თუ რუსეთი სრულ შეზღუდვებს დააწესებს, ჩვენ საქონლის ექსპორტს არ განვახორციელებთ, სომხეთის ეკონომიკისთვის ზიანი 1-დან 1.5%-მდე იქნება. არმენ ქთოიანი

სომხეთის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკის საბჭოს წევრმა, არმენ ქთოიანმა, Factor TV-ზე ისაუბრა რუსეთის ფედერაციის მიერ სომხური საქონლის იმპორტზე დაწესებული შეზღუდვების შესაძლო გავლენაზე სომხეთის ეკონომიკაზე. მიუხედავად ზოგიერთი ექსპერტის შეშფოთებისა ეკონომიკის რეალური სექტორის შესაძლო კოლაფსის შესახებ, ქთოიანმა აღნიშნა, რომ ეს შეფასება გაზვიადებულია, თუმცა პრობლემები რეალურია ცალკეული ბიზნეს სუბიექტებისთვის. ეკონომიკის შესაძლო კოლაფსის შესახებ შეშფოთებაზე საპასუხოდ, ცენტრალური ბანკის საბჭოს წევრმა განმარტა: „მე არ გამოვიყენებდი ტერმინ „კოლაფსს“. რეალობა ასეთია: არსებობს ეკონომიკის ცალკეული მიმართულებები, სექტორები, საქონლის თვალსაზრისით წარმოების ცალკეული, ასე ვთქვათ, სექტორები, სადაც რუსეთის ან რუსეთის ბაზრის წილი ექსპორტის სტრუქტურის თვალსაზრისით 80 პროცენტი ან მეტია. მაგრამ ამ პროდუქტის ჯგუფების ან ამ ბაზრების როლი სომხეთის ეკონომიკაში ისეთი არ არის, რომ კოლაფსზე ვისაუბროთ“. მისი თქმით, ყველაზე პესიმისტურ სცენარშიც კი, როდესაც შეზღუდული საქონელი სხვა ბაზარზე არ იყიდება, ეკონომიკის მთლიანი დანაკარგები მშპ-ს დაახლოებით 1-1.5%-ს შეადგენს. „ერთი თვის წინ, ამჟამინდელი შეფასებით, ეს 2% უკვე 1.5, 1%-ის ფარგლებშია, ასე ვთქვათ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ამჟამინდელ ყველაზე პესიმისტურ სცენარში დანაკარგები ნაკლებია, ვიდრე ერთი თვის წინანდელ ყველაზე პესიმისტურ სცენარში იყო პროგნოზირებული. თუმცა, ბუნებრივია, უნდა გვესმოდეს, რომ თუ ვსაუბრობთ მთლიან ეკონომიკაზე ზემოქმედებაზე, მაშინ ეს შეფასებაა, მაგრამ ბუნებრივია, არსებობენ ბიზნეს სუბიექტები, რომელთა ბიზნესი მთლიანად რუსეთთან არის დაკავშირებული, მათ სწრაფად არ შეუძლიათ რეორიენტაცია. გასაგები მიზეზების გამო, ამისთვის დროა საჭირო, ხოლო რაც შეეხება კონკრეტულ ბიზნესებს, დიახ, დანაკარგები იქნება, პრობლემები იქნება“, – თქვა არმენ ქთოიანმა. რუბლის კურსის მკვეთრ ვარდნაზე საუბრისას ქთოიანმა აღნიშნა, რომ ეს ძირითადად რუსეთში მიმდინარე შიდა ეკონომიკური პროცესებით არის განპირობებული, მათ შორის ნაღდი ფულის მიმოქცევის შეზღუდვის პოლიტიკით და ეკონომიკის „თეთრ ველზე“ მოყვანით. „რუბლის კურსის ვარდნა, ფაქტობრივად, იმით არის განპირობებული, რომ რუსეთის მთავრობაში და ექსპერტებში ბევრი მოსაზრება არსებობს, რომ რუბლის კურსი გადაჭარბებულია და რეალური სიტუაცია ისეთია, რომ რუბლის გაუფასურებისკენ მიმავალი მეტი პროცესია მოსალოდნელი“, – აღნიშნა მან. ქთოიანის თქმით, სომხეთში მიმდინარე გლობალური პროცესები, როგორიცაა სამთო პროდუქტების ექსპორტის გააქტიურება, ტურისტული ნაკადები და კაპიტალის შემოდინება, ხელს უწყობს დრამის კურსის გამყარებას. შეჯამებისას, ცენტრალური ბანკის წარმომადგენელმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთთან ურთიერთობების მიუხედავად, ბაზრის დივერსიფიკაცია სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია სომხეთისთვის. „ჩვენს ყველა შეფასებაში, გადაწყვეტილებების განმარტებებში, რუსეთის ეკონომიკაში მიმდინარე პროცესები რისკის მნიშვნელოვან წყაროდ არის მოხსენიებული. თუმცა, უნდა ვთქვა, რომ ამ პროცესებში არის ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობენ როგორც ეკონომიკური აქტივობის შეზღუდვას, ასევე ეკონომიკური აქტივობის გაფართოებას. მაგალითად, რუსეთის ფინანსურ სისტემაში ამჟამად გამოყენებული შეზღუდვები აძლიერებს კაპიტალის გადინებას რუსეთიდან. ამ კაპიტალის ექსპორტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება ასევე სომხეთის ეკონომიკაა და ამას შეუძლია სასარგებლო გავლენა მოახდინოს ბიზნეს გარემოზე“, – თქვა მან. ქთოიანის თქმით, რუსი მეწარმეების აქტივობა სომხეთში დადებითი მოვლენაა, თუმცა გრძელვადიანი სტაბილურობისთვის აუცილებელია ერთ წყაროზე დამოკიდებულების შემცირება. „მიუხედავად ამისა, უნდა დავაფიქსიროთ, რომ მიწოდების, ანუ წყაროების დივერსიფიკაცია, ყველაფრის მიუხედავად, სომხეთისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია“.