პოლიტიკა

ინტერვიუს სიმულაცია პოლიტიკური მიზნებისთვის. ბაქოს ციხეებში მყოფებმა იციან, როგორ კეთდება ეს

ბაქო აანონსებს მორიგ შოუს, სადაც აცნობებს, რომ ერთ-ერთმა აზერბაიჯანულმა მედიამ ინტერვიუ ჩაატარა არცახის სამხედრო-პოლიტიკური ხელმძღვანელობის წარმომადგენლებთან. ჯერჯერობით უცნობია, რა შინაარსის იქნება წარმოდგენილი ინტერვიუები, მაგრამ გასაგებია, რატომ იქნება ამ შინაარსის გავრცელება. ექსპერტები მოუწოდებენ უკიდურესად ფრთხილად იყვნენ მათი ინტერპრეტაციების მიმართ, გახსოვდეთ, რომ ეს შინაარსი ბაქოს პოლიტიკურ მიზნებს ემსახურება. შეფასებას ადასტურებენ აზერბაიჯანის ციხეებში გადარჩენილი სომეხი და უცხოელი პატიმრებიც, რომლებიც ტყვეობიდან დაბრუნების შემდეგ საშინელ რეალობაზე ყვებოდნენ.

ეჭვგარეშეა, რომ ის, რასაც აზერბაიჯანი აჩვენებს ან წარმოაჩენს სომეხი პატიმრების სურათებით, ვიდეოებითა და ინტერვიუებით, არის რეალობის დამახინჯებული სურათი, პროპაგანდისტული მიზნით გავრცელებული სიცრუე. ექსპერტებს ეჭვი არ ეპარებათ, რომ ინტერვიუებს ზეწოლით, იძულებითა და მუქარით შექმნილი შინაარსი აქვთ.

ბაქომ კიდევ ერთი შოუ დადგა, სადაც აცნობა, რომ AzTV-მ ინტერვიუ ჩაატარა არცახის ყოფილ პრეზიდენტთან, არაიკ ჰარუთიუნიანთან და შეიარაღებული ძალების ყოფილ სარდალთან, ლევონ მნაცაკანიანთან. ჯერჯერობით გავრცელდა მხოლოდ ინტერვიუების ანონსები, თუმცა ძნელი მისახვედრი არ არის, რა შინაარსის იქნება ინტერვიუები. აზერბაიჯანოლოგი ტათევ ჰაირაპეტიანი მათი განხილვისას სიფრთხილისკენ მოუწოდებს.

„ბაქოში დაკავებულ არცახის სამხედრო-პოლიტიკური ხელმძღვანელობის თემაზე აზერბაიჯანული მასალების გამოყენება, დიდ სიფხიზლესა და სიფრთხილეს მოითხოვს, უნდა გვესმოდეს, რომ ეს ყველაფერი ჩვენს წინააღმდეგ წარმოებული ინფორმაციული და ფსიქოლოგიური ომის ნაწილია. მიზანია მათი ინტერვიუების გამოყენება სომხური საზოგადოების წინააღმდეგ. ამ ადამიანების მიმართ ჩვენი ინდივიდუალური დამოკიდებულების მიუხედავად, უნდა გვესმოდეს, რომ ისინი იმყოფებიან ზეწოლის ქვეშ, მძიმე მდგომარეობაში“.

ჯერჯერობით უცნობია, რა შინაარსის იქნება წარმოდგენილი ინტერვიუები, მაგრამ გასაგებია, რატომ გავრცელდება ეს შინაარსი.

ამ თემას საკუთარი გამოცდილებით არაერთხელ შეეხო რუსი ბლოგერი ალექსანდრე ლაპშინი. ბაქოს ციხიდან გამოსვლის შემდეგ მან დაწვრილებით მოყვა, თუ როგორ გადაიყვანეს ელიტარულ საკანში გადასაღებად, აიძულებდნენ გაეღიმა და შემდეგ ისევ ნამდვილ საკანში გადაიყვანეს, სადაც არ იყო ელემენტარული პირობები, მაგრამ იყო წამების რეჟიმი. აზერბაიჯანის ციხეში შვიდი თვის გატარების შემდეგ ლაპშინი წერს, რომ სომხეთში მცხოვრებ ადამიანებს არ ესმით რა არის აზერბაიჯანი, ვინ არიან აზერბაიჯანელები და რა არის ალიევის რეჟიმი.

წიგნში „50 დღე ტყვეობაში“ აზერბაიჯანული ტყვეობის შესახებ მოგვითხრობს სულიერი მოძღვარი ჰოვსეპ ტერ საჰაკიანიც. 44-დღიანი ომის დროს სომეხი ჯარისკაცების დასახმარებლად არცახში წავიდა, მაგრამ დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. სასულიერო პირთან შეხვედრის შესახებ ალექსანდრე ლაპშინმა Facebook-ზეც დაწერა.

„ის მძიმედ დაშავდა, აზერბაიჯანს ტყვედ ჩაბარდა, სასტიკი წამება და ძალადობა განიცადა. მას და სხვა დატყვევებულ სომეხებს სიკვდილის მუქარით აიძულებდნენ ეთქვათ: „ყარაბაღი აზერბაიჯანია“, ,,ჩვენ მოტყუებით წაგვიყვანეს ფრონტზე აზერბაიჯანელი ძმების წინააღმდეგ საბრძოლველად“. მერე ბაქოს ეკლესიაში წაიყვანეს შოუზე, ვითომ „ტოლერანტობის“ წარმოსაჩენად, რათა ეჩვენებინათ, როგორ პატივს სცემენ აზერბაიჯანელები ქრისტიანობას და  ეკლესიაში ლოცვის უფლებას აძლევენ პატიმარს“.

