16 ივლისის სხდომაზე სომხეთის მთავრობამ დაამტკიცა კანონპროექტი აშშ-სთან „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“ (TRIPP) პროექტზე სტრატეგიული თანამშრომლობის შესახებ ჩარჩო შეთანხმების რატიფიცირების შესახებ. ეს ოფიციალურად იწყებს დოკუმენტის რატიფიცირების შიდა პროცესს.
„ჩვენ ვიწყებთ სომხეთსა და აშშ-ს შორის TRIPP პროექტზე სტრატეგიული თანამშრომლობის შესახებ ჩარჩო შეთანხმების რატიფიცირების პროცესს. გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, პროექტს დადგენილი პროცედურის შესაბამისად, საკონსტიტუციო სასამართლოში გავაგზავნით“, – განაცხადა სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა მთავრობის სხდომაზე.
„TRIPP Development Company“ მიიღებს მიწის გამოყენებისა და მშენებლობის უფლებებს მითითებულ ზონებში საწყისი 49 წლის ვადით, რომლის განმავლობაშიც წილები განაწილდება 74 პროცენტით აშშ-სთვის და 26 პროცენტით სომხეთისთვის. ამ ვადის გასვლის შემდეგ, მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით, შეთანხმება შეიძლება გაგრძელდეს კიდევ 50 წლით, რის შედეგადაც სომხეთის წილი კომპანიაში 49 პროცენტამდე გაიზრდება.
ამ ყველაფრის მიუხედავად, სომხეთის რესპუბლიკა სრულად ინარჩუნებს თავის სუვერენიტეტს და სრულ იურისდიქციას სახელმწიფო საზღვრის მართვაზე, სასაზღვრო კონტროლზე, საბაჟო ადმინისტრირებასა და ქვეყანაში განხორციელებულ ყველა საბაჟო პროცესზე.
შიდა კანონმდებლობისა და საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესაბამისად, სომხეთი კვლავაც ექსკლუზიურ პასუხისმგებლობას მიიღებს უსაფრთხოებისა და სამართალდამცავი საქმიანობის, სასაზღვრო კონტროლისა და სასაზღვრო უსაფრთხოების, საბაჟო და მიგრაციის კონტროლის საკითხებზე. გადასახადებისა და მოსაკრებლების სახელმწიფო ბიუჯეტში გადატანა, სახელმწიფო საინფორმაციო სისტემების ფუნქციონირება, ასევე სახელმწიფო ადმინისტრაციული ფუნქციები და ზოგადი კონტროლი ასევე რჩება სახელმწიფოს იურისდიქციაში.
2026 წლის 26 მაისს ერევანში სომხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა და აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ TRIPP-ის სტრატეგიული ჩარჩო შეთანხმების პარაფირება მოახდინეს. რამდენიმე დღის შემდეგ, 1 ივნისს ვაშინგტონში და 4 ივნისს ერევანში, მხარეებმა ოფიციალურად მოაწერეს ხელი დოკუმენტს.
TRIPP-ის სტრატეგიული ჩარჩო შეთანხმების ხელმოწერას წინ უძღოდა ორი მნიშვნელოვანი მოვლენა. თავდაპირველად, 2025 წლის 8 აგვისტოს, აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის თანდასწრებითა და ჩვენებით, სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერეს მშვიდობის დეკლარაციას და სხვა დაკავშირებულ დოკუმენტებს. შემდეგ, 2026 წლის 13 იანვარს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა ხელი მოაწერეს TRIPP-ის განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტს.
