ეკონომიკამთავარი

სომხეთი მზადაა სომხეთ-აზერბაიჯანისა და სომხეთ-თურქეთის საზღვარზე 7 საგზაო გამშვები პუნქტი განათავსოს

სომხეთის  ეკონომიკისა და ტექნოლოგიური განვითარების მინისტრი გნელ სანოსიანი სიტყვით გამოვიდა ზღვაზე გასასვლელი ქვეყნების მინისტერიალის ფარგლებში.

მინისტრმა სანოსიანმა აღნიშნა, რომ დღესდღეობით განვითარებადი ქვეყნების როლი გლობალურ ეკონომიკურ გარემოში იზრდება, დღის წესრიგში დგას ეკონომიკური და სოციალური უსაფრთხოების საკითხები. ამ კონტექსტში სომხეთი ავითარებს ეკონომიკური განვითარების ახალ დღის წესრიგს, რომელიც მოითხოვს ქვეყნის შესაძლებლობების მკაფიო შეფასებას არსებულ პირობებში, მიზნობრივ მიმართულებას, რესურსების მართვას და გარე გავლენებისადმი ადაპტირებულ სტაბილური  გარანტიების ფორმირებას.

„2018 წლიდან მთავრობა ფართომასშტაბიან სამუშაოებს ახორციელებს სომხეთში საგზაო მშენებლობისა და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარების მიმართულებით. დაგეგმილი რეფორმები მიზნად ისახავს სტაბილური, ხელმისაწვდომი და უსაფრთხო ინფრასტრუქტურის ქონას, რაც ხელს შეუწყობს შიდა და საერთაშორისო ტრანსპორტის ზრდას, ახალი ბაზრების ფორმირებას, ხელს შეუწყობს შიდა და საგარეო ვაჭრობას და ხელს შეუწყობს დაბალანსებულ რეგიონულ განვითარებას. საერთო გამოწვევები, რომელთა წინაშეც დგას 32 ზღვაზე გასასვლელი განვითარებადი ქვეყანა, მათი ამბიციებით, ხელი შეუწყონ ეკონომიკურ ზრდას, დაძლიონ სიღარიბე და მიაღწიონ მდგრად განვითარებას, დაძლევა შესაძლებელია მხოლოდ გაუმჯობესებული სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურისა და სერვისების შექმნით“, – აღნიშნა მინისტრმა.

მან ასევე დაუმატა: „ვენის 2014-2024 წლების ათწლიანი სამოქმედო გეგმა, ისევე როგორც 2015 წლის ადის აბაბას სამოქმედო გეგმა, მიზნად ისახავს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებას, საზღვრის გადაკვეთის პროცესების ხელშეწყობას, ხმელეთზე გასასვლელი ქვეყნების სატრანზიტო პოტენციალის გაზრდას. საერთაშორისო სავაჭრო და ეკონომიკური ინტეგრაციის შეთანხმებები (როგორიცაა TRACECA, TIENT, ჩრდილოეთ-სამხრეთის სატრანსპორტო დერეფანი, ერთი სარტყელი ერთი გზა და ა.შ.) საერთაშორისო ვაჭრობისა და სატრანსპორტო პოლიტიკის წესების დამყარება ფართო შესაძლებლობებს უქმნის რეგიონის წევრ ქვეყნებს. ვენის პროგრამის შესაბამისად სომხეთმა წამოიწყო და უკვე ახორციელებს არაერთი მსხვილი ინფრასტრუქტურულ სტრატეგიულ პროექტს. ჩრდილოეთ-სამხრეთის ავტომაგისტრალის მშენებლობა ჩვენი პრიორიტეტია სატრანსპორტო სისტემის განვითარებისთვის. იგი დააკავშირებს ქვეყნის სამხრეთს ჩრდილოეთით, უზრუნველყოფს სატრანსპორტო კომუნიკაციას მეზობელ ქვეყნებთან, რომელიც აკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს. მნიშვნელოვნად შემცირდება მგზავრობის დრო და ტრანსპორტირების ხარჯები, უზრუნველყოფილი იქნება სატრანსპორტო კავშირები შავ ზღვასა და სპარსეთის ყურეში. არსებული დაახლოებით 556 კილომეტრიანი გზა რეკონსტრუქციის შედეგად გახდება დაახლოებით 461 კმ, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს მგზავრობის დროს და ტრანსპორტირების ხარჯებს. საქართველოს საზღვრიდან ირანის საზღვრამდე მგზავრობის ხანგრძლივობა 9-10 საათის ნაცვლად დაახლოებით 6 საათი იქნება. არსებული საშუალო სიჩქარე 60 კმ/სთ-დან 80-90 კმ/სთ გახდება.

მინისტრმა აღნიშნა, რომ 2018 წლიდან სომხეთის საგზაო ქსელი დიდი ტემპებით იხვეწება და მოდერნიზდება, მიმდინარეობს მრავალი გზის კაპიტალური რემონტი და რეკონსტრუქცია (წლიურად აღდგება დაახლოებით 500 კმ გზა), რეფორმები ტარდება ამ გზის მოვლისა და მომსახურების ფეროში.  საგზაო უსაფრთხოება ჩვენი ყურადღების ცენტრშია .  წელს დასრულდა 51 კმ-იანი სახელმწიფოთაშორისი გზის M6 (ვანაძე-ალავერდი-საქართველოს საზღვარი) მოდერნიზაცია, რომელიც სომხეთთან საქართველოს დამაკავშირებელი ერთ-ერთი სტრატეგიული გზაა. სომხეთი ასევე დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს საგუშაგოების მოდერნიზაციას და მათი შესაძლებლობების გაზრდას. ამგვარად, ბოლო წლებში საქართველოსთან ჩვენი სამივე საგზაო გამშვები პუნქტი მოდერნიზებულია, უკვე დავასრულეთ სომხეთთან დამაკავშირებელი ახალი ბაგრატაშენ-სადახლოს ხიდის მშენებლობა. 2024 წლიდან დაიწყება მუშაობა ირანის ისლამურ რესპუბლიკასთან გამშვები პუნქტის მოდერნიზაციაზე და გამტარუნარიანობის გაზრდაზე. პროექტის ღირებულება დაახლოებით 24 მილიონი ევროა, სამუშაოების დასრულება 2026 წელს იგეგმება.

