შვედური ვებსაიტი Blankspot იუწყება, რომ საიდუმლო დოკუმენტის მეშვეობით გაამჟღავნა ინფორმაცია სომხეთში 7 ივნისს გასამართ საპარლამენტო არჩევნებზე რუსეთის პირდაპირი გავლენის შესახებ.
„Armenpress“-ის ცნობით, ვებსაიტმა, კერძოდ, აღნიშნა, რომ გასაიდუმლოებული დოკუმენტის მეშვეობით შეძლო იმის გამჟღავნება, თუ როგორ გეგმავდა რუსეთი სომხეთის მთავრობის პოპულარობის შემცირებას. Blankspot-მა, სანდო წყაროზე დაყრდნობით, აღნიშნა, რომ მან მოიპოვა რუსული დოკუმენტი სახელწოდებით „2026 წლის „ფაშინიანის საწინააღმდეგო“ სამუშაო გეგმა“, რომელშიც აღწერილია როგორც ზოგადი მიზნები, ასევე სამუშაოს განხორციელების კონკრეტული მეთოდები.
ვებსაიტის ცნობით, სხვა საკითხებთან ერთად, დოკუმენტში ნათქვამია, რომ მთავარი მიზანია არჩევნების „პირადად პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის წინააღმდეგ ნდობის ვოტუმის“ სახით წარმოჩენა.
„ასევე აღწერილია სომხეთის მთავრობის გავლენის შეზღუდვის მცდელობები 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნებამდე. კიდევ ერთი მიზანია, ხელი შეუშალონ ფაშინიანს არჩევნებამდე „პოლიტიკური იმიჯის“ შეცვლაში ან „მოდერნიზაციაში“. თუმცა, დოკუმენტში არ არის მითითებული, რომელ ოპოზიციურ პარტიას ანიჭებს რუსეთი უპირატესობას ფაშინიანის „სამოქალაქო კონტრაქტის“ პარტიასთან შედარებით. ამის ნაცვლად, აღწერილია ინსტრუმენტები, რომლებიც უნდა იქნას გამოყენებული საზოგადოებრივ აზრზე გავლენის მოხდენისთვის. წინადადებებს შორისაა გეგმა, რომელიც 2025 წლის შემოდგომისთვის სოციალურ ქსელებში პრორუსული ნარატივების რაოდენობას სამჯერ გაზრდის, დღეში ერთი მილიონი ნახვიდან სამ მილიონამდე“, – წერს ვებსაიტი. აღნიშნულია, რომ დოკუმენტის თანახმად, ინტერნეტში რუსეთთან დაკავშირებული აზრის ლიდერების რაოდენობა 15-დან დაახლოებით 40 პირამდე უნდა გაიზარდოს. დოკუმენტში ასევე ნათქვამია, რომ მათგან ყველაზე გამორჩეულებმა არჩევნებამდე ოპოზიციურ პარტიებში არჩევითი თანამდებობები უნდა დაიკავონ. ასევე აღწერილია სოციალურ მედიაში ე.წ. „ყალბი დროშის“ კამპანიები, მმართველი პარტიის კამპანიის წინააღმდეგ მიზნობრივი კომენტარების კამპანიები და „სტრინგერული ჯგუფების“ შექმნა საარჩევნო კამპანიის დროს ექსკლუზიური კონტენტის შესაქმნელად. ‹‹Blankspot-მა შეძლო დოკუმენტის ავთენტურობისა და წარმომავლობის გადამოწმება, თუმცა შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ რამდენად განხორციელდა სტრატეგია რეალურად ან რამდენად მნიშვნელოვანია ის არჩევნების წინ რუსეთის გავლენის მოხდენისთვის. თუმცა, დოკუმენტის რამდენიმე ასპექტი შეესაბამება სომხეთში ბოლო დროს განვითარებულ მოვლენებს. დოკუმენტის განხილვისას Blankspot-მა დაადგინა, რომ ის წარმოიშვა მასალებიდან, რომლებიც მოპოვებულია რუსეთის სადაზვერვო სამსახურებში მომუშავე პირის 2026 წლის მარტამდე მესამე მხარის მიერ ჰაკერული თავდასხმის შედეგად. მისი საქმიანობა სომხეთში ასახავს დოკუმენტის შინაარსს. სომხეთში პირი მონაწილეობდა კონფერენციებსა და სემინარებში, ხვდებოდა ოპოზიციურ პოლიტიკოსებს და ხშირად აკეთებდა კომენტარს მედიაში ქვეყნის პოლიტიკურ მოვლენებზე. „მესიჯი ხშირად ერთი და იგივე იყო: რომ სომხეთი რუსეთისგან სახიფათო გზას ადგას“, – წერს ვებსაიტი.
ვებსაიტის დაკვირვების თანახმად, საპარლამენტო არჩევნების წინ სომხეთში რუსეთის გავლენის შესახებ დებატებმა აიძულა სომხეთის მთავრობა, ჯერ კიდევ 2025 წლის დეკემბერში მიემართა ევროკავშირისთვის დახმარებისთვის რუსეთის გავლენის წინააღმდეგ საბრძოლველად, იგივე ტიპის მხარდაჭერა, რაც მოლდოვას გასული წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს გაუწიეს.
ვებსაიტზე მოყვანილია ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელის, კაია კალასის სიტყვები, რომელმაც განაცხადა, რომ იგივე ქსელები, რომლებიც ადრე მოლდოვაში მოქმედებდნენ, ახლა სომხეთშიც მოქმედებენ.
„მსგავსი ეჭვები მეზობელ საქართველოს მიმართაც იყო, სადაც 2024 წლის არჩევნების დროს ევროკავშირის მხრიდან არანაირი სპეციალური დახმარების ზომები არ შეთავაზებულა. აპრილში მეტამ სომხეთში დაახლოებით 70 Facebook ანგარიში და გვერდი დახურა, რომლებიც ყალბად იქნა მიჩნეული. ამავდროულად, რუსმა ოფიციალურმა პირებმა არაერთხელ დაადანაშაულეს სომხური სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები „ანტირუსული ნარატივების“ გავრცელებაში. დოკუმენტი ნათლად აჩვენებს, რომ რუსული გავლენა, პირველ რიგში, კლასიკური გაგებით პროპაგანდას არ ეხება. ეს ეხება სოციალურ ინჟინერიას, საზოგადოებაში უნდობლობისა და პოლარიზაციის შექმნას. „ისინი არა მხოლოდ ადამიანების აზროვნებაზე, არამედ მათ პოლიტიკურ რეაქციებზე, გრძნობებსა და ქმედებებზეც ცდილობენ გავლენის მოხდენას. საბჭოთა ეპოქაში ეს რეფლექსური კონტროლის სახელით იყო ცნობილი. და ის ხორციელდება უაღრესად სისტემატური, მონაცემებზე დაფუძნებული და ორგანიზებული მანერით, თითქმის თანამედროვე სარეკლამო კამპანიების ან ფსიქოლოგიური ოპერაციების მსგავსად. სომხეთის შემთხვევა ამის კიდევ ერთი დასტურია“, – წერს ვებსაიტი.
