მთავარიპოლიტიკა

დარჩენილ საკითხებზე მოლაპარაკებები გაგრძელდება. მირზოიანმა და ბაირამოვმა ბერლინში შეთანხმებას მიაღწიეს

ბერლინში გუშინ გაგრძელდა და  დასრულდა სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრებს შორის მოლაპარაკებები. სრ საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მინისტრებმა და მათმა დელეგაციამ განიხილეს „სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობისა და სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების დამყარების შესახებ“ ორმხრივი შეთანხმების პროექტის დებულებების მოსაზრებები. მიღწეულია ორმხრივი შეთანხმება დანარჩენ საკითხებზე დისკუსიის გაგრძელების შესახებ. სხვა დეტალები არ ხმაურდება. სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე სომხურ-აზერბაიჯანული დისკუსიები დაახლოებით რვათვიანი პაუზის შემდეგ გუშინ განახლდა. მინისტრები ორმხრივ და სამმხრივ ფორმატში შეხვდნენ გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრს, ანალენა ბერბოკს. გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა იმედი გამოთქვა, რომ არსებობს სტაბილური მშვიდობის მიღწევის შესაძლებლობა.

გუშინდელი სამმხრივი შეხვედრის შემდეგ მხოლოდ გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა გააკეთა პრესისთვის მოკლე განცხადება, სადაც განაცხადა, რომ რეგიონში სტაბილური მშვიდობის დამყარების შესაძლებლობა არსებობს.

მოვიყვანოთ ანალენა ბურბოკის გამოსვლიდან ამონარიდი: „გილოცავთ თქვენ და თქვენს მთავრობებს იმ სიმამაცისთვის, რომელსაც თქვენ იჩენთ ამ მიზნის მისაღწევად. წინსვლას რეალური ვალდებულება და მონდომება სჭირდება. ბერლინში მოლაპარაკებები უნდა იყოს იმ „პროდუქტიული დისკუსიების“ გაგრძელება, რომელიც ორი კვირის წინ დაიწყო მიუნხენში. გერმანია ცდილობს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის გადაუჭრელი საკითხები მშვიდობიანად და ძალის გამოყენების გარეშე გადაჭრას. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ სამშვიდობო მოლაპარაკებები რაც შეიძლება მალე დასრულდეს“.

თუმცა ექსპერტებს დიდი მოლოდინი არ აქვთ ბერლინში საგარეო საქმეთა მინისტრების მოლაპარაკებებისგან. კავკასიოლოგი კარენ იგითიანი მოლაპარაკებამდე ორი დღით ადრე ალიევის მუქარებს იხსენებს. ის აღნიშნავს, რომ ძალის მუქარა აზერბაიჯანის ერთადერთი სათამაშო ბარათია, ხოლო მისი გამორიცხვის პრინციპი მოლაპარაკებებში არ განიხილება. კავკასიოლოგის თქმით, სწორედ ეს არის მიზეზი იმისა, რომ ბაქო შუამავლების გარეშე ორმხრივი მოლაპარაკებების მომხრეა.

„მესამე მხარეს შეუძლია თქვას: ერთი წუთით, უთანასწორო პირობებში აწარმოებთ მოლაპარაკებას, თქვენ წნევას ახდენთ, მოდი ეს პუნქტიც დავამატოთ, რომ ძალის გამოყენების უფლება არ გაქვთ. ჩვენ ვხედავთ, რომ ის იქ არ არის. ანუ, თავად მთელი პროცესი უკანონოა, რადგან ყოველი დოკუმენტი, რომელიც მიიღება ძალის მუქარით, უკანონოა“.

ბერლინში სამმხრივ შეხვედრამდე გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანალენა ბერბოკმა ორმხრივი შეხვედრები გამართა სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრებთან. ბაირამოვმა დაარწმუნა, რომ ბაქო სავსეა მონდომებით რეგიონში მშვიდობისა და დასახლების პროგრამის წინსვლის საქმეში. მან ასევე განაცხადა, რომ სომხეთის კონსტიტუციაში, კანონებსა და სამართლებრივ და პოლიტიკურ პროცესებში აზერბაიჯანის მიმართ ტერიტორიული პრეტენზიები არსებობს.