„სომხეთისთვის, რომელთანაც ოთხი მეზობელი ქვეყნიდან მხოლოდ ორს აქვს ღია საზღვრები, საავიაციო სექტორს საკვანძო მნიშვნელობა აქვს. Covid-19-ის პანდემიის შემდეგ სტაბილური ზრდა შეინიშნება საჰაერო ტრანსპორტის სფეროში. 2022 წელს საჰაერო ტრანსპორტით გადაყვანილი მგზავრების რაოდენობა 54%-ით მეტი იყო 2021 წლის შედეგებზე, ხოლო 2023 წლის 10 თვის განმავლობაში მგზავრთა გადაყვანის მოცულობა 2022 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 55%-ით გაიზარდა და 4,7 მილიონი მგზავრი შეადგინა. ამ მაჩვენებლებმა ასევე ხელი შეუწყო სომხეტში  მოქმედი ახალი ავიახაზების შექმნას და განვითარებას. ამ დროისთვის სრ-ში  რეგისტრირებულია 6 ავიაკომპანია, რომლებიც ახორციელებენ საერთაშორისო სამგზავრო გადაზიდვებს. სომხეთის რესპუბლიკა, რომელსაც ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს,  არის გაეროს საზღვაო სამართლის კონვენციის სრულუფლებიანი წევრი, რომელიც საშუალებას აძლევს მას გამოიყენოს მეზობელი ქვეყნების პორტები. ამ სფეროს დასარეგულირებლად ჩვენ შევიმუშავეთ კომერციული გადაზიდვების სფეროს მარეგულირებელი საკანონმდებლო პაკეტი, რომელიც საშუალებას მისცემს შექმნას სამართლებრივი პირობები სომხეთის დროშის ქვეშ მცურავი გემებისთვის“, – აღნიშნა მინისტრმა სანოსიანმა.

მინისტრმა აღნიშნა, რომ სომხეთის რესპუბლიკის, ისევე როგორც რეგიონული ქვეყნების სატრანზიტო პოტენციალის გაზრდის, რეგიონის ქვეყნებს შორის ახალი კავშირების შესაქმნელად, რეგიონში გრძელვადიანი და სტაბილური მშვიდობის დამყარების მიზნით, სომხეთი 26 ოქტომბერს, თბილისის საერთაშორისო კონფერენციაზე  შედგა  პროგრამის „მშვიდობის გზაჯვარედინზე“ პრეზენტაცია.

ამ პროგრამით ჩვენი ქვეყანა გამოთქვამს მზადყოფნას ააშენოს და აღადგინოს ყველა ის ინფრასტრუქტურა, რომელიც უზრუნველყოფს სატრანსპორტო კომუნიკაციას რეგიონის ქვეყნებთან ჩრდილოეთ-სამხრეთის და აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით. კერძოდ, სომხეთი მზადაა განათავსოს 7 საგზაო ინფრასტრუქტურის გადასასვლელი პუნქტი სომხეთ-აზერბაიჯანისა და სომხეთ-თურქეთის საზღვრებზე, უზრუნველყოს კომუნიკაცია სომხეთს, აზერბაიჯანსა და თურქეთს შორის, აღადგინოს სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის 4 სხვადასხვა მონაკვეთი და განათავსოს 4 სომხეთი-აზერბაიჯანი. გადასასვლელი პუნქტი და 1 სომხეთ-თურქეთის გამშვები პუნქტი საზღვარზე.

მშვიდობის გზაჯვარედინის პრინციპებია:

ყველა ინფრასტრუქტურა, მათ შორის გზები, რკინიგზა, საჰაერო გზები, მილსადენები, კაბელები და ელექტროგადამცემი ხაზები, ფუნქციონირებს იმ ქვეყნების სუვერენიტეტისა და იურისდიქციის ქვეშ, სადაც ისინი გადიან.

ყველა ქვეყანა თავისი სახელმწიფო დეპარტამენტების მეშვეობით ახორციელებს სასაზღვრო და საბაჟო კონტროლს, ასევე უზრუნველყოფს ადამიანების, საქონლისა და მანქანების უსაფრთხო გადაადგილებას.

ყველა ინფრასტრუქტურის გამოყენება შესაძლებელია როგორც სახელმწიფოთაშორის, ასევე შიდა ტრანსპორტისთვის.

ქვეყნები იყენებენ ყველა ინფრასტრუქტურას ურთიერთსაწინააღმდეგო და თანასწორობის საფუძველზე.

„ასევე მნიშვნელოვანია ხაზი გავუსვა ინფრასტრუქტურის ხარისხის გაუმჯობესების აუცილებლობას, რაც მთავრობის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულებაა და ჩვენ მიერ ამ საკითხში მიღებული პოლიტიკა მიზნად ისახავს თანამედროვე ტექნოლოგიებითა და ინოვაციების დახმარებით, ახალი ცოდნისა და შესაძლებლობების ხელშეწყობით, კონტროლის მექანიზმების გაფართოებით  აამაღლოს ქვესტრუქტურების ხარისხისც“, -აღნიშნა მინისტრმა.

ნახეთ მეტი
Back to top button