მთავარიპოლიტიკა

საზღვრის გახსნის ალტერნატივა მისი დახურვა არ არის –   მოსაზრება ერევანში გამართული ფრანგულენოვანი ეკონომიკური კონფერენციიდან

„გეოპოლიტიკა სამხრეთ კავკასიაში და მისი გავლენა სომხეთის ეკონომიკაზე“. ამ სათაურით ერევანში გაიმართა ფრანგული წარმოშობისა და სომხეთში აქტივების მართვის ფინანსური ორგანიზაცია  „ამუნდი-აქბა“-ს     მე-2 ფრანგულენოვანი ეკონომიკური კონფერენცია.

კონფერენციის სპეციალური სტუმრები იყვნენ ფრანგი მწერალი, გეოპოლიტოლოგი ფრედერიკ ანსელი და სომხეთის ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტი მარტინ გალსტიანი.

გვაქვს თუ არა რაიმე გათვლა სომხეთ-თურქეთის საზღვრის გახსნის ეკონომიკურ შედეგებზე, განიხილება თუ არა თურქული ინვესტიციების მიმღები ქვეყნის საქართველოს მაგალითი?

ამ შეკითხვით მიმართა  ერევნის ეკონომიკურ ფორუმზე  სომხეთის ცენტრალური ბანკის თავმჯდომარეს   ფინანსური გიგანტის „ამუნდი-აქბას“ წარმომადგენელმა.

მარტინ გალსტიანის თქმით, თურქეთის საზღვრის გახსნის ალტერნატივა მისი დახურვა არ არის. მისი თქმით, თუ ემოციების ნაცვლად რეალობით ხელმძღვანელობ, გახსნისთვის მზად უნდა იყო.

“იქნება თუ არა თურქული საქონლის იმპორტი?

– შესაძლებელია რომ იქნება.

 შესაძლებელია რომ თურქული კაპიტალი სომხეთში ინვესტიციების სახით შემოვიდეს?

-დავუშვათ რომ შესაძლებელია.

-მზად ვართ მე, როგორც ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელი და თვითონ ცენტრალური ბანკი მოვლენების ასეთი განვითარებისთვის?

-რა თქმა უნდა.

შევძლებთ თუ არა სომხეთში ფასების სტაბილურობისა და ფინანსური სტაბილურობის შენარჩუნებას?

– დიახ, ჩვენ ამას შევძლებთ“.

შეეხო რა თურქული ინვესტიციების მიმღებ ჩვენს მეზობელ საქართველოს, მარტინ გალსტიანმა აღნიშნა, რომ ამ ქვეყნის ცენტრალური ბანკი საკმარისად კარგად მართავს მათ მონეტარული პოლიტიკას და ფინანსურ სტაბილურობას. საქართველოში 2 დიდი ბანკია, რომელთაგან ერთის აქციები ლონდონის საფონდო ბირჟაზეც კი არის შესული. ამ აქციების ინვესტორები არიან ამერიკული ფინანსური გიგანტები J.P. Morgan  და  Goldman Sachs։

„შეგვიძლია ჩვენ  ჩვენს ნიჟარაში  ჩავიკეტოთ და ვიფიქროთ, რომ ყველაფერი, რაც ჩვენს ირგვლივ მოხდება, გვერდს აგვივლის.  ჩემი აზრით, ასეთი ტიპის აზროვნება წინ ვერ წაგვიყვანს. ამიტომ უნდა იყურო წინ და შეეცადო კონკურენციაში შეხვიდე“.

გალსტიანის თქმით, პატარა  სომხეთის ცენტრალური ბანკი თავის საქმეს უკეთ და ხარისხიანად ასრულებს, ვიდრე თურქეთის ცენტრალური ბანკი. მისი თქმით, სომხურმა ფინანსურმა მარეგულირებელმა დროთა განმავლობაში ბევრის სწავლა შეძლო.  ამიტომ კარგ მონეტარულ პოლიტიკას ახლაც ახორციელებს.

  „ინფლაცია არ გვაქვს, თურქეთში კი ინფლაცია 60%-ზე მეტია. ლირაც საკმაოდ გაუფასურდა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ჩვენ უნდა მოვიშოროთ ეს ფობიები. სამყარო ემოციებით არ ხელმძღვანელობს“.

ფრანგული წარმოშობის და  სომხეთში აქტივების მართვით დაკავებული  „ამუნდი-აქბა ასეტ მენეჯმენტის“ 2024 წლის ეკონომიკური კონფერენციის სპეციალური სტუმარი ფრანგი მწერალი, გეოპოლიტოლოგი ფრედერიკ ანსელი იყო.

შეკითხვაზე,  რამდენად სავარაუდოა, რომ მსოფლიო ძალები შეძლებენ და აიძულებე აზერბაიჯანს  დააბრუნოს სომხები არცახში? ფრანგმა პოლიტოლოგმა კითხვაზე პასუხის გაცემა განსხვავებული სიტუაციის მაგალითით აირჩია.

„ამ უახლოეს მომავალში თურქული ხომალდები აპირებდნენ საბერძნეთის საზღვაო ტერიტორიების ოკუპაციას. ჩვენ ვიღებთ ჩვენს პასუხისმგებლობას და ვამბობთ, რომ თურქეთს არ აქვს უფლება შევიდეს საბერძნეთის საზღვაო ტერიტორიაზე, ისინი ჩვენი მოკავშირეა. საფრანგეთი ხომალდს აგზავნის. Და რა მოხდა? ემანუელ მაკრონის გზავნილიდან რამდენიმე საათში ერდოღანმა თქვა: „აი, გაზის მოძიება დასრულდა, ჩვენ დიდ წარმატებას მივაღწიეთ, მე ვუბრძანე ჩვენს გემს უკან დაბუნდესო“.

ფრანგი გეოპოლიტიკოსი ამ გადაწყვეტას „შეკავების პოლიტიკას“ უწოდებს. ის სომხეთ-საფრანგეთის ალიანსის დაახლოების მომხრეა.

როგორც მოაზოვნე  საფრანგეთის მემარჯვენე  ძალების მიერ განხორციელებულ  ნაბიჯებს შედეგიანს უწოდებს და რუსეთს კონკურენტის პერსპექტივიდან უყურებს.

Rafale თვითმფრინავების შეძენით საბერძნეთმა  ხელი მოაწერა ურთიერთდაცვის  შეთანხმებას საფრანგეთთან. თუ ამას გავითვალისწინებთ ღირს სომხეთმა შეამსუბუქოს რუსული MIG და Su თვითმფრინავების ყიდვის სამომავლო გარიგებები. ფრანგი პოლიტოლოგი მიანიშნებს რუსეთსა და საფრანგეთს შორის არჩევანზე.

ნახეთ მეტი
Back to top button