ბერბოკ-მირზოიანის ორმხრივი შეხვედრის შესახებ თავის X გვერდზე  სრ საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერი ანი ბადალიანი იტყობინება: „სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა თავის გერმანელ კოლეგას ანალენა ბერბოკს გააცნო სომხეთის მიდგომები სომხეთ-აზერბაიჯანის სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების მოწესრიგების ძირითად საკითხებთან დაკავშირებით, რაც ასევე ასახულია 2023 წლის ოქტომბერში გრანადაში გამართული ოთხმხრივი შეხვედრის შედეგად მიღებულ განცხადებაში, მათ შორის საზღვრის დელიმიტაციის პროცესი 1991 წლის ალმა-ატას დეკლარაციის, ხოლო რეგიონული ინფრასტრუქტურის განბლოკვა სუვერენიტეტისა და იურისდიქციის პატივისცემის პრინციპებზე, ორმხრივობასა და თანასწორობაზე დაყრდნობით განხორციელების ნაწილით“.

გერმანიამ ხელი მოაწერა ამ სამ მნიშვნელოვან პრინციპს სომხეთისთვის, როგორც გრანადაში ოთხმხრივი შეხვედრის მონაწილემ. ამიტომ სომხეთი დათანხმდა საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრის გამართვას ბერლინში.

ამის შესახებ გუშინ ნიკოლ ფაშინიანმა განმარტა, რომელმაც გარკვეული შუქი მოჰფინა სომხური მხარის მოლოდინებს. „სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ბერლინში სხვა პოლიტიკური შინაარსის განხილვა არ შეიძლება. თუ რომელიმე შუამავალი შეეცდება მის გამოყვანას ამ ჩარჩოდან, ეს ჩვენთვის მიუღებელია. იმიტომ, რომ ეს მშვიდობის  შუამავლობას კი არ ნიშნავს, ეს ნიშნავს შუამავლობას ზოგადად მშვიდობის არქიტექტურის ნგრევაში. რა თქმა უნდა, ამის შედეგები კარგი არ იქნება, მაგრამ, მიუხედავად ყველაფრისა, თუ მშვიდობა არ მოხდება ან მოლაპარაკების პროცესი ჩიხში შევა, შედეგები იგივე იქნება“.

ფაშინიანის თქმით, სომხეთი ცალსახად ამბობს, რომ სომხეთს შეუძლია მიიღოს იმ ქვეყნებისა თუ ორგანიზაციების შუამავლობა, რომლებიც ამ სამ პრინციპს ეთანხმებიან.

აღსანიშნავია ისიც, რომ ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის სამსახურის ხელმძღვანელმა ჟოზეპ ბორელმა ევროპარლამენტის სესიაზე სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების მოწესრიგების პროცესზე ისაუბრა და ხაზი გაუსვა, რომ ევროკავშირის მტკიცე ვალდებულება უცვლელი რჩება.

„ჩვენ მზად ვართ მხარი დავუჭიროთ სტაბილურ მშვიდობას, რომელიც დაფუძნებულია ორი ქვეყნის სუვერენიტეტის, საზღვრების ხელშეუხებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის აღიარების პრინციპებზე“, – განაცხადა ბორელმა და აღნიშნა, რომ ისინი უარყოფენ ძალის გამოყენებას ან ძალის გამოყენების მუქარას და განაგრძობენ კონფლიქტების მშვიდობიანი მოგვარების მხარდაჭერას. ბორელის თქმით, ახლა ევროკავშირის პრიორიტეტია სომხეთის მოქნილობის გაძლიერება და იმის უზრუნველყოფა, რომ სომხეთს შეეძლოს დამოუკიდებლად განახორციელოს თავისი საგარეო პოლიტიკური არჩევანი.

შეგახსენებთ, რომ მიუნხენში გერმანიის კანცლერის შუამავლობით სომხეთის პრემიერ-მინისტრისა ნიკოლ ფაშინიანის და აზერბაიჯანის პრეზიდენტის სამმხრივი შეხვედრის შემდეგ, მირზოიან-ბაირამოვის შეხვედრის შესახებ განცხადება ილჰამ ალიევმაც გააკეთა. აღინიშნა, რომ უახლოეს მომავალში ასევე გაიმართება საზღვრის დემარკაციის საკითხებზე კომისიის სხდომა.

ნახეთ მეტი
Back to top button