ანალიტიკა

„3+3“-ს სიფრთხილით უნდა მივუდგეთ. ექსპერტი ალიევის ძალისხმევას ამ პლატფორმის გააქტიურებისკენ სახიფათოდ მიიჩნევს

  „3+3“ პლატფორმაზე დისკუსიები შეიძლება, მაგრამ ამ ფორმატში შეთანხმება არ უნდა დაფიქსირდეს, აფრთხილებენ ექსპერტები „რადიოლურთან“ საუბარში, სომხეთის პრემიერ-მინისტრის განცხადებაზე დაყრდნობით, რომ ერევანი მზად არის რეგიონალური პლატფორმებზე დისკუსიებისთვის.

 „3+3“ ფორმატის სიცოცხლისუნარიანობისა და ეფექტურობის შესახებ მოსაზრება რეგიონში, როგორც ჩანს, დღითი დღე მყარდება. ბოლო დღეებში აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ცდილობს ამ პლატფორმის აღორძინებას. თუ თავიდანვე, სამი წლის წინ, საქართველო ამ ფორმატის წინააღმდეგი იყო რუსეთთან არსებული პრობლემების გამო, დღეს მისი აღდგენის ახალი მცდელობები და ქვეყნების მზადყოფნა თითქოს სხვა რამეზე მეტყველებს.

ახალ მოვლენებზე საუბრისას პოლიტოლოგი გურგენ სიმონიანი აფრთხილებს:

„ეს შეიძლება ჩაითვალოს ერთ-ერთ საფრთხედ, რომლის წინაშეც ვდგავართ და მუდმივად ვჩნდებით, რადგან ცხადია, რომ ერთადერთი სახელმწიფო, რომელიც ვერ გაიმარჯვებს „3+3“-ის შემთხვევაში, სომხეთია, ამიტომ თავი უნდა შევიკავოთ, დავრჩეთ ამ პლატფორმაზე. ყოველგვარი შეთანხმების მიღწევის გარეშე. არ უნდა იყოს მოსალოდნელი, რომ სომხეთს რაიმე შედეგი ექნება იმ პლატფორმაზე, რადგან ის სომხეთის წინააღმდეგ შეიქმნა“.

საინტერესოა, რომ საქართველო, რომელმაც გუშინ უარყო ეს პლატფორმა, დღეს არ არის მსგავსი განხილვის წინააღმდეგი, უფრო მეტიც, ის მზად არის შუამავალიც კი გახდეს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის არსებული საკითხების განსახილველად.

შემთხვევითი არ არის, რომ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ეს პლატფორმა გაიხსენა, ირანში გამართულ შეხვედრებზე მან განსაკუთრებით გაამახვილა ყურადღება „3+3“ ფორმატში შეხვედრების რაც შეიძლება მალე გამართვის მნიშვნელობაზე. ამ განცხადების შემდეგ თბილისში მყოფმა ალიევმა საქართველოს პრემიერ-მინისტრ ღარიბაშვილთან შეხვედრისას არ გამორიცხა სომხეთთან ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ ორმხრივი და სამმხრივი მოლაპარაკებების გამართვა საქართველოში, რაზეც ღარიბაშვილმა დადებითად უპასუხა. ეს დისკუსიები სომხეთთან დამატებითი დაზუსტებების გარეშე გაიმართა.

თემა აქტუალურია „3+3“ ფორმატის სხვა ქვეყნებისთვისაც. რუსეთისა და ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა რეგულარულ სატელეფონო საუბარში ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ მოსკოვი და თეირანი ასევე  „3+3“ ფორმატში მოლაპარაკებების მომხრეები არიან. მანამდე, დაახლოებით ორი კვირის წინ, რეგიონული პლატფორმის გააქტიურებით დაინტერესდნენ რუსეთისა და ირანის პრეზიდენტები. არის განმარტება სრ-ის პრემიერ-მინისტრისგანაც. საზოგადოებრივი ტელევიზიისთვის მიცემულ ინტერვიუში ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი მზადაა გააგრძელოს მუშაობა „3+3“ ფორმატში.

