ეკონომიკამთავარიპოლიტიკა

ფაშინიანმა სომხეთისთვის ფუნდამენტურად მნიშვნელოვანი უწოდა ეეკ-ში ნდობის დონის განმტკიცებას

სომხეთის რესპუბლიკამ 2024 წ 1 იანვრიდან მიიღო ეეკ-ის ორგანოების თავმჯდომარეობა, სადაც ყველა სახელმწიფო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ეკონომიკური თანამშრომლობის საერთო სივრცის ჩამოყალიბებაში. ამის შესახებ განაცხადა სრ პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ეეკ წევრი ქვეყნების ლიდერებისადმი მიმართვაში, 2024 წელს ორგანიზაციის ორგანოებში სომხეთის თავმჯდომარეობასთან დაკავშირებით.

მიმართვაში აღინიშნებოდა: „სომხეთის რესპუბლიკის თავმჯდომარეობა ემთხვევა 2014 წ 29 მაისს ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის შესახებ ხელშეკრულების ხელმოწერის ათი წლისთავის იუბილეს. ეეკ-ის საქმიანობის ათი წლის განმავლობაში მნიშვნელოვანი შედეგები იქნა მიღწეული თანამშრომლობის ყველა სფეროში. ამავდროულად, რჩება მთელი რიგი სტრატეგიული მნიშვნელობის საკითხები, რომელთა გადაწყვეტის გარეშე შეუძლებელია ეფექტური ერთიანი ეკონომიკური სივრცის ფორმირება.

მხოლოდ ეეკ-ის წევრი ქვეყნების ძალისხმევის კოორდინაციით შევძლებთ მომავალი თაობებისთვის ეკონომიკური თანამშრომლობის კიდევ უფრო სტაბილური მოდელის შექმნას, პოლიტიკურ თუ გეოპოლიტიკურ ძვრებთან მათი კავშირის გარეშე.

მსოფლიო ეკონომიკის ამჟამინდელი არასტაბილურობა მოითხოვს ეკონომიკური ურთიერთქმედების პრინციპებისა და ინსტრუმენტების გადახედვას. ამ პირობებში, ჩვენ უნდა გამოვიყენოთ მაქსიმალური ძალისხმევა, რათა უზრუნველვყოთ ეეკ-ის სრული ფუნქციონირება ჩვენი ქვეყნების მოქალაქეებისა და ბიზნესის საკეთილდღეოდ.

მინდა ხაზგასმით აღვნიშნო ეეკ-ის ფარგლებში 2030 წლამდე ეკონომიკური პროცესების შემდგომი განვითარების დეკლარაცია და 2045 წლამდე რეგიონისთვის „ევრაზიული ეკონომიკური გზის“ მნიშვნელობა, რომელმაც ჩამოაყალიბა ეეკ-ის განვითარების პრიორიტეტული მიმართულებები.

მიმდინარე წელს მნიშვნელოვანი ამოცანა გვაქვს: სამოქმედო გეგმის შემუშავება, რომელიც გამოავლენს დეკლარაციის განხორციელების კონკრეტულ მექანიზმებს, რაც ძირითადად განსაზღვრავს ეეკ-ის სტრატეგიულ განვითარებას საშუალო და გრძელვადიან პერსპექტივაში.

ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში სომხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტობის წელს მსურს კერძოდ ყურადღება გავამახვილო  ევრაზიის ეკონომიკური კავშირისთვის არაერთი მნიშვნელოვანი პრობლემის გადაჭრის აუცილებლობაზე.

ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულება ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა. ელექტროენერგიის და ენერგორესურსების საერთო ბაზრების დაჩქარებული ფორმირება, საქმიანობის არადისკრიმინაციული პრინციპებით, უნდა გახდეს ეეკ-ის ყველა წევრი სახელმწიფოსთვის ეკონომიკური საქმიანობის თანაბარი პირობების უზრუნველყოფის ერთ-ერთი საფუძველი.

გლობალური ეკონომიკური გამოწვევებისა და ჩვენი ქვეყნების აგროინდუსტრიული კომპლექსის არსებული მნიშვნელოვანი პოტენციალის პირობებში დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებ ეეკ-ის სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფას.

მოსახლეობისთვის ხარისხიან და უსაფრთხო საკვებ პროდუქტებზე სტაბილური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ეეკ-ის წევრი ქვეყნების მდგრადი ეკონომიკური და სოციალური განვითარების მნიშვნელოვანი კომპონენტია. საჭიროდ მიმაჩნია გავაგრძელო მუშაობა უფრო სტრუქტურირებული და საგნობრივი დღის წესრიგის შემუშავებაზე, რომელიც დაფუძნებული იქნება პოტენციური კრიზისის პირობებში პრიორიტეტული საკვების მიწოდების პრინციპზე.

