BSEC სომხეთის თავმჯდომარეობა შესაძლებლობას ქმნის თურქეთისაგან მოითხოვოს ზღვაზე გასასვლელი
შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (BSEC )გენერალური მდივანი ლაზარ კომანესკუ სამუშაო ვიზიტით სომხეთში ჩავიდა. ის საგარეო საქმეთა მინისტრს არარატ მირზოიანს შეხვდა. 1 ივლისიდან ორგანიზაციის თავმჯდომარეობას სომხეთი იღებს.
ეკონომისტები თვლიან, რომ მოქნილი პოლიტიკური და ეკონომიკური დიპლომატიის საშუალებით შესაძლებელია ისარგებლოს BSEC -ს ორგანიზაციის თავმჯდომარეობით, ასევე შეახსენებენ, რომ სტრუქტურის დამფუძნებელი არის ანკარა, რომელიც ყოველთვის გამოხატავდა დათქმას ერევანთან თანამშრომლობასთან დაკავშირებით. სომხეთის წინა პრეზიდენტობა ორგანიზაციაში 2018 წელს იყო.
BSEC -ის 13 ქვეყანას შორის, შავი ზღვის აუზის ქვეყნების გარდა, არიან სომხეთი და აზერბაიჯანიც, რაც, ექსპერტების აზრით, განპირობებულია თურქეთის განზრახვით დაამყაროს კონტროლი ამ ქვეყნებზე. ანკარას მიერ დსთ-ს პარალელურად BSEC ორგანიზაციის შექმნა იყო რუსეთის ფედერაციასთან კონკურენციის გამოვლინება პოსტსაბჭოთა ქვეყნების ტერიტორიაზე და მიზანი კი ამ ქვეყნების გავლენის ზონაში შენარჩუნება, ამბობს ეკონომისტი თათულ მანასერიანი.
„ძალიან ცოტაა ცნობილი საერთაშორისო ორგანიზაცია, სადაც წევრ ქვეყნებს ერთმანეთთან დიპლომატიური ურთიერთობა არ აქვთ. ეს არის ერთ-ერთი ასეთი ორგანიზაცია. ფაქტობრივად, ეს უფრო პოლიტიკური ხასიათისაა, მაგრამ ეკონომიკური თანამშრომლობა თურქეთის საკეთილდღეოდ ასევე პრიორიტეტულია“.
მანასერიანი განმარტავს, რომ ამ რეგიონული თანამშრომლობის დამფუძნებელი თურქეთია და სტრუქტურა ემსახურება თურქეთის ინტერესებს.
ეკონომისტი ანა ფახლიანიც მიიჩნევს, რომ მოქნილი დიპლომატიური მუშაობით შესაძლებელია ორგანიზაციის ფუნქციონირება სომხეთისთვის მომგებიანი გახდეს.
„პერიოდულად იძებნება თანამშრომლობის გარკვეული ნაპირები, იმართება შეხვედრები, მაგრამ ხელშესახები პროგრესი არ არის. რადგან ორგანიზაცია ეკონომიკური თანამშრომლობის გარდა ახორციელებს თავის საქმიანობას მშვიდობის, თანამშრომლობისა და უსაფრთხოების სფეროებშიც. შესაძლოა სომხეთმა შეძლოს იმ პლატფორმაზე სწორი დიპლომატიური პრობლემებისა და გამოწვევების წამოწევა, მათ შორის საერთაშორისო სამართლის სფეროში შეტანა. უპირველეს ყოვლისა, საუბარია თურქეთთან და აზერბაიჯანთან ურთიერთობაზე“.
1 ივლისიდან ორგანიზაციაში სომხეთის პრეზიდენტობა უფრო ფორმალური ხასიათისაა, ამბობენ ექსპერტები და დასძენენ, რომ ოფიციალური ერევანი ორგანიზაციის აქტიური წევრი არ არის. თათულ მანასერიანი კი შენიშნავს, რომ ორგანიზაცია სომხეთს მცირე შესაძლებლობებს არ აძლევს. ჩვენ უნდა ვისარგებლოთ ამით და დავსვათ „საზღვაო ქვეყნებისთვის“ გზის გახსნის საკითხი.
