სამხედრო ცოდნით, მაგრამ არა შეიარაღებული – რა ფუნქციები ექნება ევროკავშირის მისიას სომხეთში?
ევროკავშირის დამკვირვებლები სომხეთში დღეს 20 თებერვალს ჩამოვლენ. დაახლოებით ერთი კვირის წინ, ევროპარლამენტის ფრანგმა წევრმა, ნატალი ლუაზეომ განაცხადა, რომ იგი მხარს უჭერს ევროკავშირის ახალი მისიის ყოფნას სომხეთში უფრო ფართო მასშტაბით და მოხარულია, რომ საფრანგეთი მისიას რვა ჟანდარმს მიაწვდის.
გუშინ გერმანიის მთავრობის პრესსპიკერმა შტეფენ ჰებესტრეიტმა განაცხადა, რომ სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარს გერმანიიდან 15 პოლიციელიც დააკვირდება.
ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიაში პოლიციელების ყოფნამ სხვადასხვა კომენტარი გამოიწვია. რუსეთის ელჩმა აზერბაიჯანში მიხაილ ბოჩარნიკოვმა ამ თემაზე კომენტარი გასულ კვირას გამოაქვეყნა.
„არსებობს შესაძლებლობა, რომ ეს მისია გადაიქცევა სამხედრო კომპონენტებით გარკვეულ ყოფნად, ასევე იმის შესაძლებლობა, რომ მისიამ დაიწყოს ყარაბაღის ტერიტორიიათვის „თვალის შევლება“, იქნება მისი მანდატის დარღვევა, რაც გვაიძულებს ვთქვათ, რომ არსებობს რისკები“, – აღნიშნა რუსმა დიპლომატმა.
ეროვნული ასამბლეის ევროპასთან ინტეგრაციის მუდმივმოქმედი კომიტეტის თავმჯდომარე არმან იღოიანი „რადიოლურთან“ საუბარში განმარტავს, რომ ევროკავშირის ქვეყნებიდან პოლიციელების ყოფნა შეიარაღებულ ყოფნას არ ნიშნავს.
„ეს არ ნიშნავს, რომ მისია იქნება შეიარაღებული და ის არც შეიძლება იყოს შეიარაღებული, რადგან ევროკავშირს მათთვის ასეთი მანდატი არ მიუცია. ევროკავშირის მინისტრთა საბჭომ, რომელიც მათ აქ აგზავნის, მკაფიოდ განაცხადა, რომ ეს არის სამოქალაქო სადამკვირვებლო მისია, ამიტომ იქ შეიარაღებული ხალხი არ შეიძლება იყოს. და გარკვეული სამხედრო ცოდნის მქონე ადამიანების ყოფნა, რა თქმა უნდა, აუცილებელია, რათა მათ ადგილზე გააცნობიერონ სიტუაცია, რა არის პოზიცია, თხრილი, თავდაცვის ხაზი. შეიძლება იყვნენ სხვადასხვა გამოცდილების მქონე ადამიანებიც, შეიძლება იყვნენ ყოფილი სამხედრო ოფიცრები, ადამიანები, რომლებმაც გაიარეს პოლიციის სამსახური, შეიძლება იყვნენ ექიმები, შეიძლება იყვნენ დიპლომატებიც.
ევროკავშირის დამკვირვებელთა ჯგუფში სხვადასხვა პროფესიის ადამიანების ყოფნა არ შეცვლის მისიის სამოქალაქო ხასიათს, რადგან მათ არ ექნებათ იარაღის ტარების უფლება, განმარტა არმან იეგოიანმა.
ამ თემაზე „რადიოლური“ პოლიტოლოგ ჰრანტ მიქაელიანსაც ესაუბრა.
„ეს მისია თავისთავად სამხედროა და უსაფრთხოების პრობლემებს აგვარებს, მაგრამ არასამხედრო მეთოდებით წყვეტს. და ეს დამკვირვებლები შეიარაღებულები არ არიან, სამხედრო მეთოდებს ვერ მიმართავენ, მაგრამ უმეტესობა უსაფრთხოებასთან უნდა იყოს დაკავშირებული. მათ არ აქვთ წინააღმდეგობის სამხედრო და სხვა მეთოდები. ისინი არიან დამკვირვებლები და მათი ამოცანაა დააკვირდნენ სიტუაციას და შემდეგ თავიანთი დაკვირვების შედეგები წარუდგინონ იქ გაგზავნილ მხარეს“.
ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენელი დამკვირვებელთა საერთო რაოდენობა 100-ს შეადგენს. ისინი სომხეთში ორი წელი დაჰყოფენ.
„ახალი მისია აუცილებელია, რადგან ვითარება სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის საზღვარზე რჩება დაძაბული“, – განაცხადა გერმანიის მთავრობის წარმომადგენელმა თავისი ქვეყნის მონაწილეობაზე.
პოლიტოლოგი ჰრანტ მიქაელიანი განმარტავს, სომხეთის მიმართ აგრესიის განხორციელების შემთხვევაშიც კი, ევროკავშირის დამკვირვებლები განლაგდებიან უფრო შორს და დააფიქსირებენ სიტუაციას. თვით დამკვირვებლებზეც რომ იყოს თავდასხმა, ამ შემთხვევაშიც ისინი ვერ გამოიყენებენ იარაღს და აუცილებლად უნდა აიცილონ შეჯახება.
