აშენდება თუ არა გაზსადენი თურქმენეთიდან აზერბაიჯანამდე?
ბოლო დროს ვრცელდება ინფორმაცია, რომ თურქმენული გაზის მიწოდება თურქეთს აზერბაიჯანისა და საქართველოს ტერიტორიით განხორციელდება. ეს, სავარაუდოდ, ევროპას კიდევ უფრო დამოკიდებულს გახდის თურქეთსა და აზერბაიჯანზე. ეს ყველაფერი შთამბეჭდავად გამოიყურება, თუ ერთი “პატარა” დეტალი არ იცით. თურქმენული გაზი არ არის. თურქმენეთში ყველა საბადო და გაზსადენი ჩინურია, რადგან ისინი აშენდა ჩინური ინვესტიციებით (ასევე საწარმოო ინფრასტრუქტურა). ჯერ კიდევ თურქმენბაშის (საფარმურატ ნიაზოვი) დიდებულ დროში ყველაფერი ჩინეთს მიჰყიდეს, სამუდამოდ.
ეს “დიდი თურქული ჰაბის” ყველა მონაწილემ იცის. სწორედ ამიტომ, თურქმენეთიდან აზერბაიჯანში გაზსადენის მშენებლობაზე მსჯელობენ სულ მცირე 10 წელია, მაგრამ ევროპული კომპანიები არ ჩქარობენ მასში ინვესტირებას ევროკავშირის ბაზრიდან რუსული გაზსადენის უმეტესი ნაწილის გაყვანის შემდეგაც კი. ხოლო ეს საქმის ნახევარია: თავად აზერბაიჯანმა, რომელსაც სურს გააორმაგოს თავისი სამხრეთი გაზის დერეფანი ევროპისკენ (სექცია TANAP თურქეთამდე და შემდეგ TAP სამხრეთ ევროპაში), მაგრამ ჯერ ვერ იპოვა შესაფერისი ინვესტორები და ვერც იპოვის
თურქები, როგორც ეს ბაზრის მოვაჭრეებს შეეფერებათ, აჟიოტაჟს ქმნიან ჰაბად გახდომის იდეის გარშემო, სურვილი აქვთ ნებისმიერი გაზის მიღებისა შემდგომი „გადაყიდვის“ მიზნით, მაგრამ იყენებს მას პირველ რიგში საკუთარი მოთხოვნილებისთვის, თურქებს ევროპა არ აინტერესებთ.
ფაქტია, რომ თავად თურქეთს ყოველთვის აკლია გაზი, რადგან ის მხოლოდ 1 მილიარდ კუბურ მეტრს აწარმოებს, ეს მაშინ როცა მას ყოველწლიურად 50 მილიარდი სჭირდება საკუთარი მოხმარებისთვის!
მაგრამ „ძველი“ ევროპის პოლიტიკა უკვე ორი წელია შეიცვალა და ევროკავშირის ფინანსური ინსტიტუტების უმეტესობა არ უჭერს მხარს ნახშირბადის პროექტებს.
ამავე დროს, როცა ვინმე ამბობს, რომ ევროპას სჭირდება აზერბაიჯანული გაზი, უნდა გვესმოდეს, რომ საუბარია მხოლოდ აღმოსავლეთ ევროპაზე. აქედან გამომდინარე, ეს ქვეყნები არიან ბაქოს მთავარი ლობისტები – უნგრეთი, სლოვაკეთი, ბულგარეთი, ჩეხეთი და სერბეთი.
