ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების ცენტრის ტექნიკური მხარდაჭერით, ერევანში გაიმართა სემინარი სახელწოდებით „ბირთვული უსაფრთხოების საფრთხის შეფასება და დიზაინზე დაფუძნებული საფრთხეების მართვა“. ღონისძიება ორგანიზებული იყო სომხეთის რესპუბლიკის ბირთვული უსაფრთხოების მარეგულირებელი კომიტეტისა და აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტის ბირთვული უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაციის ფარგლებში მოქმედი სანდიას ეროვნული ლაბორატორიების მიერ. ამის შესახებ NEWS-ი იტყობინება ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის ოფიციალური ვებგვერდიდან.
სემინარს ესწრებოდნენ ექსპერტები შეერთებული შტატებიდან, ასევე სომხეთის ბირთვული მარეგულირებელი ორგანოს, სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის, სომხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს, საგარეო დაზვერვის სამსახურის, ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის, შინაგან საქმეთა სამინისტროს და სახელმწიფო შემოსავლების კომიტეტის წარმომადგენლები.
ღონისძიების მთავარი მიზანი იყო ბირთვული უსაფრთხოების საფრთხეების შეფასებისა და საპროექტო საფუძვლიანი საფრთხის შეფასებაზე დაფუძნებული ფიზიკური დაცვის სისტემების შემუშავების განსამტკიცებლად სომხეთის შესაძლებლობების გაძლიერება, რათა უზრუნველყოფილიყო სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის უსაფრთხოება.
მონაწილეებმა განიხილეს ატომური ელექტროსადგურების რადიოლოგიური დივერსიისგან დაცვის მიმდინარე გამოწვევები, მოიხსენიეს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპები და განიხილეს ფიზიკური დაცვის სისტემების ეფექტურობის შეფასების მეთოდები.
განხილული ძირითადი თემები იყო:
• საფრთხის შეფასება: პოტენციური გარე ან შიდა/საკუთარი მოწინააღმდეგეების მოტივების, განზრახვებისა და შესაძლებლობების შეფასება.
• ახალი რისკები: კიბერ საფრთხეების, სხვა გაუთვალისწინებელი საფრთხეების და პოტენციური მოწინააღმდეგეების მიერ უპილოტო საფრენი აპარატების (UAV) გამოყენების წინააღმდეგ ბრძოლა.
• სცენარის წვრთნები: თავდასხმის სცენარების შემუშავება Lone Pine ატომური ელექტროსადგურის მოდელის გამოყენებით, მაგიდის წვრთნების ჩატარება და ძალის წინააღმდეგ წვრთნების დაგეგმვა ფიზიკური დაცვის სისტემების მუშაობის შესაფასებლად.
ღონისძიებამ ხაზი გაუსვა სახელმწიფო ორგანოებსა და ბირთვულ ოპერატორებს შორის მჭიდრო თანამშრომლობის მნიშვნელობას ბირთვული უსაფრთხოების გასაძლიერებლად, ბირთვული ტერორიზმის რისკების შესამცირებლად და ბირთვული ენერგიის უსაფრთხო და მშვიდობიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად.
სემინარმა ასევე კიდევ ერთხელ დაადასტურა სომხეთის რესპუბლიკასა და შეერთებულ შტატებს შორის მიმდინარე თანამშრომლობა ბირთვული უსაფრთხოების სფეროში, საერთაშორისო სტანდარტებიბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების ცენტრის ტექნიკური მხარდაჭერით, ერევანში გაიმართა სემინარი სახელწოდებით „ბირთვული უსაფრთხოების საფრთხის შეფასება და პროექტზე დაფუძნებული საფრთხეების მართვა“. ღონისძიება ორგანიზებული იყო სომხეთის რესპუბლიკის ბირთვული უსაფრთხოების მარეგულირებელი კომიტეტისა და აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტის ბირთვული უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაციის ფარგლებში მოქმედი სანდიას ეროვნული ლაბორატორიების მიერ. ამის შესახებ NEWS-ი იტყობინება ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის ოფიციალური ვებგვერდიდან.
სემინარს ესწრებოდნენ ექსპერტები შეერთებული შტატებიდან, ასევე სომხეთის ბირთვული მარეგულირებელი ორგანოს, სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის, სომხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს, საგარეო დაზვერვის სამსახურის, ეროვნული უსაფრთხოების სამსახურის, შინაგან საქმეთა სამინისტროს და სახელმწიფო შემოსავლების კომიტეტის წარმომადგენლები.
ღონისძიების მთავარი მიზანი იყო ბირთვული უსაფრთხოების საფრთხეების შეფასებისა და საპროექტო საფუძვლიანი საფრთხის შეფასებაზე დაფუძნებული ფიზიკური დაცვის სისტემების შემუშავების განსამტკიცებლად სომხეთის შესაძლებლობების გაძლიერება, რათა უზრუნველყოფილიყო სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის უსაფრთხოება.
მონაწილეებმა განიხილეს ატომური ელექტროსადგურების რადიოლოგიური დივერსიისგან დაცვის მიმდინარე გამოწვევები, მოიხსენიეს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს შესაბამისი სახელმძღვანელო პრინციპები და განიხილეს ფიზიკური დაცვის სისტემების ეფექტურობის შეფასების მეთოდები.
განხილული ძირითადი თემები იყო:
• საფრთხის შეფასება: პოტენციური გარე ან შიდა/საკუთარი მოწინააღმდეგეების მოტივების, განზრახვებისა და შესაძლებლობების შეფასება.
• ახალი რისკები: კიბერ საფრთხეების, სხვა გაუთვალისწინებელი საფრთხეების და პოტენციური მოწინააღმდეგეების მიერ უპილოტო საფრენი აპარატების (UAV) გამოყენების წინააღმდეგ ბრძოლა.
• სცენარული წვრთნები: თავდასხმის სცენარების შემუშავება Lone Pine ატომური ელექტროსადგურის მოდელის გამოყენებით, მაგიდის წვრთნების ჩატარება და ძალის წინააღმდეგ წვრთნების დაგეგმვა ფიზიკური დაცვის სისტემების მუშაობის შესაფასებლად.
ღონისძიებამ ხაზი გაუსვა სახელმწიფო ორგანოებსა და ბირთვულ ოპერატორებს შორის მჭიდრო თანამშრომლობის მნიშვნელობას ბირთვული უსაფრთხოების გასაძლიერებლად, ბირთვული ტერორიზმის რისკების შესამცირებლად და ბირთვული ენერგიის უსაფრთხო და მშვიდობიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად.
სემინარმა ასევე კიდევ ერთხელ დაადასტურა სომხეთის რესპუბლიკასა და შეერთებულ შტატებს შორის მიმდინარე თანამშრომლობა ბირთვული უსაფრთხოების სფეროში, საერთაშორისო სტანდარტებისა და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს სახელმძღვანელო პრინციპების შესაბამისად.სა და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს სახელმძღვანელო პრინციპების შესაბამისად.
