ანალიტიკაპოლიტიკა

საერთაშორისო ორგანიზაციებმა სანქციები უნდა დააწესონ  აზერბაიჯანის წინააღმდეგ, რადგან სხვა ნაბიჯები უსარგებლოა. უფლებადამცველი

აზერბაიჯანულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბაქოში ტყვეობაში მყოფი არალეგალურად დაკავებული ყოფილი პრეზიდენტების და სხვა სამხედრო და სახელმწიფო მოხელეების პატიმრობის ვადა კიდევ 4 თვით გაგრძელდა. NEWS.am ესაუბრა ადამიანთა უფლებების ევროპული სასამართლოში სომეხი სამხედრო ტყვეების ინტერესების წარმომადგენელს, ადამიანის უფლებათა დამცველ სირანუშ საჰაკიანს.

როგორ ფიქრობთ, რა არის ასეთი გადაწყვეტილების მიზეზი?

გადაწყვეტილება პროგნოზირებადი იყო, რადგან აზერბაიჯანის სასამართლო სისტემა დამოუკიდებლად არ რეაგირებს სომხების საქმეებზე. ბაქოში უკანონოდ დაკავებული არცახის ყოფილი მაღალჩინოსნები პოლიტპატიმრები არიან და თანამდებობისა და კანონიერი საქმიანობისთვის ისჯებიან. რუბენ ვარდანიანის შემთხვევაშიც მის ჰუმანიტარულ და საქველმოქმედო საქმიანობას უკავშირდება.

როგორც სამხედრო ტყვეების შემთხვევაში, ყალბი ბრალდებები გადაეგზავნა სასამართლოებს და ამ უკანასკნელებმა რატიფიცირება მოახდინეს და გახდნენ აღმასრულებელი ხელისუფლების გადაწყვეტილების მიმღები ორგანოები, ასევე, გარდაუვალია, რომ ასეთი სასამართლო პროცესებია ნაწინასწარმეტყველები ამ რვა ფიგურისთვის, იმის გათვალისწინებით, რომ საერთაშორისო ყურადღება უფრო დიდი იქნება რვის შემთხვევაში. და რადგან საქმეები მოკლებულია ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, ყალბი საქმის ფუნქციონირებისთვის პატიმრობა კიდევ ოთხი თვით გახანგრძლივდა.

გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეს ეტაპი აზერბაიჯანის წინასაარჩევნო პერიოდს ემთხვევა და შესაძლოა ამ ეტაპზე სასამართლო პროცესის ჩატარება მიზანშეწონილად არ ჩათვალეს. ისინი ახლა ამ საქმეებს პროპაგანდისტული მიზნებისთვის იყენებენ და ამის ნათელი მაგალითი ბოლო დროს ჩვენი თანამემამულეების ფოტოების უკანონო გავრცელება იყო პერსონალური მონაცემების დაცვის დარღვევით. სამაგიეროდ, მათი რეალური მდგომარეობა არანაირად არ არის გაშუქებული, არ არის სათანადო საჯარო ანგარიშვალდებულება, რაც გულისხმობს დამოუკიდებელი ორგანოების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას გარკვეული ინტერვალებით, ვადით და ა.შ.

როგორ განმარტავთ იმ ფაქტს, რომ ჯერ რუბენ ვარდანიანის, შემდეგ კი დარჩენილი შვიდი ფიგურის აღკვეთის ღონისძიების გახანგრძლივების შესახებ გამოცხადდა? ხედავთ აქ ტენდენციას?

პირველ რიგში, ვფიქრობ, დაკავების ქრონოლოგიას ცდილობენ, რადგან პირველი რუბენ ვარდანიანი დააკავეს და მისი აღკვეთის ღონისძიების ვადა რამდენიმე დღით ადრე იწურებოდა.

მეორე მიზეზი, ყველას აზრით ისაა, რომ ვარდანიანი უფრო ცნობილია. ამით ისინი ცდილობდნენ საკითხისთვის მეტი ჟღერადობა მიეცათ, მეტი პოლიტიკური სარგებელი მიეღოთ და ასევე, რატომაც არა, ზეწოლა მოეხდინათ მთელ სომხურ თემზე, რადგან ვარდანიანი ცნობილია არა მხოლოდ სომხეთში, არამედ დიასპორაშიც.

გამოდის, რომ აზერბაიჯანი დაუბრკოლებლად ახანგრძლივებს უკანონოდ ტყვედ აყვანილი სრ მოქალაქეების დაკავების ვადას, და ამის წინააღმდეგობის არანაირი ბერკეტი არ არსებობს. რა უნდა გააკეთოს ამ შემთხვევაში სომხეთმა და საერთაშორისო საზოგადოებამ? რა უნდა გაკეთდეს საერთაშორისო საზოგადოების ყურადღების მისაპყრობად აზერბაიჯანის მხრიდან საერთაშორისო ნორმების ამ უხეშ დარღვევაზე?

გასათვალისწინებელია, რომ საქმე გვაქვს ავტორიტარულ რეჟიმთან, სადაც არ არსებობს სასამართლო სისტემა, შესაბამისად, ლეგიტიმურად ვერ მოველით, რომ სასამართლო სისტემა აღმასრულებელი ხელისუფლების უკანონობას დაუბალანსებს. ამ მხრივ, სამწუხაროდ, აზერბაიჯანში არ არის კონტრზომები, აქ უფლებების დარღვევა ფართომასშტაბიანია, იგნორირებულია დემოკრატიული ღირებულებები და ეს გამოიკვეთა აზერბაიჯანსა და ევროპულ სტრუქტურებს შორის ურთიერთობაშიც, რამაც გამოიწვია  ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში აზერბაიჯანის დელეგაციის უფლებამოსილებების შეწყვეტა. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ამ ქვეყანაში ადამიანის უფლებების დარღვევის წინააღმდეგ ბრძოლის მექანიზმები არ არსებობს. ჩვენ ვხედავთ, ამ დარღვევებს როგორ აკანონებს უფლებადამცველიც კი.

მთავარ გზად რჩება საერთაშორისო ყურადღება. ზოგიერთი ნაწილობრივი პრობლემა ევროსასამართლოს მეშვეობით მოგვარდა. თუმცა საერთაშორისო საზოგადოებამ უნდა გააძლიეროს თავისი პოლიტიკური ზეწოლა, რათა აიძულოს აზერბაიჯანი პატივი სცეს ადამიანის უფლებებს. სომხეთის რესპუბლიკამ, როგორც დიპლომატიის და საგარეო პოლიტიკის განმახორციელებელმა სუბიექტმა, უნდა განახორციელოს ინტენსიური დიპლომატიური მუშაობა. აქ ასევე მნიშვნელოვანია უფლებადამცველი ორგანიზაციები, რომლებიც დარღვევების დოკუმენტაციის, აღრიცხვისა და საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის წარდგენას ახორციელებენ, თანმიმდევრული იყვნენ, რომ რეაგირება იყოს სწრაფი  და მკაცრი და საერთაშორისო ორგანიზაციებმა გამოიყენონ მათ ხელთ არსებული ყველა ინსტრუმენტი, სანქციების ჩათვლით, რადგან ავტორიტარული აზერბაიჯანის შემთხვევაში რბილი ინსტრუმენტები გამოუსადეგარია.

ნახეთ მეტი
Back to top button