ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებათა ოფისმა (OSCE/ODIHR) დღეს დაადასტურა გადაწყვეტილება სომხეთში 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნებზე დასაკვირვებლად არჩევნების სადამკვირვებლო მისიის გაგზავნის შესახებ. მისია სომხეთის ხელისუფლების მოწვევით შეიქმნა და წინასაარჩევნო საჭიროებების შეფასების შედეგებს ეფუძნება.
მისიის 13 ექსპერტისგან შემდგარი ძირითადი ჯგუფი ერევანში იმუშავებს იანეზ ლენარჩიჩის ხელმძღვანელობით. 1 მაისიდან მთელი ქვეყნის მასშტაბით 30 გრძელვადიანი დამკვირვებელი განლაგდება. ODIHR ასევე 250 მოკლევადიან დამკვირვებელს განალაგებს, რომლებიც სომხეთში არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე ჩავლენ. ძირითადი ჯგუფის ექსპერტები და გრძელვადიანი დამკვირვებლები ეუთოს 28 წევრი სახელმწიფოს წარმომადგენლები არიან.
„ეს არჩევნების სადამკვირვებლო მისია შეაფასებს საარჩევნო პროცესის ყველა ეტაპს ეუთოს ვალდებულებებისა და დემოკრატიული არჩევნების სხვა საერთაშორისო ვალდებულებებისა და სტანდარტების გათვალისწინებით“, – თქვა ლენარჩიჩმა. „ჩვენ დავაკვირდებით არა მხოლოდ თავად არჩევნებს, არამედ იმ გარემოსაც, რომელშიც ისინი ჩატარდება“. მისია ყურადღებით დააკვირდება ყველა ძირითად საარჩევნო პროცესს, მათ შორის წინასაარჩევნო კამპანიას (მათ შორის სოციალურ მედიაში), საარჩევნო კამპანიის დაფინანსებას, არჩევნების ადმინისტრირებას ეროვნულ, რეგიონულ და სათემო დონეზე, სამართლებრივ ჩარჩოს, ხელისუფლების მიერ დეზინფორმაციის გამოსავლენად შექმნილ ინსტიტუციურ მექანიზმებს, მედიაში გაშუქებას და საარჩევნო დავების გადაწყვეტის პროცესს. დამკვირვებლები ასევე შეაფასებენ ODIHR-ის წინა რეკომენდაციების შესრულების პროგრესს.
„ჩვენი დაკვირვების ფარგლებში, ჩვენ შევხვდებით საარჩევნო პროცესებში ჩართულ და დაზარალებულ მხარეებს (ხელისუფლებიდან და პოლიტიკური პარტიებიდან დაწყებული სამოქალაქო საზოგადოებით, მედიითა და საერთაშორისო საზოგადოებით დამთავრებული) როგორც დედაქალაქში, ასევე მთელი ქვეყნის მასშტაბით“, – აღნიშნა ლენარჩიჩმა. „ეს მიდგომა საშუალებას მოგვცემს, შევქმნათ სომხეთში მიმდინარე საარჩევნო პროცესების ყოვლისმომცველი და დაბალანსებული სურათი“.
არჩევნების დღეს, ODIHR-ის მისიას შეუერთდებიან ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის და ევროპის პარლამენტის დელეგაციები.
არჩევნებამდე დაახლოებით ორი კვირით ადრე, ODIHR გამოაქვეყნებს შუალედურ ანგარიშს, რათა საზოგადოებას და მედიას აცნობოს მისიის საქმიანობის შესახებ. არჩევნებიდან მეორე დღეს, მისიის წინასწარი დასკვნები და შედეგები წარმოდგენილი იქნება ერთობლივ პრესკონფერენციაზე. საბოლოო ანგარიში, რომელიც შეიცავს ყოვლისმომცველ შეფასებას და პროცესის გაუმჯობესების რეკომენდაციებს, გამოქვეყნდება არჩევნების შემდგომ თვეებში.
დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებათა დამცველი ოფისი (ODIHR) სომხეთში 12 არჩევნებს დააკვირდა, რომელთაგან ბოლო 2021 წლის ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები იყო. ODIHR-ის სადამკვირვებლო საქმიანობის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის სომხეთში ეწვიეთ ვებგვერდს „არჩევნები სომხეთში| ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია“.
ODIHR ახორციელებს არჩევნების სადამკვირვებლო მისიებს ეუთოს რეგიონში. ეს სადამკვირვებლო მისიები აფასებენ, თუ რამდენად არის დაცული ფუნდამენტური თავისუფლებები საარჩევნო კამპანიის დროს და უზრუნველყოფილია თუ არა თანასწორობა, ინკლუზიურობა, პოლიტიკური პლურალიზმი, ნდობა, გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება. ODIHR-ის არჩევნების სადამკვირვებლო მანდატის საფუძველია 1990 წელს ეუთოს კოპენჰაგენის სამიტზე მიღებული დოკუმენტი. ოფისის დაარსებიდან 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, ODIHR-მა 470-ზე მეტი მისია გაგზავნა.