„რა თქმა უნდა, ჩვენ მზად ვართ და ამას ვაფასებთ. და ისე არ უნდა მოხდეს, რომ სომხეთი მუდმივად განიხილავს რეგიონულ დღის წესრიგს შორეულ ადგილებში და არ განიხილავს მას ამ რეგიონში. ჩვენ გვესმის, რა თქმა უნდა, საერთაშორისო თანამეგობრობა, ჩვენი პარტნიორობა ყველა პარტნიორთან ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ უცებ არ უნდა შევქმნათ შთაბეჭდილება ჩვენს რეგიონში, რომ, ასე ვთქვათ, სარკასტული დამოკიდებულება გვაქვს ჩვენი რეგიონის ქვეყნებისა და ურთიერთობების მიმართ. როცა „3+3“-ის დამფუძნებელი კრება შედგა, გარკვეულ პრინციპებზე შეთანხმება მიღწეულია და ჩვენ მზად ვართ ამ ფორმატში გავაგრძელოთ მუშაობა. ისიც უნდა ვთქვა, რომ ჩვენ ვაფასებთ ამ ფორმატს. ასევე, დროულად მიღწეული იქნა შეთანხმება, რომ შემდეგი შეხვედრა „3+3“ ფორმატში თეირანში გაიმართება“.

პოლიტოლოგი გურგენ სიმონიანი პრემიერის მზადყოფნაზე კომენტირებისას მიიჩნევს, რომ უარი არასწორად იქნება გაგებული და არასწორად ინტერპრეტირებული.

„სრ რომ არ დათანხმებულიყო, ეს შეიძლება  საბაბი ყოფილიყო იმის სათქმელად, რომ სრ-ს საუბარი არ სურს და ამ შემთხვევაში ძალით მოვაგვარებთ. ჩემი აზრით, ამ პლატფორმების ფორმატის მიღებისთვის მზადყოფნა, დეკლარაციული მიდრეკილება არის საბაბი აგრესორული მხარისთვის გარკვეული მიზეზების ჩამორთმევისა. ის ასევე მიზნად ისახავს დროის მოგებას და არ არის თვითმიზანი, სრ უნდა მოემზადოს შეტაკებისთვის“.

ჯერ არ ყოფილა შემთხვევა, რომ სომხეთის გამო შეხვედრა არ ჩატარებულა, შეახსენა პრემიერ-მინისტრმა ფაშინიანმა და მიუთითა, მაგალითად, აზერბაიჯანის უარზე გრანადას შეხვედრაზე დასწრებაზე. მისი აზრით, ეს ნიშნავს, რომ შეხვედრების სხვა პლატფორმაზე გადატანით ბაქო ცდილობს შეთანხმებული პრინციპების განეიტრალებას.

გურგენ სიმონიანი თვლის, რომ ერევანმა მაქსიმალურად უნდა შეიკავოს თავი თურქეთის ინიციატივით შექმნილი „3+3“ პლატფორმის ნებისმიერი კონკრეტიზაციისგან.

ეს ფორმატი შეიქმნა 2020 წლის 44-დღიანი ომის შემდეგ, თურქეთ-აზერბაიჯანული ტანდემის ინიციატივით და დაახლოებით ერთი წლის შემდეგ, პირველი შეხვედრის შემდეგ, უკვე ცხადი იყო, რომ მას მომავალი არ ჰქონდა, რადგან იყო წინააღმდეგობები ქვეყნებს შორის. პოლიტოლოგის თქმით, დღესაც შეიძლება ითქვას, რომ იმ პლატფორმას სიცოცხლე არ ექნება, რადგან აზერბაიჯანს ამ პლატფორმით უნდა მიიღოს მაქსიმუმი და ალბათ ეს იყო მიზეზი იმისა, რომ ალიევი გრანადაში არ წავიდა.

ნახეთ მეტი
Back to top button