სომეხი სასულიერო პირი სომხეთში დაბრუნებულ 44 სომეხ ტყვეთა ჯგუფში იყო. ლაპშინს მასთან შეხვედრიდან ამონარიდები მოჰყავს, წერს, რომ აზერბაიჯანელები მას ისევე ეპყრობოდნენ, როგორც სომეხ ტყვეებს და იმავე ქურდახანის ციხეში ყავდათ.

„უეჭველია, რომ სომხები საშინელ წამებასა და ძალადობას განიცდიდნენ. მათ დაჭრილებს სცემეს და აწამებდნენ. მე მსგავსი არაფერი შემემთხვა, აზერბაიჯანელებს ეშინოდათ ჩემი, ხვდებოდნენ, რომ თუ მათ ციხეში მოვკვდები, ეს გაართულებს მათ ურთიერთობას ისრაელთან. შემთხვევითი არ არის, რომ კურდახანის ციხეში ჩემზე თავდასხმიდან ორი საათის შემდეგ დიქტატორმა ალიევმა შემიწყალა და სწრაფად გამგზავნა თელ-ავივში“.

მოგვიანებით, 2021 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით, ევროპულმა სასამართლომ ლაპშინის სახელით დაწერილი წერილები ყალბად მიიჩნია და აზერბაიჯანის ხელისუფლებას უკანონო დაკავებაზე, წამებასა და მკვლელობის მცდელობაზე პასუხისმგებლობა დააკისრა.

საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი არა ღაზარიანი „რადიოლურთან“ საუბარში აზერბაიჯანული ტელეკომპანიის მთიანი ყარაბაღის სამხედრო-პოლიტიკურ ხელმძღვანელობასთან ინტერვიუების შესახებ განცხადებების გავრცელებას პროპაგანდისტულ ველად მიიჩნევს.

„არ არსებობს რაიმე კონკრეტული ნორმა, რომელიც კრძალავს მსგავს ინტერვიუებს, მეორე მხრივ, ხელისუფლება ცდილობს საზოგადოებას წარუდგინოს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ციხეში არიან, მათ სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება. ეს ზედაპირულია. ჰუმანიტარული სამართალი აწესებს გარკვეულ შეზღუდვებს პატიმრობაში მყოფი სამხედრო ტყვეების ფოტოების გამოქვეყნებაზე, თუ ეს არ ლახავს მათ ღირსებას მათი ცხოვრების პირობების ჩვენებით. და ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ ისინი უნდა დათანხმდნენ. თუ ადამიანი ციხეში გასცემს ინტერვიუს, ყველას ესმის, განსაკუთრებით სასამართლოებს, რომ მათი ღირსება თავიდანვე ეჭვქვეშ დგას, რადგან ადამიანი ციხეშია“.

ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სარიბეკიანისა და მისი მემკვიდრეების წარმომადგენელი, საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი არა ღაზარიანი ასევე იხსენებს 2010 წ. 11 სექტემბერს მსხვილფეხა საქონლის ძებნის შედეგად აზერბაიჯანში აღმოჩენილი გეღარქუნიქის რაიონის სოფელ თთუჯურში მცხოვრები 20 წლის მანველ სარიბეკიანის ტყვეობაში ყოფნის დროს მიცემული ინტერვიუს გამოქვეყნების ინციდენტი.

„პირველ რიგში, მათ უნდა მიეცეთ საშუალება ესაუბრონ ნათესავებს, გარდა ამისა, უნდა შეეძლოთ ადვოკატის არჩევა საკუთარი ნებით, ეს მათი უფლებაა. თუ აზერბაიჯანი არ სცემს პატივს ამ უფლებებს, რა შეიძლება ითქვას ინტერვიუზე, რომლითაც ისინი ცდილობენ აჩვენონ, რომ სარგებლობენ გარკვეული თავისუფლებით. სარიბეკიანის მაგალითი რომ მოვიყვანოთ, როცა ის რაღაც ტექსტს კითხულობდა, სომხეთიდან შესაძლებელი იყო იმის დამტკიცება, რომ ტექსტი არ არის სრული, რომ ის არ იძლევა ინტერვიუს, არამედ კითხულობს მის წინ დადებულ ტექსტს, ე.ი. რომ ინტერვიუს ეს იმიტაცია ნაცნობია და სასამართლო პროცესებზე ისინი უარყვეს. ჯერჯერობით ორი მაგალითი გვაქვს, ლაფშინი და სარიბეკიანი, რომლებზეც არსებობს სასამართლო გადაწყვეტილებები“. ყოველ შემთხვევაში, ინტერვიუების სანდოობას ეჭვის თვალით უნდა მივუდგეთ, ამტკიცებს საერთაშორისო სამართლის ექსპერტი და აღნიშნავს, რომ ამ შემთხვევაში ისინი მხოლოდ ბაქოს პოლიტიკურ მიზნებს ემსახურებიან.

ნახეთ მეტი
Back to top button