიდი ხანია უყურებს როგორც საკუთარი შემოგარენს“, – აღნიშნავს პერიოდული გამოცემა.

როგორც CNN აღნიშნავს, სომხეთის თამაშები ახალ საერთაშორისო პარტნიორებთან გამოწვეული იყო იმედგაცრუებით, რომ რუსეთმა არ შეძლო ან არ ისურვა დაეცვა ის მეზობელი აზერბაიჯანის აგრესიისგან, რაც აჩენდა კითხვებს რუსეთის უნარზე, შეინარჩუნოს კონტროლი ყოფილი საბჭოთა იმპერიის ქვეყნებსა და კონფლიქტებზე.

მას შემდეგ, რაც ფაშინიანი 2018 წელს სომხეთში „ხავერდოვანი რევოლუციით“ მოვიდა ხელისუფლებაში, ქვეყანა აზერბაიჯანთან ურთიერთობებში მზარდი დაძაბულობის წინაშე აღმოჩნდა, აღნიშნავს მედია.

„ყველაზე ცხელი წერტილი არის მთიანი ყარაბაღი, ზღვაზე გასასვლელის არ მქონე რეგიონი კავკასიონის მთებში, რომელმაც გამოიწვია ორი ომი მეზობელ ქვეყნებს შორის ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში, ბოლო 2020 წელს…

2020 წლის შემოდგომაზე 44-დღიანმა კონფლიქტმა გამოავლინა სომხეთის სამხედრო არასრულფასოვნება. უპილოტო თვითმფრინავებითა და თურქეთის მიერ მოწოდებული F-16 საბრძოლო თვითმფრინავებით შეიარაღებულმა აზერბაიჯანმა გამანადგურებელი გამარჯვება მოიპოვა, მოიპოვა უფლება მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიის დაახლოებით მესამედზე და თავს დაესხა სომხეთს.

რუსეთი დაეხმარა ომის დასრულებას ცეცხლის შეწყვეტაზე დათანხმებით. შეთანხმება ითვალისწინებდა დაახლოებით 2000 რუსი სამშვიდობოების განლაგებას მთიან ყარაბაღში ლაჩინის დერეფნის, სომხეთთან დამაკავშირებელი ერთადერთი გზის დასაცავად.

თუმცა, რუსმა სამშვიდობოებმა ხელი არ შეუშალეს აზერბაიჯანის ჯარებს ლაჩინის დერეფნის გასწვრივ სამხედრო გამშვები პუნქტის დაარსებაში, რაც ხელს უშლის საკვების შემოსვლას ანკლავში. „აზერბაიჯანი უარყოფს ბლოკადის შექმნას, ხოლო რუსეთი უარყოფს ბრალდებებს უმოქმედობაში“, – ხაზგასმულია CNN-ის სტატიაში.

ზოგიერთი ანალიტიკოსი რუსეთის უუნარობას ცეცხლის შეწყვეტის პირობების შესრულებაში ხსნის იმით, რომ მისი ყურადღება მიპყრობილია უკრაინაში ფართომასშტაბიან შეჭრაზე, იუწყება მედია.

თუმცა, ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს პროგრამის Wider Europe-ს დირექტორი მარი დიუმულენი მიიჩნევს, რომ ვითარება ნაწილობრივ გამოწვეული იყო რუსეთის მცდელობით, შეენარჩუნებინა სომხეთი და აზერბაიჯანი ერთ მხარეს. პრობლემა, რომელიც, მისი თქმით, შეუძლებელი გახდა აზერბაიჯანის მიერ განხორციელებული აგრესიის გამო, იუწყება მედია.

გაურკვეველი რჩება, სომხეთის მცდელობები ახალი საერთაშორისო პარტნიორობის დასამყარებლად გამოწვეული არის თუ არა მხოლოდ საკუთარი უსაფრთხოების გაძლიერების მცდელობით, თუ ეს მცდელობები წარმოადგენს უფრო ფართო შემობრუნებას დასავლეთისკენ.

„სომხეთისთვის, როგორც პატარა სახელმწიფოსთვის, საკმაოდ სარისკოა შემობრუნება, გეოპოლიტიკური ნახტომი. ჩვენ ვიცით, რა მოჰყვება ამას“, – CNN-ს განუცხადა რუსეთის საგარეო პოლიტიკის ექსპერტმა და მასაჩუსეთსის სტოუნჰილის კოლეჯის პროფესორმა ანა ოჰანიანმა.

ოჰანიანის თქმით, სომხეთი რუსეთთან კავშირის სრულად გაწყვეტის ნაცვლად, უბრალოდ „ასუსტებს“ მის გავლენას.

ნახეთ მეტი
Back to top button