თუ რუსეთი გაზის ფასს გაზრდის, სომხეთი გამოსავალს იპოვის: ჩვენ რამდენიმე სცენარი გვაქვს განსახილველად – ექსპერტი
პოლიტიკურ და სამხედრო საკითხებში ექსპერტმა, ქალთა და გლობალური უსაფრთხოების არქიტექტურის ანალიტიკური ცენტრის ხელმძღვანელმა, არმინე მარგარიანმა, Factor TV-ზე ისაუბრა სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობებში დაძაბულობაზე, მის ძირითად მიზეზებსა და სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების პერსპექტივებზე.
სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობების ბოლოდროინდელ ესკალაციაზე საუბრისას, არმინე მარგარიანმა აღნიშნა, რომ ისინი ბუნებრივად ვითარდება, რადგან ორი ქვეყნის ინტერესები და დღის წესრიგი დიდი ხანია წინააღმდეგობრივია.
„პირველ რიგში, ეს არის დინამიურად განვითარებადი ურთიერთობები. რა თქმა უნდა, ნეგატიური გაგებით, მაგრამ ეს არის დინამიურად განვითარებადი ურთიერთობები, რადგან დღის წესრიგი დიდი ხანია განსხვავებულია, დიდი ხანია აშკარაა, რომ ჩვენი ეროვნული უსაფრთხოების სისტემები არა მხოლოდ არ ემთხვევა, არამედ ეწინააღმდეგება ერთმანეთს ბევრ, ბევრ საკითხში“, – აღნიშნა მან.
ექსპერტის თქმით, დაძაბულობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი სამხრეთ კავკასიის რკინიგზის კონცესიის ხელშეკრულებაა, რომელიც რუსეთისთვის სომხეთზე გავლენის მთავარი ბერკეტია.
„რუსეთი ძალიან კარგად ხვდება, რომ თუ ამ უფლებას, ის მთლიანად დაკარგავს სომხეთს. რადგან ეს არის მთავარი ბერკეტი, ფაქტობრივად, მის ხელში, რომელიც არ მისცემს სომხეთს საშუალებას, გააცნობიეროს ის იმპულსი, რომლითაც ის შექმნილია, მაგალითად, TRIPP, რაც არ მისცემს მას საშუალებას, ეკონომიკური თვალსაზრისით დაუახლოვდეს ევროკავშირს.“
მარგარიანის თქმით, რუსეთმა უკვე დაკარგა რეალური გავლენა სომხეთზე და ეკონომიკური ბერკეტები მისი ბოლო ინსტრუმენტებია.
„ვფიქრობ, მათ კარგად ესმით, რომ მათ უკვე დიდი ხანია დაკარგეს სომხეთი. მათ აღარ აქვთ რეალური ინსტრუმენტები სომხეთთან დაკავშირებით. მათთვის მთავარი მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი, რომელშიც ამდენი ინვესტიცია ჩადეს, იყო წინასაარჩევნო პერიოდში პოლიტიკური სიტუაციის შეცვლა მათი მარიონეტული ძალების მეშვეობით, მაგრამ სინამდვილეში ეს ვერ შეძლეს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მათ ეს ბერკეტიც დაკარგეს“.
სომხეთი-აზერბაიჯანის ურთიერთობების პერსპექტივებზე საუბრისას, ექსპერტმა იწინასწარმეტყველა, რომ სამშვიდობო ხელშეკრულებას უახლოეს მომავალში ხელი არ მოეწერება, რადგან აზერბაიჯანი ამას შიდა აუდიტორიისთვის მიცემული დაპირებების დარღვევად მიიჩნევს.
„მე ვერ ვხედავ სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის შეთანხმების ხელმოწერის შესაძლებლობას. ვერ ვხედავ ამას, რადგან ალიევი ამ ნაბიჯს ზუსტად იმისთვის არ გადადგამს, რომ საკუთარი შიდა მეტყველება შეინარჩუნოს, რადგან თუ შენიშნეთ, როგორ საუბრობდნენ, ისინი ჩვენს არჩევნებს აძლევენ მათ. ისინი შეთანხმებას არ მოაწერენ ხელს, რათა თავიანთი შიდა აუდიტორია შეინარჩუნონ“.
თუმცა, მისი თქმით, შეთანხმების არარსებობა არ გამორიცხავს დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარებას.
„აქ კიდევ ერთი კითხვა ჩნდება: ძალიან კარგი, თუ ხელშეკრულებას ხელი არ მოეწერება, დიპლომატიური ურთიერთობები არ იქნება, როგორ ვითარდება ურთიერთობები და გვინდა, რომ ხელშეკრულება არ გვქონდეს, მაგრამ დიპლომატიური ურთიერთობებიც არ გვქონდეს? აქ მოვისმინე გარკვეული მოსაზრებები, რომ შესაძლებელია ხელშეკრულება არ გვქონდეს, მაგრამ დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდეს“․
