ევროკავშირის ახალი იმპულსები სომხეთისთვის: ბრიუსელის მხარდაჭერა პრაქტიკულ ფაზაში შედის
ევროკავშირი აგრძელებს სომხეთთან პარტნიორობის გაღრმავებას ეკონომიკური და პოლიტიკური მხარდაჭერის ახალი ნაბიჯებით. ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი ივლისის დასაწყისში რეგიონული ვიზიტით ბაქოსა და ერევანში გაემგზავრება.
ამ ვიზიტამდე ბრიუსელმა უკვე გამოაცხადა ფინანსური მხარდაჭერა და ახალი სავაჭრო შესაძლებლობები სომხეთისთვის. რა არის ამ ვიზიტის მიზნები და რას შეიძლება ნიშნავდეს ის სომხეთ-ევროკავშირის ურთიერთობების შემდგომი განვითარებისთვის?
ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი 1 ივლისს ბაქოს ეწვევა და 2-3 ივლისს ერევანში იქნება. ამის შესახებ წერს Politico. გაზეთი ასევე იუწყება, რომ ევროკავშირის გაფართოების კომისარი მარტა კოსი ასევე შეუერთდება ამ რეგიონულ ვიზიტს. Politico-მ ევროკავშირის ერთ-ერთი წარმომადგენლის სიტყვები მოიყვანა მაღალი რანგის ევროპელი ოფიციალური პირების ვიზიტის მიზნებთან დაკავშირებით:
„ჩვენ ვნახეთ, რომ ქვეყანა რუსეთის მხრიდან ინტენსიური და თანმიმდევრული ზეწოლის ქვეშაა. ვიზიტი იქნება მხარდაჭერის ძლიერი სიგნალი, უკვე გაწეული კონკრეტული მხარდაჭერის შემდეგ“.
ადრე, 18 ივნისს, სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა ლუქსემბურგში ევროკავშირის ქვეყნებს მოუწოდა, დააჩქარონ სომხეთისთვის დახმარების ზომები, რუსეთის მიერ ბოლო დროს დაწესებული შეზღუდვების გათვალისწინებით.
23 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ ევროკომისიამ სომხეთს 34 მილიონი ევროს საგანგებო დახმარება გამოუყო რუსული შეზღუდვებით დაზარალებული კერძო სექტორის დასახმარებლად. ეს გადაწყვეტილება ბრიუსელის მიერ გამოცხადებული უფრო ფართო დახმარების პაკეტის ერთ-ერთი პირველი პრაქტიკული ნაბიჯია. ამის შესახებ ევროკავშირის წარმომადგენლობის განცხადებაშია ნათქვამი სომხეთში.
„პრეზიდენტ ფონ დერ ლაიენსა და პრემიერ-მინისტრ ფაშინიანს შორის სატელეფონო საუბრიდან სულ რაღაც ორი კვირის შემდეგ, ევროკავშირი უკვე ასრულებს სომხეთისა და მისი ხალხის მხარდაჭერის ვალდებულებებს. ეს ფინანსური დახმარება პრეზიდენტ ფონ დერ ლაიენის მიერ გამოცხადებული ყოვლისმომცველი დახმარების პაკეტის პირველი ტრანშია, რომელიც მოიცავს ვაჭრობის ხელშეწყობისა და სოლიდარობის ზომებს სომხეთის ეკონომიკური მდგრადობის გასაძლიერებლად“.
ურსულა ფონ დერ ლაიენი სომხეთს მაისშიც ეწვია. იგი დაესწრო ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების მე-8 სამიტს. ამ მაღალი დონის ღონისძიებაზე მიღწეული შეთანხმებების საფუძველზე, ევროკავშირი და სომხეთი გააგრძელებენ მჭიდრო თანამშრომლობას ბიზნეს კავშირების გაღრმავებისა და სომეხი მწარმოებლებისთვის ბაზარზე წვდომის გაფართოების მიზნით. ევროკავშირის დელეგაცია სომხეთში იუწყება:
„სავაჭრო შეზღუდვებით დაზარალებული სექტორები, მათ შორის აგროსასურსათო, ყვავილების მოყვანა და სხვა ექსპორტზე ორიენტირებული სექტორები, დამატებით მხარდაჭერას მიიღებენ ვაჭრობის ხელშეწყობის ინიციატივების, ბიზნესის განვითარების ღონისძიებებისა და ბაზარზე წვდომის გაზრდის მიზნით მიზნობრივი პროგრამების მეშვეობით. ევროკავშირი-სომხეთის ეკონომიკური მდგრადობის სამუშაო ჯგუფი რეგულარულად აგრძელებს შეხვედრებს ამ ღონისძიებების განხორციელების ხელმძღვანელობისა და მონიტორინგის მიზნით.“
გაფართოების მოლაპარაკებების საკითხებში ევროკავშირის კომისარი მარტა კოსი ასევე ეწვევა სომხეთს, რათა განიხილოს და ხელი შეუწყოს პარტნიორობის ფარგლებში შემდგომ პრაქტიკულ ნაბიჯებს. ამასთან დაკავშირებით მან განაცხადა:
„ევროკავშირი მტკიცედ დგას სომხეთის, როგორც სუვერენული, დემოკრატიული და დამოუკიდებელი ქვეყნის, გვერდით. ჩვენ ვუზრუნველყოფთ არა მხოლოდ ფინანსურ მხარდაჭერას, არამედ ვეხმარებით სომხეთს მეზობლებთან და ევროპასთან ვაჭრობის ხელშეწყობაში. ეს არის ევროპული სოლიდარობის პრაქტიკული გამოვლინება ჩვენი ერთ-ერთი უახლოესი პარტნიორის მიმართ.“ ცნობილია, რომ ევროკავშირი განიხილავს სომხეთისთვის შეღავათიანი სავაჭრო რეჟიმის შემოღების შესაძლებლობას. ეს ეხება ავტონომიურ სავაჭრო ზომებს (ATM), რომლის მიხედვითაც გარკვეული სომხური პროდუქტები შეიძლება შევიდეს ევროპის ბაზარზე საბაჟო გადასახადებისა და რაოდენობრივი შეზღუდვების გარეშე. ჯერ არ არის გამოცხადებული, კონკრეტულად რომელ პროდუქტებს მოიცავს ეს რეჟიმი. ამავდროულად, ცნობილია, რომ ევროკავშირი, როგორც წესი, იყენებს ამგვარ ინსტრუმენტებს პარტნიორი ქვეყნების მიმართ, რათა დაეხმაროს მათ ეკონომიკური სირთულეების დროს, ხელი შეუწყოს ეკონომიკურ სტაბილიზაციას და გააფართოვოს ინტეგრაცია ევროპულ ბაზართან. ამრიგად, ევროკავშირი სომხეთს სთავაზობს არა მხოლოდ სასწრაფო ფინანსურ მხარდაჭერას, არამედ დამატებით შესაძლებლობებს ევროპულ ბაზარზე უფრო ღრმა ინტეგრაციისთვის.
