ანალიტიკა

ირანს უფრო მეტად აწუხებს თურქეთის ყოფნა აზერბაიჯანში, ვიდრე ევროკავშირის მისია სომხეთში. ყოფილი დეპუტატი

ექსტრარეგიონული ძალების არსებობაზე საუბრისას, ირანი უფრო მეტად შეშფოთებულია ნატოს თურქეთის ყოფნით აზერბაიჯანსა და არცახის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, ვიდრე სომხეთში ევროკავშირის დამკვირვებლების ყოფნით. ამის შესახებ NEWS.am-ის ჟურნალისტთან საუბარში განაცხადა ირანის პარლამენტის ყოფილმა დეპუტატმა, ისტორიკოსმა კარენ ხანლარიანმა.

მისი თქმით, თეირანის ეს მიდგომა ეხება თურქეთს, როგორც არა ცალკეულ ქვეყანას, არამედ როგორც ნატოს წევრს.

მას მიაჩნია, რომ ე.წ ზანგეზურის დერეფნის გახსნა ნიშნავს არა მხოლოდ ნატოს, არამედ ისრაელის არსებობას მთელ სამხრეთ კავკასიის რეგიონში.

„ვფიქრობ, ირანის მთავარი საზრუნავი სწორედ ამას უკავშირდება და არა ევროკავშირის მისიას. გარდა ამისა, თუ თურქეთს თავისუფალი წვდომა ექნება აზერბაიჯანთან, მას შეეძლება კასპიის ზღვაზე კონტროლის აღება. ეს ნიშნავს, რომ ცენტრალური აზია პაკისტანამდე ნატოს სამხედრო კონტროლის ქვეშ იქნება“, – დასძინა ხანლარიანმა.

ის ვარაუდობს, რომ ამ დროისთვის, თურქეთისა და აზერბაიჯანის ამბიციების მთავარი შემაკავებელი ფაქტორი სიუნიქის მიმართ არის ირანის პრინციპული პოზიცია.

„თუ ირანი შუა აღმოსავლეთის პროცესებში ჩაერევა და სამხრეთ კავკასიის მიმართ ყურადღება შესუსტდება, აზერბაიჯანისა და თურქეთის მხრიდან სიუნიქის წინააღმდეგ სამხედრო აგრესიის ალბათობა გაიზრდება. თუმცა, ასეთი სცენარი ნაკლებად სავარაუდოა“, – აღნიშნა ისტორიკოსმა.

მისი შეფასებით, თეირანს შეუძლია ხელი შეუშალოს სხვა ქვეყნებს არასასურველი ქმედებებისგან, როგორც ეს ხდება ახლო აღმოსავლეთში, თუნდაც სამხედრო ჩარევის გარეშე.

„ირანს აქვს ძლიერი პოლიტიკური და დიპლომატიური ბერკეტები აზერბაიჯანზე. ეს ბერკეტები ხილული გახდა 2016 წლის ოთხდღიანი ომის დროს. დღეს კი ეს ბერკეტები კიდევ უფრო გაძლიერდა“, – განმარტა ხანლარიანმა.

რაც შეეხება „3+3“ ფორმატს, ირანი მას არა კონფლიქტის მოგვარების პლატფორმად, არამედ პოსტკონფლიქტური სიტუაციის განხილვის პლატფორმად განიხილავს.

„ამ თვალსაზრისით, ფორმატი შეიძლება სასარგებლო იყოს მთელი რეგიონისთვის. მაგრამ თუ აზერბაიჯანი ცდილობს გამოიყენოს „3+3“ კონფლიქტური საკითხების გადასაჭრელად, მაშინ სომხეთმა ყურადღება უნდა მიაქციოს ამას“, – ამბობს ისტორიკოსი.

თუ ერევანი შეეცდება ურთიერთობების დივერსიფიკაციას, მაშინ ირანი შეიძლება გახდეს კარგი პარტნიორი არა მხოლოდ უსაფრთხოების, არამედ სხვა სფეროებშიც, დარწმუნებულია ის.

„ვფიქრობ, დივერსიფიკაცია არ უნდა აგვერიოს საგარეო პოლიტიკური ვექტორის ცვლილებაში“, – დაასკვნა ყოფილმა დეპუტატმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button