ანალიტიკა

გასარკვევია, რა ხელშეკრულება გაფორმდა რუსეთსა და თურქეთს შორის C-400 სისტემის შესყიდვასთან დაკავშირებით. სამხედრო ანალიტიკოსი შესაძლო გარიგების შესახებ

ამჟამად ქვეყნებს შორის იარაღის ყიდვა-გაყიდვის ნებისმიერი ტრანზაქცია შეიძლება განხორციელდეს, მაგრამ თურქეთის მიერ აზერბაიჯანისთვის C-400-ის რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემის გადაცემის საკითხის გასარკვევად, საჭიროა გაირკვეს, რა ხელშეკრულება გაფორმდა რუსეთსა და თურქეთს შორის ზემოაღნიშნული სისტემის შესყიდვასთან დაკავშირებით, ანუ არის თუ არა მისი მესამე პირზე გადაცემის სამართლებრივი საფუძველი რაიმე საფასურის, კომპენსაციის ან სხვა შეთანხმებით?

Armenpress-თან საუბარში ასეთი მოსაზრება გამოთქვა სამხედრო ანალიტიკოსმა ნარეკ ნერსისიანმა, რომელიც შეეხო თურქულ და აზერბაიჯანულ პრესაში გავრცელებულ ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ თურქეთს შეუძლია რუსული C-400 სარაკეტო სისტემა აზერბაიჯანს გადასცეს.

„რაც შეეხება ამერიკული მხარის უთანხმოებას ამ ობიექტის შესყიდვასთან დაკავშირებით და თურქული მხარისთვის F-35 საბრძოლო თვითმფრინავების მიწოდების საკითხთან დაკავშირებით, უნდა აღინიშნოს, რომ ფორმალურად აშშ მიანიშნებს თურქეთს, რომ თუ ის სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკშია, მას არ შეუძლია მოწინააღმდეგე ბლოკთან მაღალტექნოლოგიური და სამხედრო იარაღის შეძენის კუთხით თანამშრომლობა. C-400 რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემას, მანევრირების თვალსაზრისით, რა თქმა უნდა, აქვს საიდუმლო ინფორმაციის დაჭერისა და რადიო-ფიზიკური მონაცემების გადაცემის უნარი, მაგრამ აქ საკითხი უფრო პოლიტიკურია, რადგან თურქული მხარე პირობა წაეყენა: ან თანამშრომლობს ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსთან, ან სხვაგვარად, ისინი არ ითანამშრომლებენ მასთან ისე, როგორც ნატოს სხვა ქვეყნებთან“, – განაცხადა ნერსისიანმა.

მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს აშკარად ჩანს საბერძნეთთან გაფორმებული შეთანხმებიდან, რადგან ამერიკულმა მხარემ უკვე გადასცა ამ ქვეყანას უახლესი მოდიფიკაციის F-35 მოიერიშე თვითმფრინავების პარტია, ხოლო თურქეთის შემთხვევაში, ჯერ არ არის გაფორმებული ამ კლასის თვითმფრინავების გაყიდვის გარიგება.

კითხვაზე, დათანხმდება თუ არა მოსკოვი თურქეთს C-400 დანადგარების აზერბაიჯანისთვის გადაცემას, ნერსისიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთი, როგორც წესი, არ იჩენს პრინციპებს იარაღის გაყიდვის საკითხში.

„მოსკოვს შეუძლია ერთი და იგივე იარაღი მიჰყიდოს როგორც სტრატეგიულ მოკავშირეებს, ასევე მათ მოწინააღმდეგეებს. უფრო მეტიც, მას შეუძლია მიყიდოს ძველი მოდიფიკაციები თავის მოკავშირეს, ხოლო უფრო თანამედროვე მოწინააღმდეგეებს. საკითხავია, რა სახის გარიგება დაიდო თურქულ მხარესთან C-400-თან დაკავშირებით და რა შესაძლებლობებს იძლევა ეს გარიგება შეძენილი იარაღის მესამე მხარისთვის გადაცემის კუთხით. რუსეთს შეუძლია გაყიდოს ყველაფერი, თუ მისი ეკვივალენტური ფასი გადაიხდება. აქ დასავლეთის პრინციპი არ არსებობს. მაგალითად, წარმოუდგენელია, რომ საფრანგეთი შესაბამის იარაღს მიჰყიდის თავისი მოკავშირის მოწინააღმდეგეს, ირანს“, – განმარტა ჩვენმა თანამოსაუბრემ.

სრ პრემიერ-მინისტრის ნიკოლ ფაშინიანის მიერ აზერბაიჯანის პრეზიდენტს ბოლოდროინდელ შეთავაზებაზე, შეიარაღების კონტროლის შესახებ ერთობლივი შეთანხმების ხელმოწერის შესახებ, ნერსისიანმა განაცხადა, რომ ალიევს უკვე ჰყავს მოკავშირე თურქეთის სახით და ასევე მოაწერა ხელი რუსეთთან სტრატეგიული თანამშრომლობის შეთანხმებას.

„აზერბაიჯანს ასევე აქვს დივერსიფიცირებული შეთანხმებები სხვა ქვეყნებთან იარაღისა და საბრძოლო მასალის მიწოდების შესახებ. ბალანსის თვალსაზრისით, ალიევი არის ისეთ მდგომარეობაში, რომ შეუძლია უგულებელყოს სომხური მხარის შეთავაზება, რასაც ცხადია აკეთებს“, – დაასკვნა სამხედრო ანალიტიკოსმა.

ცოტა ხნის წინ, იზმირში ორგანიზებულ მიტინგზე ერდოღანმა განაცხადა, რომ არსებობს დაბრკოლებები თურქეთის რეგიონული გაძლიერებისთვის. გაზეთმა „მილიეთმა“ თავის მხრივ ტელეკომპანია CNN-Turk-ისა და შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივნის მოადგილის ნულანდის ინტერვიუს მნიშვნელოვანი ნაწილი გადმოსცა. კითხვაზე, აპირებს თუ არა აშშ თურქეთის ჩართვას F-35-ის პროგრამაში, სახელმწიფო მდივნის მოადგილემ თქვა, რომ ვაშინგტონი თავდაპირველად ანკარასთან რუსული C-400 სისტემის საკითხს განიხილავდა და თუ მიღწეულია პროგრესი რუსეთთან, მაშინ აშშ-მ შესაძლოა გადახედოს თავის გადაწყვეტილებას თურქეთის მიმართ.

სამხედრო ექსპერტების აზრით, აშშ ფრთხილობს, რომ რუსეთის საზენიტო სისტემას შეუძლია დაიჭიროს მოწინავე ამერიკული საჰაერო ძალების საიდუმლოებები, ამიტომ ამერიკული მხარე F-35-ს თურქეთს არ მიჰყიდის, ვიდრე  მოწესრიგებული არ იქნება რუსული C-400 რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემის საკითხი.

უთანხმოება ახალი არ არის, ადრე თურქულ და აზერბაიჯანულ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თურქეთს შეუძლია ეს სისტემა გადასცეს აზერბაიჯანს.

მანველ მარგარიანი

ნახეთ მეტი
Back to top button