სატრანსპორტო-ლოგისტიკის სექტორი ეკონომიკური ურთიერთქმედების მნიშვნელოვანი ელემენტია. სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარება და მოდერნიზაცია, საბაჟო პროცედურების სრულყოფა და ეფექტური ლოგისტიკური ჯაჭვების შექმნა ხელს შეუწყობს საქონლისა და სერვისების გაცვლის დაჩქარებას, მიწოდების დროის შემცირებას, ხარჯების შემცირებას და ბაზრებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდას.

აუცილებელია მაქსიმალურად გამოვიყენოთ ეეკ-ის სატრანზიტო პოტენციალი და გეოგრაფიული მდებარეობის შესაძლებლობები უცხოურ ბაზრებზე გასასვლელად, რომლებსაც ამჟამად არასაკმარისად იყენებენ წევრი ქვეყნები. საჭიროა დამატებითი ძალისხმევა ევრაზიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებისა და მესამე ქვეყნებში საქონლის ექსპორტისთვის, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საერთაშორისო განვითარების ინსტიტუტებთან ურთიერთობის პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება.

ამ კონტექსტში, სომხეთის რესპუბლიკის მიერ შემოთავაზებული პერსპექტიული პროექტის „მშვიდობის გზაჯვარედინი“ წარმატებით განხორციელება მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს დასახული მიზნების მიღწევაში ევრაზიის საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტებზე ტრანზიტული ტრანსპორტის უზრუნველყოფის შესახებ.

„მშვიდობის გზაჯვარედინს“ შეუძლია დააკავშიროს ჩვენი რეგიონის ქვეყნები მაგისტრალებით და რკინიგზით, კაბელებით, გაზსადენებით და ელექტროგადამცემი ხაზებით.

ფუნდამენტურად მნიშვნელოვნად მიმაჩნია ნდობის დონის გაძლიერება. სასურველი შედეგების მისაღწევად აუცილებელია საბაჟო რეგულირების გაუმჯობესება, სამართლებრივი პრაქტიკის გათვალისწინებით, საბაჟო და სახელმწიფო კონტროლის სხვა ღონისძიებების მინიმიზაცია, წევრი ქვეყნების მიერ ეეკ-ის საბაჟო ტერიტორიით შემოტანილი საქონელის მიმართ, ერთიანი საბაჟო სატრანზიტო სისტემის დანერგვა და განვითარება.

ორმხრივ ვაჭრობაში არსებული ბარიერების სრული აღმოფხვრა სავალდებულო პრიორიტეტია. ასევე ყურადღება უნდა მივაქციოთ იმ პრობლემურ სიტუაციებს, რომლებიც არ არის დაბრკოლებად კვალიფიცირებული, მაგრამ უარყოფით გავლენას ახდენს შიდა ბაზარზე. ამავდროულად, ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის შესახებ ხელშეკრულების ცალკეული დებულებები უფლებას აძლევს წევრ ქვეყნებს ცალმხრივი შემზღუდავი ღონისძიებები შემოიღონ, რომლებიც იწვევენ ეეკ-ის შიდა ბაზრის კოროზიას და ძნელად სავარაუდო პირობების ჩამოყალიბებას ბიზნესის წარმომადგენლებისათვის.  ვფიქრობ, რომ ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის ხელშეკრულების 29-ე მუხლი დოგმატურია და საჭიროებს ადაპტირებას თანამედროვე რეალობებთან და ეკონომიკური საქმიანობის პირობებთან.

ეეკ-ის ქვეყნებთან საერთო საზღვრის არარსებობა გარკვეულ სირთულეებსა და ეკონომიკურ ზარალს უქმნის სომხეთის რესპუბლიკას. ერთი მხრივ, ეს არის გამოწვევა სომხეთისთვის, მეორე მხრივ, ეს არის შესაძლებლობა ეეკ-სთვის. თუ ჩვენ მოვახერხეთ სატრანსპორტო, სატრანზიტო და ადმინისტრაციული კავშირის უზრუნველყოფა თანამედროვე ტექნოლოგიების დახმარებით, გვექნება შესაძლებლობა გავაღრმავოთ ურთიერთობა დაინტერესებულ მესამე ქვეყნებთან, რაც ძირითადი აუცილებლობაა ეეკ-ის მომავალი განვითარებისა და გაძლიერებისათვის.

როდესაც ვსაუბრობთ შემდგომი ეკონომიკური ურთიერთთანამშრომლობის აუცილებლობაზე საზოგადოების კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად, აუცილებელია გავითვალისწინოთ დიგიტალიზაციის მნიშვნელოვანი როლი, რომელიც ხდება ეეკ-ის ეკონომიკური განვითარების მნიშვნელოვანი მამოძრავებელი ძალა.

