რუბენ გალჩიანის შემოქმედება აზერბაიჯანული ფალსიფიკაციის კიდევ ერთი ძლიერი უარყოფაა
სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის თავმჯდომარეობის მრგვალ დარბაზში გაიმართა ორენოვანი წიგნის აზერბაიჯანის ეროვნული ატლასის 2014 წლის „ისტორიული“ რუქების და გამოგონილი ტერმინის „დასავლეთ აზერბაიჯანის“ კვლევის პრეზენტაცია გეოგრაფის, კარტოგრაფის რუბენ გალჩიანის მიერ.
„არმენპრესის“ ინფორმაციით, სამეცნიერო ანალიტიკური ფონდის „გეღარდის“ დირექტორმა, რობერტ ღაზარიანმა აღნიშნა, რომ დღეს მაგიდაზე გვაქვს მნიშვნელოვანი ნაშრომი, რომლის შესახებაც მუდმივად უნდა ვისაუბროთ ამ ნაშრომში შესული თემების გათვალისწინებით.
„ჩვენი ფონდი, აკადემიური ინსტიტუტები, ცალკეული უნივერსიტეტის მკვლევარები აწარმოებენ სხვადასხვა სამუშაოებს აზერბაიჯანული ფალსიფიკაციების წინააღმდეგ და მათ წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით, მაგრამ ეს ყველაფერი ჯერ კიდევ არ არის საკმარისი, ამიტომ ამ ნაშრომის გამოქვეყნება შეავსებს ამ ნაშრომებში ერთ-ერთ ხარვეზს. წიგნის პრეზენტაცია ხელს შეუწყობს ჩვენს საერთო საქმეს“, – განაცხადა ღაზარიანმა და დასძინა, რომ პრეზენტაციის შემდეგ მოეწყობა წიგნის სათანადო გავრცელების პროცესი, რათა ღირებული ნაწარმოების ეგზემპლარებმა მიაღწიონ ადრესატამდე.
მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორმა, ასევე ზემოაღნიშნული ნაშრომის რედაქტორმა აშოტ მელქონიანმა აღნიშნა, რომ რუბენ გალჩიანი ასრულებს მთელი სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სამუშაოს, რა თქმა უნდა, აკადემიური წრეების მიერ შესრულებული სამუშაოს დაჩრდილვის გარეშე, რომელიც მიმართულია თურქულ-აზერბაიჯანული გაყალბების წინააღმდეგ საბრძოლველად.
„გალჩიანი იმდენად ღრმად იყო ჩართული პრობლემაში, აკეთებდა უზარმაზარ საქმეს, რომ დღეს, როცა საქმე კარტოგრაფების საქმიანობას ეხება, ყველა ჯერ მასზე მიუთითებს. საქმის გამო ბევრი ჩვენგანი თურქულ-აზერბაიჯანულ გაყალბებას 1950-60-იანი წლებიდან, ბუნიათოვის დროიდან მივყვებით. ჩვენ ვხედავთ, როგორ მოიგონეს ის ცრუ ალღვანური თეორია, შემოიტანეს ტერმინი ყალბი აზერბაიჯანი. ჩვენ ასევე ვამჩნევთ, რომ როდესაც ჩვენს ქვეყანაში ამ საკითხებზე რაიმე წიგნი გამოდის, აზერბაიჯანელები მას მიკროსკოპით ადევნებენ თვალს და მაშინვე, როცა ნახულობენ ხარვეზებს, იჭერენ და რეაგირებენ. მაგრამ ძალიან საინტერესოა, რომ აზერბაიჯანელები არ მიმართავენ “ბუნიათოვშჩინას” წინააღმდეგ მებრძოლი სომეხი სპეციალისტების მნიშვნელოვან ნაწილს”, – განაცხადა მელქონიანმა.
მისი თქმით, ერთ-ერთი სპეციალისტი რუბენ გალჩიანია, რომლის მრავალენოვანი წიგნის პრეზენტაციები არა მარტო სომხეთში, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც, მოსკოვში, ლონდონში და სხვაგან მიმდინარეობს. აზერბაიჯანელები მათ არ მიმართავენ, რადგან ეს ნაწარმოებები მაღალ დონეზეა დაწერილი და შეიცავს უდავო ფაქტებს.
„თავად სფერო ისეთია, რომ გაყალბების დაშვება ძალიან რთულია. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, სხვადასხვა სტამბაში დაიბეჭდა რუკები, რომლებზეც სომხური და სხვა ენებზე ნათლად წერია სომხეთი, რომელთა წაშლა შეუძლებელია. მაგრამ როცა გამყალბებელს უხდიან და პოლიტიკურად მიმართავენ, ის ცდილობს გამოსავლის პოვნას, თუნდაც რუკებიდან ამოიღოს სიტყვა სომხეთი. აზერბაიჯანის ოფიციალური ატლასი, რომელიც 2014 წელს გამოქვეყნდა, ბუნებრივია სიცრუეს შეიცავს. ჩვენ მოვახერხეთ ამ მასალის მოპოვება და ბ-ნ გალჩიანისთვის გადაცემა, რომელიც მაშინვე გამოეხმაურა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ატლასზე ნაწარმოების დაწერის იდეა წამოვიდა. გალჩიანის შეცნობით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ის არ გაურბოდა რეალობას, არ უშვებდა სიცრუეს, რადგან მოწოდებული იყო ამგვარ ფენომენებთან საბრძოლველად. აზერბაიჯანელები უარს ამბობენ გალჩიანთან დებატებზე, რადგან კარგად იციან, რომ საქმე ექნებათ სიმართლესთან“, – განაცხადა მელქონიანმა.
