სომხეთის მთიანეთის ვეშაპის ქვებზე ახალი კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალ „Heritage Science“-ში.
ფიზიკისა და მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორ ვაჰაგნ გურზადიანის და ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორის არსენ ბობოხიანის სტატია „ვეშაპის ეპოქის უნიტარული საზოგადოება სომხეთის მთიანეთში, დაახლ. ძვ. წ. 4000 წელი: მონაცემთა ანალიზის შედეგები“ გამოქვეყნდა საერთაშორისო სამეცნიერო პლატფორმაზე „Nature Partner Journals – Heritage Science“.
„Armenpress“-ის ცნობით, ამის შესახებ იტყობინება სომხეთის რესპუბლიკის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია.
„Heritage Science“-ის მიერ ეს მეორე შეხებაა სომხური ვეშაპის ქვების შესახებ. 2025 წელს იმავე ავტორებმა გამოაქვეყნეს სტატია „ვეშაპის ქვის ძეგლები, როგორც სომხეთის მთიანეთის პრეისტორიული საკულტო ძეგლები“. სტატიამ „ვეშაპის სტელები, როგორც სომხეთის მთიანეთის კულტისადმი მიძღვნილი პრეისტორიული ძეგლები: მონაცემთა ანალიზი და ინტერპრეტაცია“ ფართო გამოხმაურება ჰპოვა.
ახალი სტატია წინას გაგრძელებაა, რომელიც დამატებითი სტატისტიკური ანალიზით არის შევსებული და წარმოდგენილია უფრო დიდი ეპოქის სოციალურ კონტექსტში.
აღნიშნულია, რომ პირველ სტატიაში ავტორებმა ვეშაპის სტელების შესახებ მონაცემების სტატისტიკური ანალიზით აჩვენეს, რომ ისინი მჭიდრო კავშირში იყვნენ წყლის თაყვანისცემის რესურსებით ინტენსიურ, მაგრამ არაუტილიტარულ კულტურულ ფენომენთან, რადგან ისინი დაკავშირებული იყო მაღალმთიან წყაროებთან და პრეისტორიულ სარწყავ სისტემებთან.
ამჟამინდელ მიმოხილვაში აღნიშნულია, რომ სომხეთის მთიანეთში ვიშაპის ეპოქა ხასიათდებოდა უნიტარული, ორგანიზებული საზოგადოებით, რომელსაც შეეძლო რესურსებით ინტენსიური წყლის კულტის განხორციელება და მთის ფართო სარწყავი სისტემების ექსპლუატაცია.