უფრო აქტუალური ხდება ეეკ-ის საინფორმაციო ინტეგრირებული სისტემის ტრანსფორმაციის საკითხი. სტრატეგიულ დოკუმენტებში უკვე ნახსენებია პლატფორმის გადაწყვეტილებების მისაღებად აუცილებელი ნაბიჯები. ამ კონტექსტში მნიშვნელოვანია მკაფიოდ განისაზღვროს ზენაციონალური მარეგულირებელი ორგანოს როლი. მე ვერ ვხედავ დაბრკოლებას იმაში, რომ ევრაზიის ეკონომიკური კომისია მასშტაბური პროექტის „შეკრების პუნქტად“ იქცეს.

სომხეთის რესპუბლიკა ასევე დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს ვაჭრობაში ეროვნული ვალუტების წილის გაზრდის საკითხს.

ეკონომიკური ინტერესების ხელშეწყობისთვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ვანიჭებ ეეკ-ის საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების გეოგრაფიის გაფართოებას. დამკვირვებელი ქვეყნების ჩართვა ერთობლივი პროექტების განხორციელებაში, ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობა დაინტერესებულ მესამე ქვეყნებთან, რეგიონულ და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ორმხრივი ინტერესის სფეროებში, ჩვენი ვალდებულებების შესაბამისად, არამარტო ხელს შეუწყობს ორმხრივი ვაჭრობის გაფართოებას, არამედ გაზრდის ჩვენი ქვეყნების საინვესტიციო მიმზიდველობას.

სომხეთის რესპუბლიკა, მათ შორის თავისი გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ირანთან სრულმასშტაბიანი შეთანხმების შემდგომ პრაქტიკულ განხორციელებას. ირანთან დროებითი შეთანხმების საქმიანობის ცდა ნათლად აჩვენებს ირანის ბაზრის მიმზიდველობას და თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავების პერსპექტივას.

ეგვიპტესთან, არაბთა გაერთიანებულ საემიროებთან და ინდონეზიასთან მოლაპარაკებებში მიღწეული პროგრესი მალე საშუალებას მისცემს შევიდეს საბოლოო ეტაპზე და  ახალი იმპულსი იქნება ეეკ-ის მსოფლიო ეკონომიკაში ინტეგრაციისთვის.

მე ასევე მივესალმები ინდოეთთან კომპლექსური დიალოგის განვითარებას ეკონომიკურ დღის წესრიგზე და სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაფართოებას, მუშაობის გაგრძელებას ისეთ პრიორიტეტულ და პერსპექტიულ მიმართულებებში, როგორიცაა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა და ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა.

კავშირის ეფექტური განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია სისტემატური და მიზანმიმართული მუშაობა მისი ინსტიტუციური და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი საფუძვლების მუდმივი სრულყოფისთვის, ხარვეზებისა და წარმოშობილი პრობლემების ოპერატიულად გადაჭრის სამართალდამცავი საქმიანობის ახალი მექანიზმების შემუშავების მიზნით. ეეკ-ის წევრი ქვეყნების გადასახადის გადამხდელებმა უნდა დაინახონ ევრაზიის ეკონომიკური კომისიის საქმიანობის ხელშესახები შედეგები და იგრძნონ ურთიერთთანამშრომლობის და ეკონომიკური თანამშრომლობის უპირატესობა.

აღნიშნული ინიციატივების სრული განხორციელებისთვის მნიშვნელოვანია ევრაზიის ეკონომიკური კომისიის ეფექტური და შეუფერხებელი მუშაობა.

ამ მხრივ, საჭიროდ მიმაჩნია ევრაზიის ეკონომიკური კომისიის საქმიანობის ეფექტურობის გაზრდა, მათ შორის პროფესიონალი კადრების შერჩევისა და მისი ფუნქციონირების პერმანენტული გაუმჯობესების გზით.

დარწმუნებული ვარ, რომ თანაბარი თანამშრომლობის განვითარება ეეკ-ის ფარგლებში საბოლოოდ უნდა ემსახურებოდეს კომფორტული პირობების შექმნას ბიზნესის წარმართვისა და ადამიანური პოტენციალის სრულად რეალიზებისთვის. ველოდები ეეკ-ის წევრი ქვეყნების თანამშრომლობას და მხარდაჭერას 2024 წელს. სომხეთის თავმჯდომარეობის ინიციატივის პრაქტიკულ განხორციელებაში“.

ნახეთ მეტი
Back to top button