ღონისძიებაზე დამსწრე პანსომხური გაერთიანების “გარდმან-შირვან-ნახიჯევანის” პრეზიდენტმა, დეპუტატმა ვილენ გაბრიელიანმა “არმენპრესს” განუცხადა, რომ სომხეთისა და სხვა მეზობლების ისტორიის გაყალბებით აზერბაიჯანი ცდილობს ჩვენი რეგიონი მუდმივი ომების მდგომარეობაში შეინარჩუნოს.
„როგორც სახელმწიფო, ასევე საჯარო სექტორი მუშაობს აზერბაიჯანული პროპაგანდისა და სიცრუის წინააღმდეგ საპირისპიროდ. გარკვეული შედეგები ადრეც გვქონდა და მომავალშიც გვექნება სამართლებრივი აქტებისა და საერთაშორისო სასამართლოების გადაწყვეტილებების სახით. სახელმწიფოს, აკადემიური წრეებისა და პოლიტიკური საზოგადოების ერთიანი და თანმიმდევრული მუშაობა აუცილებლად მოიტანს სასურველ შედეგს. ჩვენ ასევე უნდა ვიმუშაოთ იმ ქვეყნების საზოგადოებასთან, რომლის ისტორიის გაყალბებასაც ისინი ცდილობენ. ისინი ებრძვიან გაყალბებას სიმართლის გაჟღერებითა და გასაჯაროებით“, – განაცხადა გაბრიელიანმა.
სიტყვით გამოსვლისას რუბენ გალჩიანმა აღნიშნა, რომ აზერბაიჯანელებმა ბოლოს 2012 წელს სცადეს მასთან დებატები ბრიუსელში, მის წიგნთან „აზერბაიჯანის წარმოსახვითი ისტორია“, მაგრამ აღმოჩნდნენ რა რეალობისა და უტყუარი არგუმენტების წინაშე, დათმეს.
„ამის შემდეგ ვერავინ ბედავდა ჩემს წინააღმდეგ შეწინააღმდეგებას და რაიმეზე ლაპარაკს, რადგან ჩემს ნაშრომებში უცხო წყაროებს ვახსენებდი, უცხოელი ისტორიკოსებისა და მეცნიერების ნაშრომებს ვგულისხმობდი. მე არ ვამახვილებ ყურადღებას სომხურ ფაქტებზე, რომ არ თქვან, რომ მიკერძოებულ სტატიებს ვწერო. ძირითადად ბერძნულ-რომაულ, ლათინურ, სპარსულ, არაბულ წყაროებს ვახსენებ რის წინააღმდეგაც მათ არანაირი წინააღმდეგობა არ აქვთ“, – განაცხადა გალჩიანმა.
მისი თქმით, აზერბაიჯანის ეროვნული ატლასის ავტორებმა ხელახლა დაბეჭდილი რუკებიდან წაშალეს სახელწოდება სომხეთი და ხელახლა გამოუშვეს, როგორც რუკების „ნამდვილი“ გამოსახულება. რედაქტორები ხშირად უშვებდნენ შეცდომას, ნაწილობრივ წაშალეს ან უგულებელყვეს სხვა სომხური სახელები ხელახლა დაბეჭდილ რუკებზე. გალჩიანის შემოქმედებაში ვლინდება კარტოგრაფიული გაყალბებები და წარმოდგენილია ატლასში დაბეჭდილი ყალბი რუკების რეალური ასლები. გარდა ამისა, ნაჩვენებია, რომ არასოდეს ყოფილა ქვეყანა სახელად აზერბაიჯანი მდინარე არაქსის ჩრდილოეთ ნაპირზე, ხოლო ადასტურებს, რომ სახელი აზერბაიჯანი ეკუთვნის ირანის ჩრდილო-დასავლეთ პროვინციას, რაც ჩანს 1918 წელს დაბეჭდილ ყველა რუკაზე.
„2007 წელს აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ გამოსცა აზიზ ალეკბარლის წიგნი „დასავლეთ აზერბაიჯანის ძეგლები“, რომლის მიზანი იყო სრ წარმოედგინა როგორც „დასავლეთ აზერბაიჯანი“. ამ მიზნის მისაღწევად ისინი ყველა სომხურ ძეგლს, მათ შორის წინაქრისტიანულ და ქვის ხანის ძეგლებს, თურქულად ასახელებენ, სახელწოდება, რომელიც ადრე შუა საუკუნეებში არ არსებობდა. ისინი კი ამტკიცებენ, რომ სრ რეალურად შუააზიური წარმოშობის თურქ ოღუზების სამშობლოა. ჩემი ნამუშევარი განიხილავს ამ თეორიის ავტორების წარმოსახვის ფანტასტიკურ ფრენას სხვადასხვა დასავლური და ისლამური ისტორიული წყაროების გამოყენებით“, – თქვა გალჩიანმა.
წიგნი შედგება ორი ნაწილისაგან, რომლებიც დაკავშირებულია აზერბაიჯანის კარტოგრაფიულ გაყალბებებთან. პირველ ნაწილში განხილულია უცხოელი კარტოგრაფების ყალბი რუკები, ასევე ამ რუქების ორიგინალები. მეორე ნაწილი ეთმობა აზერბაიჯანული სიყალბის გამჟღავნებას, რომელშიც სომხეთის რესპუბლიკის ტერიტორია წარმოდგენილია როგორც „დასავლეთ აზერბაიჯანი“. წიგნი გამოიცა სამეცნიერო-ანალიტიკური ფონდ „გეღარდის“ ფინანსური მხარდაჭერით.
